Altruizm odwzajemniony – zaproponowana przez Roberta Triversa teoria wyjaśniająca działania altruistycznie zwierząt niespokrewnionych ze sobą. Rozwinięta matematycznie przez Roberta Axelroda i Williama Donalda Hamiltona, wyjaśniała zachowanie altruistyczne strategią wet za wet w iteracyjnym dylemacie więźnia. Polega na dokonywaniu aktów altruizmu w sytuacjach, w których prawdopodobieństwo odwzajemnienia pomocy (przez obiekt) i prawdopodobieństwo potrzeby pomocy w przyszłości są jak największe.
Problemami dla tak rozumianego odwzajemniania są możliwość rozpoznania się osobników w późniejszych grach ewolucyjnych (wymóg przestrzennej heterogeniczności) oraz prawdopodobieństwo następnego spotkania (wymóg czasowej stabilności)A.Łomnicki, Ekologia ewolucyjna, PWN, 2013(epub). Rozdział.61. Dylemat więźnia i odzajemnienie.
Przykładami działania altruizmu odwzajemnionego są: usuwanie pasożytów z ciała dużych ryb drapieżnych przez małe ryby (np. wargatek sanitarnik), dzielenie się pokarmem przez nietoperze — wampiry w miejscach dziennego spoczynku, czy współpraca drzewa figowego i błonkówek a także pomoc tonącym delfinom przez członków grupyA.Hoffman, Wokół ewolucji,PIW,1983,s.28-29. i wspólna opieka nad potomstwem u niektórych naczelnych (allorodzicielstwo)S.B. Hrdy, Matki i inni. Emocjonalna historia człowieka, Mamania,2023.. Z strategii wet za wet mogły wyewoluować prawo i moralność w społecznościach ludzkich.
Współcześnie niektórzy negują działanie altruizmu odwzajemnionego i wskazują na mutualizm i manipulację jako kluczowe czynniki w interpretacji zachowań altruistycznych u niespokrewnionych zwierząt.
Zobacz też dylemat więźnia kumoterstwo tragedia wspólnot współpraca psychologia społeczna kozioł ofiarny socjobiologia
Przypisy
Bibliografia . Czytelnicy poszukujący uzupełnień książki, dodatkowych wyjaśnień i kontaktu z autorem mogą tego poszukiwać na stronie internetowej autora.
Linki zewnętrzne Robert Wright, : Ewolucja współczucia, TED 2009, tłum. Maciej Molas
Kategoria:Antropologia filozoficzna Kategoria:Etyka Kategoria:Socjobiologia