200px|right|thumb|Dowództwo Garnizonu Warszawa Garnizon Warszawa – garnizon Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej obejmujący obszar m.st. Warszawy (z wyłączeniem dzielnicy Wesoła) oraz powiatów: otwockiego, piaseczyńskiego, pruszkowskiego i warszawskiego zachodniego(Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 sierpnia 2022 r. w sprawie utworzenia, przekształcenia i zniesienia garnizonów oraz określenia zadań, siedzib i terytorialnego zasięgu właściwości ich dowódców, ), w przeszłości zajmowany kolejno przez instytucje i jednostki wojskowe: Wojska I Rzeczypospolitej (do 1795), Armii Królestwa Prus (1795–1806), Wielkiej Armii I Cesarstwa Francuskiego (1806–1807), Armii Księstwa Warszawskiego (1807–1815), Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego (1815–1830), Armii Imperium Rosyjskiego (1831–1915), Armii Cesarstwa Niemieckiego (1915–1918), Polskiej Siły Zbrojnej (1917–1918), Wojska Polskiego II RP (1918–1939), Wehrmachtu, Waffen-SS, Armii Krajowej – SZP – ZWZ (1939–1944), Sił Zbrojnych PRL (1944–1989) oraz PGW Armii Radzieckiej (1944–17.09.1993)
Garnizon wojsk I Rzeczypospolitej thumb|250px|Relikty Koszar Gwardii Konnej Koronnej (tzw. Koszar Mirowskich) przy ul. Chłodnej 3 15 Regiment Pieszy Koronny 16 Regiment Pieszy Były Skarbowy 17 Regiment Pieszy Koronny 18 Regiment Pieszy Koronny 20 Regiment Pieszy Koronny 21 Regiment Pieszy Koronny Regiment Gwardii Konnej Koronnej Regiment Gwardii Pieszej Koronnej
Garnizon wojsk Księstwa Warszawskiego 1 Pułk Piechoty (Księstwo Warszawskie) (potem również Kalisz i Częstochowa)
Garnizon Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego 4 Pułk Piechoty Liniowej (Królestwo Kongresowe) 5 Pułk Strzelców Pieszych Dzieci Warszawskich 6 Pułk Ułanów Dzieci Warszawskich
Garnizon wojsk Imperium Rosyjskiego Jednostki XV Korpusu Armijnego: thumb|Sztandar 29 Czernichowskiego Pułku Piechoty 8 Dywizja Piechoty 1 Brygada Piechoty 29 Czernichowski Pułk Piechoty 30 Połtawski Pułk Piechoty 2 Brygada Piechoty 32 Kremenczucki Pułk Piechoty 8 Brygada Artylerii 6 Dywizja Kawalerii – Ciechanów, czasowo Warszawa 15 Dywizjon Haubic 15 Batalion Saperów 3 Kompania Telegraficzna
Jednostki XXIII Korpusu Armijnego: thumb|Żołnierz Gwardyjskiego Pułku Ułanów Jego Wysokości 3 Dywizja Piechoty Gwardii 1 Brygada Piechoty Gwardii dwa pułki piechoty Gwardii 2 Brygada Piechoty Gwardii dwa pułki piechoty Gwardii 3 Brygada Artylerii Gwardii Samodzielna Brygada Kawalerii Gwardii Gwardyjski Pułk Ułanów Jego Wysokości Gwardyjski Grodzieński Pułk Huzarów 3 gwardyjska bateria artylerii konnej 9 Batalion Saperów
Inne jednostki i instytucje: Audytoriat Polowy Wojsk w Królestwie Polskim Stała Komisja Wojenno-Śledcza Tymczasowa Komisja Wojenno-Śledcza
Garnizon Wojska Polskiego II RP 180px|right|thumb|Budynek Wyższej Szkoły Wojennej, Warszawa„Wojsko Polskie 1921-1939 Odznaki pamiątkowe piechoty” ().„Wojsko Polskie 1921-1939 Organizacja i odznaki pamiątkowe kawalerii” ().„Wojsko Polskie 1921-1939 Organizacja i odznaki pamiątkowe artylerii” ().R. Szubański „Zarys historii wojennej pułków polskich w kampanii wrześniowej – 3 batalion pancerny” ().www.warszawa1939.pl.
