Klan – polski codzienny serial obyczajowy (określany również jako telenowela) emitowany na antenie TVP1 od 22 września 1997. Jest to najdłużej nadawany serial polskiej produkcji.
Fabuła Serial opowiada o losach wielopokoleniowej rodziny Lubiczów, której seniorami są Maria i Władysław Lubiczowie. Maria była właścicielką rodzinnej apteki „Pod Modrzewiem”, a Władysław – kuratorem sądowym do spraw nieletnich. W czasie 50 lat małżeństwa dochowali się piątki dzieci, a następnie gromadki wnucząt i kilku prawnuków.
Najstarszą córką Lubiczów jest Elżbieta, która prowadziła z matką aptekę. Związała się z Jerzym Chojnickim, z którym ma dwójkę dzieci, Beatę i Michała. Bratem-bliźniakiem Elżbiety jest Paweł, który jest chirurgiem i współwłaścicielem prywatnej kliniki w Warszawie „El-Med”. Jego żoną była Krystyna, wykładowczyni slawistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Doczekali się dwóch córek, Agnieszki i o sześć lat młodszej Aleksandry, a także syna Pawła. Trzecie dziecko Marii i Władysława, Monika, z powodu osobistej tragedii sprzed lat nie utrzymuje kontaktów z rodziną. Prowadziła butik „Ramona” w centrum Warszawy, a następnie – po odnowieniu kontaktów z rodziną – została właścicielką restauracji „Rosso”. Ma syna, Daniela. Ryszard, drugi syn Lubiczów, miał żonę, Grażynę, która pracuje jako pielęgniarka. Wychowywali wspólnie adoptowane dzieci - Bożenę i Macieja, oraz ich własną córkę Katarzynę. Dorota, najmłodsze dziecko seniorów rodu, wybrała życie zakonne.
Przez lata emisji serialu rodzina Lubiczów przeżyła liczne wydarzenia oraz powiększyła się, jednak nie ma już wśród bohaterów protoplastów rodu, Marii i Władysława, a także Ryszarda i Doroty. W wyniku powikłań po zapaleniu opon mózgowych zmarła również żona Pawła, Krystyna.
Produkcja Pierwsze trzy odcinki pilotażowe serialu wyemitowano w TVP1 16, 17 i 18 czerwca 1997 roku o godzinie 17:25 w ramach konkursu na nową polską telenowelę, który Klan wygrał, pokonując seriale Zaklęta i Złotopolscy. Regularna emisja rozpoczęła się 22 września 1997 od powtórek odcinków pilotażowych.
Do czerwca 2010 roku serial emitowany był w TVP Polonia z kilkutygodniowym opóźnieniem z angielskimi napisami. Emisja została przerwana na odcinku 1890. Powtórki najstarszych odcinków kilkakrotnie były emitowane także w TVP3, ostatni raz w 2022 roku. Serial nadawany jest w stereofonii, z teletekstem dla osób niesłyszących, dostępnym na stronie 777 Telegazety. Początkowo wyświetlany w formacie 4:3, od września 2008 roku w formacie 16:9.
Klan ma sztywną konstrukcję poszczególnych odcinków, a zmiany w niej dokonywane są zwykle kosmetyczne. Akcja każdego odcinka rozgrywa się w dniu jego emisji – tak więc obejmuje on najwyżej jedną dobę z życia bohaterów. Wyjątkami są przerwy w nadawaniu serialu (np. z powodu żałoby narodowej lub transmisji wydarzeń sportowych). Każdy odcinek rozpoczyna się sceną z tymi samymi bohaterami, którzy obecni byli w ostatniej scenie odcinka poprzedniego. Ostatni odcinek w tygodniu na ogół kończy się zawieszeniem akcji.
Na początku 2016 roku w mediach pojawiały się informacje o możliwym bliskim zakończeniu produkcji serialu. Ostatecznie wiosną 2016 roku TVP udzieliła informacji, że renegocjowała umowę na dalszą produkcję Klanu. Spekulacje o zdjęciu produkcji z anteny pojawiły się jeszcze latem tego samego roku, gdy po raz pierwszy w historii od początku emisji nie zostały nadane w wakacje powtórkowe odcinki ostatniej premierowej serii. Od tego momentu w miesiącach wakacyjnych nie były już nadawane odcinki telenoweli w telewizji. Wszystkie epizody od odcinka 1 (premiera telewizyjna – 22 września 1997) są dostępne bezpłatnie drogą internetową w serwisie vod.tvp.pl.
