Hieronim Bonaparte, właśc. wł. Girolamo Bonaparte, fr.: Jérôme-Napoléon Bonaparte (ur. 15 listopada 1784 w Ajaccio, zm. 24 czerwca 1860 na zamku Villegenis koło Paryża) – najmłodszy syn Carlo Maria Buonaparte i Letycji Buonaparte, brat Józefa Bonaparte, Napoleona I, Ludwika Bonaparte i Lucjana Bonaparte. W latach 1807–1813 król nowo utworzonego Królestwa Westfalii (jako Hieronim), marszałek Francji, wolnomularzLudwik Hass, Wolnomularstwo w Europie środkowo-wschodniej w XVIII i XIX wieku, 1982, s. 340..
Pobyt w USA Hieronim otrzymał edukację we flocie i udał się w 1801 z ekspedycją swego szwagra gen. Leclerca na Haiti, skąd w 1802 wysłano go z depeszami do Francji. Ścigany przez angielską flotę schronił się w USA, gdzie osiadł w Baltimore. Poznał tam i poślubił w 1803 córkę miejscowego kupca – Elisabeth Patterson (1785–1879), z którą miał syna Hieronima Napoleona Bonaparte-Pattersona. Syn tego ostatniego, Charles Joseph Bonaparte (1851–1921), uznawany za twórcę FBI (1908), był na początku XX wieku ministrem sprawiedliwości i prokuratorem generalnym USA.
Powrót do Francji Brat Hieronima – Napoleon I - nie uznał małżeństwa i pod jego presją Hieronim w 1805 rozwiódł się i powrócił do Francji. Napoleon wynagrodził go tytułem Cesarskiej Wysokości i stopniem admiralskim. Hieronim brał udział w wojnie z Prusami w latach 1806–1807, a korpus przez niego dowodzony wkroczył na Śląsk 2 listopada 1806 r. Okupacja Śląska trwała przez dwa lata.
Traktat tylżycki stworzył z księstwa Brunszwiku, elektoratu Hesji-Kassel oraz z obszarów należących do księstwa Hanoweru i do Prus – nowe Królestwo Westfalii ze stolicą w Kassel, którego koronę otrzymał Hieronim (18 sierpnia 1807), rządząc tam jako Hieronymus I.
22 sierpnia 1807 w Fontainebleau po raz drugi ożenił się, tym razem z Katarzyną Wirtemberską (1783–1835) – córką króla Fryderyka I, z którą miał czworo dzieci (wyróżnili się później Napoleon Józef i Matylda). Jednym z jego nieślubnych dzieci była Jenny von Pappenheim.
Król Westfalii 200px|right Pogodny, wesoły i dobroduszny król Hieronim – zwany König Lustig (do dziś w dialekcie westfalskim słowo schromm, pochodzące od Jérōme, oznacza wesołka, żartownisia) – był bardzo popularny w Westfalii; za jego rządów przeprowadzono wiele reform (m.in. zniesiono pańszczyznę), które były wzorem dla innych państw Związku Reńskiego. W czasie zmierzchu ery napoleońskiej brał udział w kampanii rosyjskiej 1812 roku i bitwach pod Quatre-Bras (16 VI 1815) i Waterloo (18 VI 1815). Po ostatecznej klęsce Napoleona Królestwo Westfalii rozwiązano 26 października 1813. Hieronim uzyskał u teścia w 1816 tytuł księcia Monfort i osiedlił się najpierw w Austrii, potem w 1827 roku we Włoszech. Do ojczyzny powrócił po przejęciu władzy przez bratanka, Ludwika Napoleona. Początkowo był gubernatorem Kościoła Inwalidów, w 1850 został mianowany marszałkiem Francji i marszałkiem senatu.
W roku 1840 zawarł trzecie małżeństwo z włosko-hiszpańską arystokratką – Justyną Pecori-Suárez, markizą Bartolini-Bardelli (1811–1903), które pozostało bezdzietne. W 1853 przystąpił z nią do ślubu cywilnego, jednak odesłał ją do Florencji, gdzie po jego śmierci uzyskała pensję od Napoleona III.
Pochowany w Dôme des Invalides.
Odznaczenia Wielki Mistrz Orderu Korony Westfalii Wielki Orzeł Orderu Legii Honorowej Wielki Dygnitarz Orderu Obojga Sycylii Wielka Wstęga Orderu Królewskiego Hiszpanii Order Królewski Serafinów (Szwecja) Order Królewski Słonia (Dania) Order Korony Żelaznej (Włochy) Order Złotego Runa (Hiszpania) Order Wielkiego Księcia Heskiego (Hesja) Order Orła Czarnego (Prusy) Order Orła Złotego (Wirtembergia) Order Świętego Andrzeja (Rosja) Order Świętego Huberta (Bawaria) Order Świętego Józefa (Würzburg) Order Korony Rucianej (Saksonia)
Przypisy
Bibliografia Almanach de Gotha, Gotha 1930 C.F. von Wrangel, Les maisons souveraines de l’Europe, Stockholm 1897
Hieronim Kategoria:Francuscy wolnomularze Kategoria:Marszałkowie Francji Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Andrzeja (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Huberta Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Józefa (Toskania) Kategoria:Odznaczeni Orderem Królewskim Hiszpanii Kategoria:Odznaczeni Orderem Królewskim Serafinów Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Rucianej Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Westfalii Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Wirtemberskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Żelaznej (Włochy) Kategoria:Odznaczeni Orderem Ludwika Kategoria:Odznaczeni Orderem Obojga Sycylii Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czarnego Kategoria:Odznaczeni Orderem Słonia Kategoria:Odznaczeni Orderem Złotego Runa Kategoria:Pochowani w Dôme des Invalides w Paryżu Kategoria:Uczestnicy wojny rosyjsko-francuskiej 1812 (strona francuska) Kategoria:Urodzeni w 1784 Kategoria:Władcy niemieccy Kategoria:Zmarli w 1860 Kategoria:Ludzie urodzeni w Ajaccio Kategoria:Nazwiska zapisane na Łuku Triumfalnym w Paryżu