Łążyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś WielkaRozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 688 mieszkańców. Jest dziesiątą co do wielkości miejscowością gminy Zławieś Wielka.

Nazwa Miejscowość leży na pograniczu Mazowsza oraz Pomorza i związana była historycznie z ziemią chełmińską na Pomorzu Nadwiślańskim. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XIV wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w dokumentach z lat 1324-1349 jako "Lansin, Lansen, Landzen, Lanschin". Po rozbiorach Polski wieś nazywała się w języku niemieckim Lonzyn.

Historia Tereny, na których powstała wieś były jednak zasiedlone znacznie wcześniej. W okolicyarcheolodzy zlokalizowali dwa grody: jedno wyżynne półkoliste nad jeziorem i parowem za wsią z wałem podwójnym i fosą, a drugie zniszczone w granicach wsi.

Od 1226 po sprowadzeniu na Mazowsze przez księcia Konrada I mazowieckiego zakonu krzyżackiego tereny, na których leży miejscowość w XIII-XV wieku znalazły się we władaniu krzyżaków. W latach 1324-1349 miejscowość znajdowała się na terytorium biskupstwa chełmińskiego. W 1367 biskup chełmiński Wikbold Dobilstein potwierdził przywilej lokacyjny biskupa Ottona z lat 1324-1349 dla wsi Łążyn według, którego sołtys wsi miał 6 łanów oraz 1/3 opłat z sądownictwa, a także prawo rybołówstwa dla własnego stołu na jeziorze Zwiniarz. Cała wieś liczyła wówczas 40 łanów.

W 1414 w czasie działań wojennych prowadzonych podczas wojny głodowej, jaką prowadził zakon krzyżacki z Koroną Królestwa Polskiego, we wsi spłonęły trzy gospodarstwa.

W 1454 po wybuchu wojny trzynastoletniej toczonej pomiędzy państwem zakonu krzyżackiego a Koroną Królestwa Polskiego miejscowość dostała się w granice Korony. W 1466 na mocy traktatu toruńskiego podpisanego po zakończonej wojny trzynastoletniej miejscowość została włączona do Korony i leżała w powiecie chełmińskim, Województwa chełmińskiego Korony Królestwa Polskiego.

W 1514 biskup chełmiński Jan Konopacki nadał Janowi młyn zbożowy na prawie chełmińskim z obowiązkiem dostawienia rocznie do Lubawy 50 korców mąki. Oprócz młyna Jan otrzymał także pastwisko oraz zagrodę przy nim. W 1546 biskup chełmiński Tiedemann Giese nadał wsi Tynwałd część łąk w opuszczonej wsi Łążyn. W 1570 miejscowość była własnością biskupstwa chełmińskiego i liczyła 60 łanów. Znajdował się w niej w niej młyn oraz wyszynk piwa.

Wskutek I rozbioru Polski w 1772, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała ziemia chełmińska znalazła się w zaborze pruskim.

Od 22 października do 13 listopada 1906 r. (lub dłużej) w miejscowej szkole elementarnej odbył się strajk dzieci przeciwko nauczaniu religii w języku niemieckim. Z uczestników strajku znane są nazwiska następujących dzieci: M. Kosiński, I. Mickiewicz. Strajk był elementem znacznie większej akcji biernego oporu wobec pruskich władz szkolnych, która na przełomie 1906 i 1907 r. objęła ponad 460 (!) szkół w prowincji Prusy Zachodnie, czyli przedrozbiorowe Pomorze Gdańskie, Powiśle, ziemię chełmińską i ziemię lubawską oraz część Krajny. Inspiracją dla strajków pomorskich były wcześniejsze działania dzieci w prowincji wielkopolskiej, ze słynnym strajkiem we Wrześni (1901) na czeleL. Burzyńska-Wentland, Strajki szkolne w Prusach Zachodnich w latach 1906−1907, Gdańsk 2009, s. 232..

Zabytki Kościół neogotycki św. Walentego z roku 1898, zbudowany na miejscu poprzedniego drewnianego. Wewnątrz kropielnica granitowa, prawdopodobnie średniowieczna (XV w.) i feretron rokokowy z 2. połowy XVIII w. Kaplica św. Walentego z 1882 r. Cmentarz z XVII-XIX w.

Zobacz też Łążyn Łążynek

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Łążyn (gmina Zławieś Wielka)