16 marca 2020 roku Telewizja Polska podjęła decyzję o zawieszeniu realizacji serialu na czas nieokreślony z powodu rozprzestrzeniania się koronawirusa w Polsce i wprowadzonego tam stanu zagrożenia epidemiologicznego. Premierowe odcinki były emitowane na antenie TVP1 do 3 kwietnia. We wrześniu 2020 roku na antenę TVP1 wróciły premierowe odcinki serialu.
Od 31 sierpnia 2020 roku powtarzane są odcinki Klanu od pierwszej serii. Nadawane są one w TVP Seriale od poniedziałku do piątku ok. godziny 9:50, natomiast ok. godziny 4:00 powtarzany jest ostatni emitowany odcinek (emisje codziennie oprócz weekendów, bez emisji w dni robocze przypadające podczas długiego weekendu majowego). Odcinki powtórkowe można oglądać również w wakacje poza sobotami i niedzielami. 3 stycznia 2022 roku telewizja regionalna TVP3 w swoim paśmie ogólnopolskim rozpoczęła emisję telenoweli od pierwszego odcinka. Była ona nadawana raz w tygodniu, w poniedziałek o godzinie 10:05 po jednym epizodzie. Została ona zakończona w czerwcu 2022 roku.
We wrześniu 2022 roku na antenie TVP1 rozpoczęto emisję powtórek serialu od odc. 4012, co spowodowało, że pierwszy raz od 2015 roku, ostatnia nagrana seria była w okresie letnim powtarzana w telewizji linearnej. Klan można było zatem oglądać w tym czasie od poniedziałku do piątku, rano o godzinie 6:05 po jednym odcinku dziennie. Od 6 września 2022 roku bieżące odcinki telenoweli były powtarzane przez TVP1 o godzinie 4:45 również od poniedziałku do piątku w miesiącach od września do czerwca. 28 października 2024 roku, Telewizja Polska zakończyła nadawanie powtórek bieżących odcinków serialu w telewizji.
Od 2024 roku w okresie letnim, Telewizja Polska nie emituje na żadnej ze swoich anten powtórek ostatniego zakończonego sezonu.
Motywem muzycznym serialu „Klan” od początku jego emisji jest piosenka „Życie jest nowelą” napisana przez Krzesimira Dębskiego do słów Jacka Cygana, którą to do 24 sezonu produkcji wykonywał Ryszard Rynkowski. Wraz z rozpoczęciem 25. sezonu (we wrześniu 2021) odświeżono piosenkę z czołówki; oprócz Rynkowskiego wykonują ją także: Izabela Trojanowska, Jacek Borkowski, Kaja Paschalska i Tomasz Stockinger.
W latach 1997-2022 serial był w sporej części kręcony na fikcyjnej Sadybie w Podkowie Leśnej w Willi Renata.
Wydźwięk serialu W pierwszych latach emisji telenowela wyznaczała społeczne trendy, poruszała sprawy ważne społecznie, a przede wszystkim ukazywała codzienne życie wielopokoleniowej rodziny Lubiczów. Z czasem zaczęły dziać się w niej dziwne wydarzenia, które często wyrywane z kontekstu, jako nadwyraz absurdalne zaczęły krążyć w przestrzeni internetowej. Nagrania te były setki tysięcy razy oglądane w różnych serwisach internetowych. Najsłynniejszym kontem istniejącym na dwóch największych portalach społecznościowych jest Beka z Klanu, w którym umieszczane są zdaniem twórców najdziwniejsze sytuacje z serialu budzące śmiech, a czasem zażenowanie.
