Złota (dawniej Złota Wielka) – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, siedziba gminy Złota. Ma status sołectwa. Leży 18 km na południe od Pińczowa i 56 km od Kielc.
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Złota, od 1973 r. – gminy Złota. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.
Do 1991 r. Złota należała do parafii w Pełczyskach. 6 sierpnia 1991 r. ordynariusz diecezji kieleckiej bp Stanisław Szymecki erygował w Złotej parafię pw. św. Urszuli Ledóchowskiej, której pierwszym proboszczem został ks. Jan Ciszek. W latach 2003–2010 funkcję tę pełnił ks. Jerzy Korona, w latach 2010-2022 ks. Jacek Miernik, a od 2022 r. ks. Grzegorz Kaliszewski.
Części wsi + Integralne części wsi Złota SIMC Nazwa Rodzaj 0280666 Graby przysiółek0280672 Kolonie Pełczyskie przysiółek0280689 Ku Grabom część wsi0280695 Lubowiec przysiółek0280703 Mała Wieś część wsi0280710 Wielka Wieś część wsi0280726 Wisinki część wsi0280732 Źródła część wsi
Historia mały|180px|lewo|Dwór przed 1911 Wieś występuje u Długosza jako Złota Major wówczas własność Złotskiego herbu Półkozic, wieś posiadała łany kmiece z których dziesięcinę (w gonitwę) oddawano do kantorii w Wiślicy. Według rejestru poborowego powiatu wiślickiego z 1579 roku działy w Złota Major należą do Treski i Spotha. W wieku XIX istniała gmina Złota.
W czasie II wojny światowej po opanowaniu przez Niemców terenu II Republiki Pińczowskiej we wsi stacjonował oddział SS. Ofiarą jego padło co najmniej 160 osób z okolicy. W lesie około 2 km od wsi znajduje się pomnik z okresu PRL upamiętniający ofiary i miejsce śmierci 9 Polaków i 5 zbiegłych z niewoli jeńców radzieckichM.i P. Pilichowie, Ponidzie. Szlaki turystyczne., Warszawa 1985, s. 113..
Zabytki Park dworski z XIX w. Obecnie brak jest już pozostałości zabudowań folwarcznych. Cmentarzysko wczesnośredniowieczne odkryte w czasie badań archeologicznych. Pochodzi prawdopodobnie z lat 991–1040. Do 1992 r. znajdował się także drewniany spichlerz z 1719 r., obecnie w Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni pod Kielcami.
Przypisy Raport o stanie gminy Złota w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 7 BIP gminy, sołtysi Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (). GUS. Rejestr TERYT.
Bibliografia Władysław Burzawa, Tam, gdzie skarby zakopane w ziemi, Niedziela. Edycja kielecka 2005/8.
Kategoria:Miejscowości odznaczone Orderem Krzyża Grunwaldu