thumb|240px|Zwierzyniec na planie z 1916 roku jako dzielnica Krakowa. Zwierzyniec – obszar Krakowa wchodzący w skład dzielnicy VII. Dawna wieś, która została włączona do Krakowa 13 listopada 1909 jako XIII dzielnica katastralna.
Rozciąga się między Rudawą na północy i wschodzie a Wisłą na południu. Od zachodu graniczy z Przegorzałami i z Wolą Justowską, od północy z Czarną Wsią a od wschodu z Półwsiem Zwierzynieckim. Na Zwierzyńcu powstało osiedle Salwator.
Historia Tereny te były niegdyś własnością Piotra Włostowica, wielkorządcy Bolesława Krzywoustego, a w XII w. przeszły w posiadanie Jaksy Gryfity, zięcia Włostowica. Jaksa ufundował tu w 1162 klasztor Norbertanek. W dokumencie fundacyjnym klasztoru po raz pierwszy wymieniona została nazwa "Zwierzyniec"Marek Żukow-Karczewski, Zwierzyniec – nie tylko Emaus, "Echo Krakowa", 17,18,19 III 1989 r., nr 55 (12864)..
Wieś położona w powiecie proszowskim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku była własnością klasztoru norbertanek na Zwierzyńcu w KrakowieWojewództwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 103..
Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 213 budynkach w Zwierzyńcu na obszarze 356 hektarów mieszkały 2976 osoby, z czego 2870 (96,4%) było katolikami, 40 (1,3%) wyznawcami judaizmu, 13 (0,4%) grekokatolikami, a 53 (1,8%) było innej religii lub wyznania; 2543 (85,5%) było polsko-, 256 (8,6%) niemiecko-, 11 (0,4%) rusko-, a 101 (3,4%) innojęzycznymi.
Podczas II wojny światowej na tzw. Glinniku położonym na terenie Zwierzyńca blisko granicy miasta Krakowa z lat 1910-1941 Niemcy rozstrzeliwali Polaków przetrzymywanych w więzieniu św. Michała i więzieniu przy ul. Montelupich. W 2014 r. pochowano 66 odnalezionych ciał. Dokładna liczba i tożsamość wszystkich zamordowanych nie jest znana.
Nazwa Zwierzyniec jest tradycyjnie powiązana ze służebną funkcją obszarów myśliwskich dla dworu królewskiego, brak jednak dowodów iż istniały na tym terenie wydzielone miejsca do polowań. Najstarszy znany zapis obecnej nazwy Dzielnicy pochodzi z XIII wieku (łac. Sverincia lub Zwerincia), natomiast polski zapis Zwierzyniec jest nam znany dopiero z roku 1422. Pochodną nazwą Zwierzyńca jest Półwsie Zwierzynieckie. Półwsie jest dawnym śladem podziału wsi Zwierzyniec na dwie części – właśnie Zwierzyniec i Półwsie.
Cały obszar Zwierzyńca znajduje się w granicach rzymskokatolickiej parafii Parafia Najświętszego Salwatora.
Ulice Na terenie Zwierzyńca znajdują się następujące ulice:
Zobacz też Salwator
Przypisy
Linki zewnętrzne
VII Dzielnica, Kraków, Zwierzyniec
https://zwierzyniec.dworek.eu/
Kategoria:Wsie norbertanek zwierzynieckich (województwo krakowskie) Kategoria:Dzielnica VII Zwierzyniec Kategoria:Dzielnice Krakowa do 1954 roku