Kunowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Duszniki.

Historia Miejscowość istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku i ma średniowieczną metrykę. Pierwotnie miała inną formę nazwy – „Ordzino”. Pierwszy z zachowanych zapisów nazwy wsi pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1403 kiedy to odnotowano ją pod staropolską nazwą „Cunino”, a w 1406 “Cunowo”.

Wieś była początkowo własnością szlachecką wchodzącą w skład dziedziny Bytyń i należącą początkowo do lokalnej wielkopolskiej szlachty z rodu Bytyńskich, którzy od nazwy wsi Bytyń przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później do Kunowskich, którzy nazwisko wzięli od Kunowa i do Niemierzyckich. Od 1320 miejscowość leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1482 odnotowano ją w powiecie poznańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1510 leżała w parafii Bytyń.

Pierwsze zapisy odnotowujące miejscowość oraz ich mieszkańców pochodzą z zachowanych piętnastowiecznych dokumentów. W latach 1403-1406 właścicielem we wsi był Jakusz, Jakubek Bytyński. W latach 1403-1424 odnotowano kanonika katedry poznańskiej Mirosława, Miroszka Bytyńskiego syn Mikołaja z Bytynia. W 1424 sprzedał on kapitule katedry poznańskiej 3 grzywny monety obiegowej czynszu rocznego na wsi Kunowo za 30 grzywien z zastrzeżeniem prawa wykupu.

W latach 1436-1444 wspomniany był Jan z Kunowa, Kunowski. W 1438 bracia Jan i Wojciech z Kunowa, Mikołaj z Kikowa, Grzegorz z matką Tomisławą z Młodawska odnotowani zostali jako współpatronowie kościoła parafialnego w Bytyniu. Jako kandydat na plebana w Bytyniu przedstawiony przez nich został Mikołaj syn Przecława z Białcza. Szlachcice ci ustanowili pełnomocnika w procesie o prawo do patronatu tegoż kościoła. W 1444 bracia ci sprzedali za 200 grzywien Domaratowi z Mościsk w powiecie nakielskim wieś dziedziczną Pakawie oraz prawa nabyte od Piotra Obrzyckiego.

W latach 1491-1493 odnotowano Zachariasza z Kunowa, Kunowskiego. W 1491 na dwóch częściach swej części w Kunowie zapisał swojej żonie Dorocie po 40 grzywien posagu oraz wiana. W 1493 Mikołaj z Bytynia, Piotr Grzebienicki, Adam z Młodawska, Jakub Kunowski, Zachariasz z Kunowa, odnotowani zostali jako współpatronowie altarii św. Jana Chrzciciela w katedrze poznańskiej potwierdzając swoje dotychczasowe czynności dotyczące obsadzenia tej altarii oraz ustanowili pełnomocnika procesowego.

W latach 1482-1511 wspomniany został Jakub z Kunowa, Kunowski. W 1482 zapisał on na czwartej części swojej części w Kunowie 200 złotych węgierskich żonie Katarzynie. W 1502 wraz z synem Adamem na trzeciej części Kunowa zapisali po 60 grzywien posagu oraz wiana swej żonie Dorocie, córce zmarłego Grzegorza Grobskiego. W 1508 sprzedał Jakubowi Bytyńskiemu za 38 złotych węgierskich z zastrzeżeniem prawa wykupu dwa łany w Rościegniewicach (obecnie Roszczki) oraz część jeziora Rościągniewice (obecnie Jezioro Bytyńskie), które nabył na tych samych warunkach od zmarłego Stanisława Witkowskiego. 4 II 1509 Piotr Jabłonowski z Bytynia i Jakub Kunowski z Bytynia jako współpatronowie kościoła parafialnego w Bytyniu przedstawili biskupowi poznańskiemu Janowi Lubrańskiemu kandydata na plebana, którego biskup zaakceptował.

Zachowały się także zapisy w historycznych księgach podatkowych dotyczące wsi. W 1508 miał miejsce pobór podatków od dwóch łanów. W 1510 pobór odbył się od 3 łanów. W 1510 we wsi odnotowano 3 łany osiadłe, dwa łany opuszczone, 6 zagród i jedną karczmę. Dla plebana w Bytyniu płacono z łanów kmiecych po 6 groszy tytułem dziesięciny wiardunkowej oraz po dwa korce żyta i owsa tytułem opłaty zwanej meszne. Zagrodnicy oraz karczmarz tytułem stołowego (łac. „mensalia”) płacili po jednym groszu. W 1563 płatnikiem poboru z części Kunowa był Marcin Rosnowski (lub Rożnowski), który zapłacił od dwóch łanów oraz od karczmy dorocznej. W 1577 płatnikiem poboru był Dziwisz Dionizy Niemierzycki. W 1580 płatnikiem poboru z części Kunowa był Dionizy Niemierzycki, który zapłacił od jednego łana, jednego najemnego robotnika zwanego ratajem oraz od 3 zagrodników.

Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim. Pod koniec XIX wieku Kunowo pod względem administracyjnym leżało w powiecie szamotulskim i liczyło 9 domostw i 100 mieszkańców. Wśród ludności przeważali katolicy (94) nad ewangelikami (6). Majątek Kunowo liczył 7 domostw, 146 mieszkańców i był własnością rodziny Prusimskich, a potem Grabskich. W okresie międzywojennym właścicielem folwarku Kunowo był oficer Wojska Polskiego, rotmistrz pospolitego ruszenia Marian Bąkiewicz (1886-1940) syn Adama i Weroniki z Muskatów, uczestnik I wojny światowej w armii rosyjskiej oraz wojny polsko-bolszewickiej, ofiara zbrodni katyńskiej zamordowana w Katyniu.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego. W 2011 w Kunowie mieszkało 186 osób.

Zobacz też Kunowo, Kunów

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Duszniki (gmina)