Eurystenes lub Eurysthenes. (gr. Εὐρυσθένης. Eurysténēs.) i Prokles (gr. Προκλῆς Proklês.) – w mitologii greckiej bracia bliźniacy, potomkowie Heraklesa, królowie Sparty.
Byli synami Aristodemosa (prawnuka Hyllosa) i jego żony Argeji (praprawnuczki Polynejkesa), bliźniakami; .. Gdy byli jeszcze młodzi, ich ojciec zmarł z przyczyn naturalnych. lub zginął rażony piorunem, niedługo przed rozpoczęciem ostatniej wyprawy Heraklidów na Peloponez, zakończonej zwycięstwem i podbiciem półwyspu.. Przy podziale zdobytych ziem (poprzez losowanie) Eurystenes i Prokles otrzymali Lakonię; ..
Eurystenes był założyciel rodu Eurystenidów, nazwanych później Agiadami, od imienia jego syna, Agisa I. Natomiast Prokles był protoplastą dynastii Eurypontydów, która zyskało miano od jego syna, Eurypona; ; ; ..
Wedle przekazu Herodota, w Sparcie utrzymała się tradycja, że Aristodemos zmarł już po zdobyciu Lakonii, a owdowiała Argeja ukrywała przed poddanymi, który z jej synów jest starszym, pragnąc, by obaj zostali królami po swym ojcu. Tak też się stało, zgodnie z nakazem Pytii, która jednak dodała, że większy szacunek winno okazywać się starszemu z braci. Spartanie ostatecznie odkryli prawdę podstępem, a następnie zdecydowali, że wychowanie Eurystenesa odbędzie się na koszt państwa. Herodot podaje ponadto, iż przez całe życie obaj bracia spierali się ze sobą.
Jego opowieść o braciach bliźniakach wyjaśniała pochodzenie diarchii w Sparcie, jak również większy szacunek, który budzili Agiadzi; .. Hellanikos z Lesbos przypisał Eurystenesowi i Proklesowi stworzenie ustroju Sparty, zaś Eforos wprowadzenie okręgów osadniczych w Lakonii. Były to próby wytłumaczenia osobliwości spartańskich, podobnie jak dopatrywanie się w sporach między bliźniakami źródeł napięć między obiema dynastiami królewskimi.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Królowie w mitologii greckiej Kategoria:Spartiaci Kategoria:Eurypontydzcy królowie Sparty