Sadykierz – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Obryte. Ma status sołectwa.

Historia Nazwa miejscowości wskazuje na osadę umiejscowioną w lesie, gdyż kierz to krzak, a człon sady- odnosi się do szarego, choć początkowo funkcjonowała nazwa Pawłowo, a później Pawłowo alias Sadykierz. Współczesna nazwa wsi ukształtowała się w XVI wieku.

Wieś Sadykierz została lokowana przez biskupa Pawła Giżyckiego w dobrach biskupstwa płockiego w 1443. W 1449 została przekazana na uposażenie kapituły pułtuskiej. Jako prywatna wieś duchowna w drugiej połowie XVI wieku leżała w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiegoCorona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.. W XVIII wieku Sadykierz był wsią pańszczyźnianą. W 1800 we wsi mieszkało 12 ogrodników i gospodarze odrabiający pańszczyznę. W 1820 notowano karczmę i dodatkowo 2 zagrodników. We wsi łącznie mieszkały 102 osoby. W 1827 istniały tu 23 domy z 154 mieszkańcami.

Po utworzeniu Królestwa Polskiego Sadykierz wchodził w skład dóbr narodowych Obryte. Około 1836 wieś została nadana rosyjskiemu właścicielowi trudniącemu się hodowlą owiec jako majorat. Folwark istniał jeszcze przed II wojną światową, funkcjonował na działce naprzeciw kościołaMapa WIG Pas 38 Słup 32 „PUŁTUSK” z 1936 r.. Drewniany dwór kryty strzechą notowano około 2000. Został rozebrany, a z materiałów pochodzących z rozbiórki wybudowano drewnianą chatę. W 1981 w budynku dawnego dworu notowanym na połowę XIX wieku notowano szkołę.

We wsi w 1910 urodził się późniejszy biskup włocławski Jan Zaręba.

W okresie międzywojennym wieś leżała w województwie warszawskim, w powiecie pułtuskim, w gminie Wyszków. Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś zamieszkiwało 429 osób, wszystkie wyznania rzymskokatolickiego i polskiej narodowości. Było tu 61 budynków mieszkalnych. Miejscowość podlegała pod sąd grodzki w Pułtusku i okręgowy w Warszawie, najbliższy urząd pocztowy mieścił się w Obrytem. W 1936 Sadykierz liczył 54 gospodarstwa.

W czasie okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej wieś przecinała granica między Rejencją Ciechanowską w III Rzeszy a Generalnym Gubernatorstwem. Tutaj biegł szlak przerzutowy Polskiego Państwa Podziemnego.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ostrołęckiego.

W 2010 we wsi notowano dom kultury, w którym działały Koło Gospodyń Wiejskich, rada parafialna i rada sołecka, sklep spożywczy i filię Publicznej Szkoły Podstawowej w Obrytem.

W 2002 w miejscowości istniały 74 gospodarstwa domowe. Na dzień 30 września 2010 notowano tu 291 mieszkańców. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021 we wsi mieszkały 234 osoby. W latach 1998–2021 liczba zamieszkałych we wsi zmalała o 9,3%.

Sadykierz jest uznawany za ulicówkę lub rzędówkę z wieloma zagrodami w stylu kurpiowskim. Liczne notowano jeszcze w latach 70. XX wieku. Wieś znajduje się na trasie Wielkiego Szlaku Kurpiowskiego.

We wsi znajduje się drewniany kościół pw. św. Rocha, filia parafii św. Jana Chrzciciela w Obrytem. Został wzniesiony w 2003 na miejscu poprzedniego pochodzącego z 1812, który spłonął w nocy z 26 na 27 września 2003. Obok kościoła stoi dzwonnica z 1812Plan Odnowy miejscowości Sadykierz, załącznik do Uchwały Nr XXXVI/212/2010 r. Rady Gminy Obryte z dnia 26 października 2010 roku.. Dzwonnica i cmentarz przykościelny są wpisane do rejestru zabytków (A-341 z 2 kwietnia 1962). Na cmentarzu przykościelnym znajduje się nagrobek żołnierzy poległych w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. – Adama Sienkiewicza z 68 Pułku Piechoty oraz Jana Iwaszkiewicza, ułana z 13 Pułku Ułanów Wileńskich.

Zobacz też Sadykierz

Przypisy

BIP gminy, sołectwa

GUS. Wyszukiwarka TERYT. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().

Linki zewnętrzne