thumb|Grobowiec „Lwa Pandższiru” Masud Ahmad Szah (pers. احمد شاه مسعود ur. 1 września 1953 w Bazaraku, zm. 9 września 2001 w Tacharze) – afgański dowódca wojskowy i polityk, zwany „Lwem Pandższiru”, z pochodzenia Tadżyk. Syn oficera królewskiej armii afgańskiej.
Życiorys W pierwszej połowie lat 70. studiował na politechnice w Kabulu, gdzie związał się z młodymi rewolucjonistami muzułmańskimi. Po przewrocie komunistycznym w Afganistanie był jednym z komendantów partyzanckich, dowodzącym siłami mudżahedinów w Dolinie Pandższeru w czasie wojny afgańskiej. Wsławił się bohaterską postawą podczas obrony Doliny przed wojskami rządowymi i radzieckimi, wykazując się nieprzeciętnymi zdolnościami dowódczymi i cechami charakteru, co przysporzyło mu przydomek „Lwa Pandższiru”. Należał do Stowarzyszenia Muzułmańskiego, pozostając pod duchowym i politycznym wpływem Burhanuddina Rabbaniego. W 1992 dowodził wojskami mudżahedinów, które zajęły Kabul.
Minister obrony oraz wiceprezydent kraju w rządzie Rabbaniego. Zwolennik liberalnego kursu politycznego i demokratycznego państwa opartego na fundamencie islamskim.
Od 1994 walczył na terenie Afganistanu przeciw talibom, a po utracie Kabulu i opanowaniu przez nich większości kraju został w 1996 dowódcą wojskowym Sojuszu Północnego, broniącego ostatniego wolnego terytorium w północno-wschodniej części kraju.
Śmierć Sprawcami jego zabójstwa w 2001 było dwóch Arabów podających się za dziennikarzy. Ładunek wybuchowy ukryli w kamerze. O zlecenie zamachu oskarżana jest Al-Ka’ida, która dwa dni później przeprowadziła ataki na World Trade Center i Pentagon. Niektóre tropy wskazują też na rosyjskie lub pakistańskie służby specjalne. Masud został pochowany w Dolinie Pandższeru na wzgórzu obok rodzinnej wsi.
Zobacz też Operacja Panczszir-82
Przypisy Afgańcy. Ostatnia wojna imperium, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2012, s. 346
Bibliografia Masud nie żyje, www.wprost.pl, komunikat z 14 września 2001 Wojciech Jagielski, Pięć lat temu zginął Ahmed Szah Massud, www.gazetawyborcza.pl, ostatnia aktualizacja z 10 września 2006
Waldemar Porębny, Masud Ahmad Szah, www.sycowice.net, notka z 7 lutego 2010 portalwiedzy.onet.pl – Ahmad Szah Masud
Kategoria:Afgańscy ministrowie obrony Kategoria:Afgańscy wojskowi Kategoria:Tadżycy Kategoria:Urodzeni w 1953 Kategoria:Zmarli w 2001 Kategoria:Uczestnicy radzieckiej interwencji w Afganistanie Kategoria:Ofiary zamachów Kategoria:Ofiary zabójstw w Afganistanie