Franciszek Ksawery Godebski, pseudonim Dobrogost (ur. 1801 we Frankenthal, zm. 17 maja 1869 we Lwowie) – polski pisarz i publicysta.
Życiorys Edukację rozpoczął w kolegium pijarów na Żoliborzu, później uczył się w Korpusie Kadetów w Kaliszu, a następnie w Liceum Krzemienieckim. Studia ukończył na Królewskim Uniwersytecie Warszawskim po czym rozpoczął służbę państwową jako aplikant w Ministerium Skarbu.
W latach 1820–1822 był redaktorem kilku pism literackich (np. „Wanda”, „Warszawianin”, „Gazeta Literacka”, „Pszczółka Krakowska”), był też twórcą wielu grywanych w Warszawie komedii i scen lirycznych. Poświęcił się działalności literackiej w różnych kierunkach.
Brał udział w powstaniu listopadowym organizując oddziały powstańcze. Podpisał 25 stycznia 1831 roku akt detronizacji Mikołaja I RomanowaDayarusz Sejmu z R. 1830-1831, wydał Michał Rostworowski, T. I, Kraków 1907, s. 245.Wtedy jeszcze nie jako poseł.. Od 21 czerwca 1831 roku poseł z powiatu łuckiego województwa wołyńskiego na sejm powstańczyAndrzej Biernat, Ireneusz Ihnatowicz, Vademecum do badań nad historią XIX i XX wieku, Warszawa 2003, s. 482.
Po upadku powstania w latach 1832–1858 przebywał na emigracji. Najpierw we Francji, gdzie brał czynny udział w życiu emigrantów. Uczestniczył w zebraniach posłów i senatorów, próbujących kontynuować na emigracji misję sejmu powstańczegoWalenty Zwierkowski, O Sejmie w Emigracji, Poitiers 1839, s. 10.. W 1841 był współzałożycielem, a od 1853 profesorem literatury w Szkole Polskiej Narodowej w Batignolles. W 1849 w Paryżu został administratorem pisma „La Tribune des Peuples” („Trybuna Ludów”), gdzie współpracował z Mickiewiczem. Był również inicjatorem i wykładowcą kursu historii i statystyki Polski w Szkole Artylerii zakładu emigracyjnego w Bourges. Pracował również jako kustosz Biblioteki Królewskiej i zbiorów Ludwika Filipa w Wersalu. W 1849 wyjechał na kilka lat do Belgii.
Po powrocie do kraju, osiadł we Lwowie. W 1858 objął po ociemniałym Karolu Szajnosze kierownictwo Ossolineum. Położył duże zasługi w uporządkowaniu i unowocześnieniu tej placówki. Przeprowadził reorganizację Muzeum im. Lubomirskich, zapraszając również Wincentego Pola do segregacji zbiorów archeologicznych i dziejowych pamiątek Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Przedmioty muzealne wyodrębniono z biblioteki, mieszcząc je jako osobną całość w dotychczasowej czytelni, którą przeniesiono na piętro. Sporządził inwentarz rycin i numizmatów; objaśnił i ułożył przedmioty muzealne, uporządkowywał katalogi w bibliotece.
Darzony szacunkiem jako „poseł ostatniego sejmu polskiego” obracał się w kręgach świata naukowego, literackiego i naukowego. Był wydawcą licznych źródeł historycznych.
Jego pogrzeb stał się okazją do manifestacji narodowej.
Życie prywatne Był synem Cypriana Godebskiego.
Jego żoną była Ludwika Dezyderia Rymińska z którą miał ośmioro dzieci (pięć córek i trzech synów). Dwójka z nich zmarła w dzieciństwie. Jeden z jego synów, Cyprian Godebski, został rzeźbiarzem.
Franciszek Ksawery Godebski został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.
Utwory (wybór) Duch i dążności wieku, 1860 Stary i młody, 1856 Miłostki ułańskie : komedjo-opera w 1 akcie, 1929 Kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada: przysłowie dramatyczne w 1 akcie wierszem, 1867 Miłość i próżność, Obraz Polski pod koniec XVII wieku : ze Zbioru podróży, ogłoszonych w Hadze 1705 r. Otwarcie kursu historyi i statystyki Polski w Szkole Artyleryi - Zakładu Polaków w Bourges w dniu 7 marca 1833 r.,1883 Pamiętniki Hansa Szlązaka z XVI wieku, 1847 Reformy społeczne w Polsce pod koniec XVIII wieku, 1868
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Utwory Ksawerego Godebskiego w sieci
Kategoria:Absolwenci i studenci Korpusu Kadetów w Kaliszu Kategoria:Absolwenci i studenci Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie sejmu polskiego na emigracji 1832–1848 Kategoria:Działacze Wielkiej Emigracji Franciszek Ksawery Godebski Kategoria:Pisarze związani z Kaliszem Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Polacy w Belgii 1795–1918 Kategoria:Polacy we Francji 1795–1918 Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Posłowie na Sejm Królestwa Polskiego (województwo wołyńskie) Kategoria:Sygnatariusze aktu detronizacji Mikołaja I Romanowa (1831) Kategoria:Urodzeni w 1801 Kategoria:Zmarli w 1869