Porybliny, poryblinowce (Isoetales Prantl) – monotypowy rząd roślin z klasy widłaków różnozarodnikowych, zawierający jedną rodzinę współcześnie występujących roślin – poryblinowate Isoetaceae z jednym rodzajem współczesnym – poryblinem Isoetes. W zależności od ujęcia należy tu od ok. 190 do ok. 250 gatunków. Formy wymarłe zaliczane są do kilku rodzajów klasyfikowanych do poryblinowatych i trzech innych rodzin wymarłych.

Systematyka Rząd Isoetales obejmuje jedną rodzinę we florze współczesnej: Isoetaceae Rchb., Bot. Damen: 309. 1828 – poryblinowate Do rodziny należy jeden rodzaj współczesny – poryblin Isoetes (czasem rośliny z podrodzaju Stylites podnoszone są do rangi osobnego rodzaju). Poza tym klasyfikowane są tu dwa rodzaje wymarłe: Isoetites Münster, 1842 i Nathorstianella M.F.Glaessner & V.R.Rao, 1955.

Poza tym wyróżnia się trzy rodziny grupujące rośliny wymarłe z tego rzędu: Chaloneriaceae Pigg et G.W. Rothwell (syn. Takhtajanodoxaceae N.S. Snigirevskaya) Nathorstianaceae Němejc Suavitasaceae J. Rice., G.W. Rothwell, G. Mapes et R.H. Mapes

Filogeneza Już pod koniec dewonu pojawiła się grupa widłaków różnozarodnikowych (o zarodnikach zróżnicowanych na mikrospory i makrospory). Rośliny te były szczytowym osiągnięciem tej linii rozwojowej. W następnej epoce geologicznej, karbonie, wykształciły się formy drzewiaste, takie jak dochodzące do 30–40 metrów wysokości lepidodendrony i sygilarie, które zdominowały zbiorowiska roślinne. Stały się one głównym składnikiem karbońskich lasów, a z nich powstały najbogatsze złoża węgla kamiennego. Większość z tych ogromnych widłaków wymarła pod koniec ery paleozoicznej, a do dziś przetrwały spośród tej grupy jedynie wodne porybliny.

Cykl rozwojowy Porybliny produkują dwa rodzaje zarodników. Starsze, zewnętrzne liście mają u nasady zarodnie zwane makrosporangiami wytwarzające duże zarodniki – makrospory. U nasady wewnętrznych młodszych liści znajdują się mikrosporangia – zarodnie produkujące małe zarodniki, czyli mikrospory. Po rozpadzie zarodni z makrospory wyrasta przedrośle żeńskie, tworzące kilka rodni z pojedynczymi komórkami jajowymi, z mikrospory zaś niewielkie kilkukomórkowe przedrośle męskie, tworzące jedną plemnię a w niej plemniki – gametofit jest więc tu dwupienny. Przedrośla poryblinów są tak małe, że właściwie nie opuszczają osłonek zarodnika. Plemniki przepływają do rodni (mają ułatwione zadanie, jako że porybliny żyją w wodzie). Po zapłodnieniu komórki jajowej rozwijająca się zygota tworzy zarodek, który następnie wyrasta w nowy sporofit.

Przypisy

Bibliografia Operon Biologia część 1 wydanie 2004

Kategoria:Widłaki