Gabinet Wojskowy Prezydenta Rzeczypospolitej Oddział Zamkowy Ministerstwo Spraw Wojskowych Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych Sztab Generalny WP (od 1928 r. – Sztab Główny WP) Wyższa Szkoła Wojenna Dowództwo Okręgu Korpusu Nr I (w latach 1918–1921 – Dowództwo Okręgu Generalnego „Warszawa”) Dowództwo 28 Dywizji Piechoty 21 Warszawski Pułk Piechoty „Dzieci Warszawy” 30 Pułk Strzelców Kaniowskich 36 Pułk Piechoty Legii Akademickiej 1 Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego 1 Grupa Artylerii 1 Pułk Artylerii Najcięższej (1923-1928 → Góra Kalwaria) 1 Dywizjon Artylerii Konnej im. gen. Józefa Bema Dowództwo 11 Grupy Artylerii (1929-1938) Grupa Artylerii Przeciwlotniczej (1938-1939) 1 Grupa Artylerii Przeciwlotniczej (1939) 1 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej im. Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego 1 Pułk Lotniczy 3 Batalion Pancerny Szkoła Podchorążych Piechoty (do 1926 → Komorowo k. Ostrowi Mazowieckiej) Dowództwo 1 Grupy Łączności (1929-1934 i 1939) Dowództwo 2 Grupy Łączności (1939) Pułk Radiotelegraficzny (1926-1939) Stacja Radiotelegraficzna M.S.Wojsk. w Warszawie → 1 pluton radiotelegraficzny → Stacja Radiotelegraficzna Nr 1 Centrum Wyszkolenia Sanitarnego Szkoła Podchorążych Sanitarnych Szpital Szkolny CWSan. 1 Szpital Okręgowy im. Marszałka Józefa Piłsudskiego Centralny Zakład Zaopatrzenia Sanitarnego (1926–1929) → Wojskowy Zakład Zaopatrzenia Sanitarnego (1929–1932) → Kierownictwo Zaopatrzenia Sanitarnego (1932–1939) Szkoła Podchorążych Saperów (1936-1939) Wojskowa Główna Szkoła Inżynierii (1939) Oficerska Szkoła Inżynierii (1923-1928) Szkoła Podchorążych Inżynierii (1928-1935) Szkoła Podchorążych Saperów (1935-1939)
Garnizon wojsk niemieckich Dywizja Forteczna Warszawa 8 Pułk Piechoty Fortecznej 88 Pułk Piechoty Fortecznej 183 Pułk Piechoty Fortecznej 1320 Pułk Artylerii 67 Batalion Pionierów 669 Zmotoryzowana Kompania Łączności
Garnizon Wojska Polskiego po 1945 Instytucje centralne Ministerstwa Obrony Narodowej Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego (1944-1947) Ministerstwo Obrony Narodowej Centralny Ośrodek Naukowej Informacji Wojskowej Sztab Generalny WP Biblioteka Naukowa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Akademia Sztabu Generalnego (1947-1990) Akademia Obrony Narodowej (1990-2016) Akademia Sztuki Wojennej (od 2016) Wojskowa Akademia Techniczna Samodzielny Oddział Fotogrametryczny (1951-1988) Oddziału Zabezpieczenia Topograficznego (1974-2004) Wojskowy Ośrodek Geodezji i Teledetekcji (1988-2004) Wojskowe Centrum Geograficzne (od 2004) Biuro Wojskowego Dozoru Technicznego Delegatura Wojskowego Dozoru Technicznego Centralna Biblioteka Wojskowa z Ośrodkiem Informacji Naukowej Centralny Węzeł Łączności Ministerstwa Obrony Narodowej Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii Wojskowy Instytut Medyczny Centralny Szpital Kliniczny Ministerstwa Obrony Narodowej Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych (Warszawa) Ośrodek Naukowej Informacji Wojskowej Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych Wojskowy Instytut Chemii i Radiometrii (Warszawa) Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej (Warszawa) Biblioteka Naukowa Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej Wojskowy Ośrodek Badawczo-Wdrożeniowy Służby Żywnościowej (Warszawa) Wojskowy Ośrodek Farmacji i Techniki Medycznej (Celestynów) Wojskowe Centrum Normalizacji, Jakości i Kodyfikacji (Warszawa) Wojskowe Centrum Metrologii (Warszawa)
Jednostki Wojsk Lądowych Dowództwo Wojsk Lądowych Ośrodek Informacji Naukowej i Bibliograficznej Dowództwa Wojsk Lądowych Dowództwo Warszawskiego Okręgu Wojskowego (rozformowane) 3 Batalion Zabezpieczenia Dowództwa Wojsk Lądowych
