Wielgolas – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Obryte.
+Integralne części wsi Wielgolas SIMC Nazwa Rodzaj 0515632 Smolarnia część wsi
Historia Wieś powstała prawdopodobnie w XVI wieku na śródleśnej polanie na północ od Pniewa. W II połowie XVI wieku znajdowała się w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiegoCorona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Należała do tzw. klucza bartodziejskiego dóbr biskupów płockich. Lustracja dóbr biskupich z 1650 wymienia barcie w Wielgolesie. W 1773 znajdowało się tu 19 zagród.
Wieś była ośrodkiem kultury Kurpiów Białych. Tkactwem zajmowała się m.in. Jadwiga Piątek, haftem – Maria Szajczyk. We wsi znajdują się drewniane chaty białokurpiowskie.
W 1981 na podstawie zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego utworzono w leśnictwie Wielgolas Rezerwat przyrody Wielgolas. Zajmuje on powierzchnię 6,73 ha. Jest to jeden z najstarszych fragmentów Puszczy Białej z około 210-letnim drzewostanem sosnowym w górnym i grabem w dolnym piętrze. Plan ochrony obowiązuje do 2027 i sprowadza się do monitoringu stanu siedlisk oraz inwentaryzacji zasobów przyrodniczych. Celem ochrony jest zachowanie fragmentu starodrzewu o cechach zespołu naturalnego.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ostrołęckiego.
Przypisy BIP gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Linki zewnętrzne
Kategoria:Obryte (gmina) Kategoria:Wsie duchowne I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie)