thumb|Kamień Stephana – poświęcony pamięci leśnika Chojnowski Park Krajobrazowy – park krajobrazowy leżący na Równinie Warszawskiej i skraju Doliny Środkowej Wisły – na południe od Warszawy, na lewym brzegu Wisły. W całości leży na terenie powiatu piaseczyńskiego. Powołany rozporządzeniem Wojewody Warszawskiego z dnia 1 czerwca 1993 r. w sprawie utworzenia Chojnowskiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj.War. Nr 9, poz.100), co po zmianie prawa ochrony przyrody zostało potwierdzone rozporządzeniem Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 kwietnia 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 75, poz. 1976). Od roku 2010 wchodzi w skład Mazowieckiego Zespołu Parków Krajobrazowych, wraz z parkami krajobrazowymi Mazowieckim, Brudzeńskim (z którymi już wcześniej tworzył zespół), Kozienickim i Nadbużańskim. Jest elementem Zielonego Pierścienia Warszawy i pasa obszarów chronionych ciągnącego się od Mazowieckiego PK po Bolimowski Park Krajobrazowy.

Park zajmuje powierzchnię 67,96 km², jego otulina liczy 47,27 km².

Przedmiot ochrony Park założono dla ochrony kompleksu Lasów Chojnowskich oraz zespolonego z nim terenu doliny dolnego biegu Jeziorki, a także fragmentu doliny Wisły z wyniosłą skarpą, zabytkowym parkiem przypałacowym i rezerwatami przyrody. Cele ochrony obejmują zachowanie wartości przyrodniczych (gatunki, siedliska, ekosystemy), historyczno-kulturowych (zabudowa podmiejska i wiejska, zespoły pałacowo-parkowe, zabytki, miejsca pamięci) i krajobrazowych (doliny, mozaika użytkowania terenu). Na terenie parku obowiązują standardowe przepisy ochronne parków krajobrazowych, przy czym zrezygnowano z niektórych zakazów dotyczących zabudowy w przypadku, gdyby ograniczały już obowiązujące plany zagospodarowania przestrzennego.

Ochrona przyrody Ochrona czynna W latach 2007–2008 w parku prowadzono działania na rzecz poprawy stosunków wodnych, przeciwdziałające skutkom dawnych melioracji w ramach programu „Mała retencja”. W ramach „Akcji Żaba” we współpracy z okolicznymi szkołami w czasie wiosennych wędrówek płazów instalowane są płotki utrudniające ich wchodzenie na jezdnię, a gromadzące się przy nich płazy są przenoszone. Prowadzone są również próby reintrodukcji sokoła wędrownego oraz instalacja budek dla nietoperzy.

Flora Mimo przewagi siedlisk lasów mieszanych (głównie bór mieszany świeży i las mieszany świeży) i liściastych, w drzewostanie nadleśnictwa Chojnów przeważa sosna zwyczajna.

W parku rosną następujące gatunki roślin chronionych:

gatunek stopień ochrony barwinek pospolity całkowita bluszcz pospolity całkowita centuria pospolita częściowa gnieźnik leśny całkowita grążel żółty całkowita grzybienie białe całkowita kalina koralowa częściowa kocanki piaskowe częściowa konwalia majowa częściowa kopytnik pospolity częściowa kruszyna pospolita częściowa kukułka szerokolistna całkowita lilia złotogłów całkowita gnieźnik jajowaty całkowita orlik pospolity całkowita paprotka zwyczajna całkowita pierwiosnek lekarski częściowa pierwiosnek wyniosły częściowa pióropusznik strusi całkowita podkolan biały całkowita pomocnik baldaszkowaty całkowita porzeczka czarna częściowa przylaszczka pospolita częściowa przytulia wonna częściowa salwinia pływająca całkowita śnieżyczka przebiśnieg całkowita storczyk plamisty całkowita wawrzynek wilczełyko całkowita wiciokrzew pomorski całkowita widłak goździsty całkowita widłak jałowcowaty całkowita zawilec wielkokwiatowy częściowa

Poza tym występują chronione gatunki porostów: płucnica islandzka (ochrona częściowa), różne gatunki chrobotków (ochrona całkowita).