Jednostki Sił Powietrznych (Wojsk Lotniczych, Wojsk Obrony Powietrznej Kraju) Dowództwo Sił Powietrznych Centrum Operacji Powietrznych Centralne Stanowisko Dowodzenia Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej 1 Korpus Obrony Powietrznej 6 samodzielna eskadra transportowa Centrum Meteorologii Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej Dowództwo Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej Rządowa Eskadra Transportowa 36 Specjalny Pułk Lotnictwa Transportowego (rozformowany) Wydział Informacji Naukowej Sztabu Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej 1 Baza Lotnicza 3 Warszawska Brygada Rakietowa Obrony Powietrznej 21 Ośrodek Dowodzenia i Naprowadzania Centrum Meteorologii Sił Powietrznych Wydział Informacji Naukowej Sztabu Sił Powietrznych
Jednostki Dowództwa Garnizonu Warszawa (Zgrupowania Jednostek Zabezpieczenia MON) Dowództwo Zgrupowania Jednostek Zabezpieczenia MON Dowództwo Garnizonu Warszawa Pułk Ochrony i Regulacji Ruchu WSW im. płk Jana Strzeszewskiego Pułk Ochrony im. gen. dyw. Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego 10 Warszawski Pułk Samochodowy im. mjr. Stefana Starzyńskiego Batalion Reprezentacyjny Wojska Polskiego Orkiestra Reprezentacyjna Wojska Polskiego im.Józefa Wybickiego
Jednostki wojskowe Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i (KBW) Dowództwo Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (do 1965)1965 czerwiec 24, Warszawa – Zarządzenie prezesa Rady Ministrów nr 41 w sprawie zmiany podporządkowania wojsk wewnętrznych .Tajne spec[jalnego] znaczenia
Egz[emplarz] pojedynczy
Zarządzenie prezesa Rady Ministrów
nr a41a z dnia a24 VIa 1965 r.w sprawie zmiany podporządkowania wojsk wewnętrznych
W celu ujednolicenia struktury organizacyjnej i systemu dowodzenia Siłami Zbrojnymi P[olskiej] R[zeczypospolitej] L[udowej] na podstawie decyzji Komitetu Obrony Kraju z dnia 6 marca 1965 r. w sprawie podporządkowania wojsk wewnętrznych
ministrowi obrony narodowej zarządza się, co następuje:
Paragraf 1
1. Wojska wewnętrzne ( KBW ) podległe dotychczas ministrowi spraw wewnętrznych zostają podporządkowane ministrowi obrony narodowej:
1) pod względem dowodzenia – z dniem 1 lipca 1965 r.;
2) pod względem gospodarczym – z dniem 1 stycznia 1966 r.
2. Zmiana podporządkowania obejmuje:
1) Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego, bez: Nadwiślańskiej Brygady
Informator o zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej. Nadwiślańska Brygada Ochrony Rządu (do 1965 )Informator o zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej. Jerzy Bednarek, Rafał Leśkiewicz (red.). Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2009, s. 42. . Cytat: Po likwidacji KBW w gestii ministra spraw wewnętrznych pozostawała przemianowana Nadwiślańska Brygada MSW im. Czwartaków AL (w korespondencji jawnej określana jako Nadwiślańska Jednostka MSW im. AL), zorganizowana Zarządzeniem Nr 0103 Ministra Spraw Wewnętrznych z 1 października 1965 r. Dowództwo Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSW Nadwiślańska Brygada MSW im. Czwartaków AL 1 Warszawska Brygada Zmotoryzowana NJW MSW im. Czwartaków Armii Ludowej 3 Pułk Inżynieryjno-Budowlany NJW MSW 7 Samodzielny Batalion Inżynieryjny NJW MSW 8 Oddział Zabezpieczenia Obiektów Specjalnych NJW MSW 9 Samodzielny Batalion Zaopatrywania i Obsługi Dowództwa NJW MSW 103 Pułk Lotnictwa NJW MSW Samodzielny Oddział Żandarmerii Wojskowej NJW MSW
Przypisy
Zobacz też
Dowództwo Garnizonu Warszawa
Bibliografia
Warszawa Kategoria:Historia Warszawy