thumb|Grób Wandy Tazbir na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Wanda Tazbir, Wanda Tazbirówna, Dobrochna Suliborska, Dopływ (ur. 11 sierpnia 1920 w Lublinie, zm. 3 lutego 2006 w Warszawie) – polska instruktorka harcerska, harcmistrz, uczestniczka powstania warszawskiego.
Życiorys Córka Stanisława (pedagoga, współtwórcy wydawnictwa „Wiedza Powszechna”) i Lili Tazbirów. Uczęszczała do Liceum im. Królowej Jadwigi w Warszawie. W 1931 wstąpiła do Związku Harcerstwa Polskiego i została drużynową w szczepie „Tęcza” przy Instytucie Głuchoniemych w Warszawie. Po wybuchu II wojny światowej włączyła się w prace konspiracyjne, działała w Pogotowiu Harcerek. Studiowała polonistykę na tajnym Uniwersytecie Warszawskim, uczyła na tajnych kompletach historii i języka polskiego. Oficjalnie pracowała w charakterze sekretarki w szkole zawodowej. Pomagała także wraz z ojcem osobom narodowości żydowskiej – za uratowanie czterech osób oboje otrzymali w 1994 Medal „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”, Wanda Tazbir otrzymała także tytuł honorowej obywatelki Izraela w 2002.
Od listopada 1942 do października 1944 była instruktorką sanitarną Armii Krajowej w powiecie Mińsk Mazowiecki. Jako sanitariuszka brała udział w powstaniu warszawskim; po powstaniu była więziona w obozach jenieckich Stalag VIII B w Lamsdorfie, Stalag IV B w Mühlbergu, Stalag IV E w Altenburgu i Stalag VI C w Oberlangen. Po wyzwoleniu przez dwa lata przebywała w Anglii, pracując w kancelarii stacji lotniczej.
W 1947 powróciła do Polski i podjęła ponownie studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Pracowała następnie w redakcji Państwowych Wydawnictw Naukowych. Brała m.in. udział w pracach nad Słownikiem Języka Polskiego pod kierunkiem Witolda Doroszewskiego. W latach 60. pracowała jako tłumacz przysięgły.
Po wojnie kontynuowała działalność harcerską. Powróciła początkowo do drużyny w Instytucie Głuchoniemych, ale wkrótce przerwała działalność w związku z rozwiązaniem ZHP. W 1956 objęła na kilkadziesiąt lat, do 2000, funkcję komendantki szczepu „Tęcza”, następnie przyjęła tytuł komendantki honorowej szczepu. Wykształciła liczne grono instruktorów harcerskich, w tym instruktorów niesłyszących. Publikowała wiele artykułów o tematyce harcerskiej, m.in. o pracy z dzieckiem niesłyszącym (Oni też wędrują harcerskim szlakiem, 1993), modyfikowała harcerskie propozycje programowe oraz stopnie i sprawności do potrzeb i możliwości harcerzy głuchych. Brała aktywny udział w pracach nad tworzeniem harcerskiego Nieprzetartego Szlaku, była kierowniczką Ogólnopolskiego Metodycznego Kręgu Pracy Instruktorów NS.
Działała w Towarzystwie Przyjaźni Polsko-Izraelskiej. W 1995, mając 75 lat, rozpoczęła studia hebraistyczne w Instytucie Orientalistycznym UW, które ukończyła w 2000. Pod koniec życia znała siedem języków: angielski, esperanto, francuski, hebrajski, łacinę, starosłowiański oraz język migowy.
W 2000 została mianowana przez prezydenta RP podporucznikiem Wojska Polskiego.
Pochowana w grobie rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 139-4-20/21).
21 października 2007 na dziedzińcu Instytutu Głuchoniemych im. ks. Jakuba Falkowskiego w Warszawie odsłonięto Pomnik Wandy Tazbir.
Odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2003) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Brązowy Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej Złoty Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” Medal Polonia Mater Nostra Est (2001) Order Uśmiechu (6 czerwca 2001)
Upamiętnienia Pomnik Wandy Tazbir na dziedzińcu Instytutu Głuchoniemych im. ks. Jakuba Falkowskiego w Warszawie Szczep ZHP "Tęcza" im. hm. Wandy Tazbirównej w Instytucie Głuchoniemych w Warszawie
Przypisy
Bibliografia Wspomnienie o Wandzie Tazbir na stronie ZHP (z fotografią) Nekrolog w „Gazecie Wyborczej” z 8 lutego 2006 Szczep „Tęcza” 1920–2020, Stulecie
Linki zewnętrzne Spotkanie Wandy Tazbir z harcerzami w PKF na stronie KronikaRP
Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Harcmistrzowie Kategoria:Honorowi obywatele Izraela Kategoria:Jeńcy Stalagu VIIIB/344 Lamsdorf Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Polonia Mater Nostra Est Kategoria:Odznaczeni Orderem Uśmiechu Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Za Zasługi dla ZHP Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Podporucznicy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata Kategoria:Sanitariuszki Armii Krajowej Kategoria:Sanitariuszki w powstaniu warszawskim Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Zmarli w 2006