Fauna W parku żyje ok. 100 gatunków ptaków, ponad 20 gatunków ryb oraz kilkudziesięciu gatunków gadów, płazów i ssaków, m.in. gatunki chronione:

Rezerwaty przyrody Rezerwaty przyrody na terenie parku krajobrazowego: Biele Chojnowskie Chojnów Las Pęcherski Łęgi Oborskie Łoś Łyczyńskie Olszyny Obory Pilawski Grąd Skarpa Jeziorki Skarpa Oborska Uroczysko Stephana

Obszary Natura 2000 Na terenie parku wyznaczono dwa obszary o znaczeniu wspólnotowym (projektowane specjalne obszary ochrony siedlisk): Stawy w Żabieńcu (PLH140039) chroniące siedliska wodne i mokradłowe oraz Łąki Soleckie (PLH140055) chroniące siedliska łąkowo-murawowe (głównie łąki trzęślicowe), będące ponadto siedliskiem cennych gatunków (tj. traszki grzebieniastej, kumaka nizinnego oraz motyli z rodziny modraszkowatych: czerwończyka nieparka, modraszka telejusa i modraszka nausitousa).

Inne formy ochrony przyrody Na terenie ChPK nie utworzono żadnego użytku ekologicznego. Projektowane są następujące użytki: Łąki Soleckie, Stawy w Żabieńcu, Łąki koło Baniochy, Staw w Zalesiu Górnym, Dolina Jeziorki, Torfowisko w okolicy Prażmowa Nowego, Śródleśne oczka wodne koło Chojnowa. Dwa pierwsze są już obszarami Natura 2000.

W parku ustanowiono ponad 40 pomników przyrody. Są to pojedyncze drzewa oraz ich grupy.

Lasy Chojnowskiego Parku Krajobrazowego wchodzą w skład Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Lasy Warszawskie”.

Na terenie parku znajduje się ośrodek rehabilitacyjny dla rannych ptaków.

Edukacja i turystyka thumb|Tablica na ścieżce edukacyjnej

Ośrodek Edukacyjny MZPK Park korzysta z ośrodka edukacyjnego zespołu parków w Otwocku (w siedzibie zespołu, na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego) i mniejszych placówek terenowych. Poza tym organizuje akcje i konkursy razem z okolicznymi szkołami. Akcje edukacyjne samego parku, jak i zespołu parków, mają na celu edukację ekologiczną, prezentowanie i promowanie przyrodniczych, kulturowych i krajobrazowych walorów okolic oraz propagowanie roli ochronnej parku krajobrazowego. Organizowane są zajęcia kameralne i terenowe, konkursy, wystawy, wykłady, szkolenia, spotkania itp.

Ścieżki edukacyjne i szlaki turystyczne Na terenie parku i jego okolic wytyczono kilka ścieżek dydaktycznych: piesze Zwiedzamy okolice ChPK (P1) – 7,5 km, historyczno-przyrodnicza Spacerem przez Górę Kalwarię (P2) – 3,4 km, historyczna Gonna sosna (P3) – 5 km, przyrodnicza Doliną Jeziorki (P4) – 3 km, przyrodnicza Chojnowskie grądy (P5) – 5 km, przyrodnicza Lasy Konstancińskie (P6) – 3 km, przyrodnicza rowerowe Szlakiem rezerwatów oborskich (R2) – 16 km, przyrodniczo-historyczna Szlakiem Stephana (R3) – 17,8 km, przyrodniczo-historyczna Pęcherskie sosny – 11 km, przyrodniczo-kulturowa samochodowe: Do piastowskich korzeni (S1) – 39 km, historyczno-etnograficzna Lasem do przeszłości (S2) – 36 km, przyrodniczo-historyczna

Przewidziane są również kilkudniowe wycieczki autokarowe na dwóch trasach.

Przez teren ChPK przebiegają również fragmenty szlaków turystycznych oznakowanych przez PTTK. Są to piesze szlaki: Warszawska Obwodnica Turystyczna (MZ-5070-c), Chojnowski Szlak Południkowy (MZ-5144-y), Główny Szlak Lasów Chojnowskich (MZ-5146-z), Szlak Nadwiślański (MZ-5147-y), Szlak Rezerwatów Przyrody im. Czesława Łaszka (MZ-5148-n), Chojnowski Szlak Zabytków Przyrody (MZ-5149-s), Szlak Dolinek Mazowieckich (MZ-5128-n). Poza tym wyznaczonych jest kilka szlaków rowerowych oraz dróg o dopuszczonym ruchu konnym, wśród nich Piaseczyński Szlak Konny PTTK.

Przypisy

Bibliografia Lechosław Herz, Chojnowski Park Krajobrazowy - przewodnik, Pruszków 2007, ISBN 978-83-89188-67-0 Chojnowski Park Krajobrazowy - monografia przyrodniczo-edukacyjna, Otwock 2007, ISBN 978-83-60886-00-7

Kategoria:Parki krajobrazowe w województwie mazowieckim Kategoria:Ochrona przyrody w powiecie piaseczyńskim