Nagrody i wyróżnienia 1998: Telekamery 1998 – II miejsce 1999: Telekamery 1999 – I miejsce 2000: Telekamery 2000 – I miejsce 2001: Telekamery 2001 – II miejsce 2002: Telekamery 2002 – III miejsce 2003: Telekamery 2003 – II miejsce 2004: Telekamery 2004 – II miejsce 2006: Telekamery 2006 – V miejsce 2008: Telekamery 2008 – V miejsce 2011: Telekamery 2011 – III miejsce 2013: Telekamery 2013 – V miejsce Obsada Główna +Lista ról Aktor Rola Lata występowaniaTomasz StockingerPaweł Lubiczod 1997Andrzej GrabarczykJerzy Chojnickiod 1997Izabela TrojanowskaMonika Ross-Nawrotod 1997Małgorzata Ostrowska-KrólikowskaGrażyna Lubiczod 1997Paulina HoltzAgnieszka Lubiczod 1997Kaja PaschalskaAleksandra Lubiczod 1997Tomasz BednarekJacek Boreckiod 1997Jacek BorkowskiPiotr Rafalskiod 1997Piotr SwendMaciej Lubiczod 1997Magdalena GórskaSandra Stec (#1)1997, 1999–2000, od 2014Joanna ŻółkowskaAnna Surmaczod 1998Ewa KaniaZofia Borecka1998–2002, 2005–2012, 2015, od 2017Justyna SieńczyłłoBogna Jakubowska1998–2001, 2005, 2007–2011, od 2013Wojciech WysockiAndrzej Marczyński1998–2004, 2010–2011, 2013, od 2019Jan PiechocińskiFeliks Nowakod 1999Artur DziurmanLeszek Jakubowski1999–2001, 2007–2016, od 2018Agnieszka KaczorowskaBożena Kazuń (#2)od 1999Renata PękulRenata Zabużańskaod 1999Mirosław JękotAntoni Zabużańskiod 2000Anna PowierzaCzesława Kurzawska2000-2005, od 2007Dariusz LewandowskiDariusz Kurzawskiod 2000Diana KadłubowskaIwona Lipień (#2)2000–2002, 2004, od 2018Aldona OrmanBarbara Milecka2000–2004, od 2012Laura ŁączGabriela Wilczyńskaod 2002Paweł GrządzielJan Rafalski (#3)od 2003Daniel ZawadzkiMichał Chojnicki (#2)od 2004Suzanna von NathusiusMałgorzata Borecka (#2)od 2004Mariusz Krzemiński Mariusz Kwarc od 2005Amelia MalesaZofia Lubiczod 2007Teresa Stępień-NowickaWanda Tyczyńskaod 2009Jakub ŚwiderskiNorbert Piątkowskiod 2009Krzysztof JanczarBolesław Kazuńod 2010Małgorzata SadowskaHenryka Kazuńod 2011Konrad DarochaMiłosz Kazuńod 2011Zinaida ZagnerKazimiera Derecka 2011–2012, od 2015Jan OskrobaWładysław Chojnicki (#6)od 2012Krzysztof TyniecKrzysztof Bąkod 2012Marcin Kwaśny Rafał Woźniacki od 2012 Tomasz Malec od 2024 Michał LesieńJanusz Sokołowskiod 2012Magdalena WójcikBeata Borecka-Rafalska (#2)od 2013Dorota KamińskaJadwiga Dębińska-Lubiczod 2013Anna MatysiakAnna Ramona Szymańskaod 2014Grzegorz WonsLeopold Kwapiszod 2014Katarzyna SkolimowskaLeokadia Kwapiszod 2014Marek KossakowskiDaniel Ross (#2)od 2015Martyna KowalikKamila Chojnicka (#2)od 2015Natalia RewieńskaPaulina Jeżewska-Boreckaod 2015Monika Dryl Urszula Kwapisz od 2015Sławomir GrzymkowskiWitold Koziełłood 2016Maciej MakowskiAndrzej Górzyńskiod 2016Marcin BłaszakBrajan Cebulaod 2016Bartosz WagaBorys „Polak” Ostrowskiod 2016Marta RostkowskaAnna Kurzawska (#2)od 2016Marcin Kołaczkowski Kornel „Korbas” Nowik 2012–2013, od 2016Karolina KominekIlona Muszyńskaod 2017Krzysztof WróblewskiEdward Tyczyński (#2)od 2017Natalia AntoszczakMartyna Czerska2009–2015, od 2017Joanna PałuckaLucyna Czerska 2009–2014, od 2017Zbigniew SuszyńskiIgor Rutka2011–2016, od 2018Agnieszka BaranowskaDżesika Cebulaod 2018Kinga KrasuskaEmilia Ostrowskaod 2018Daniel SkrzypczakBazyli Pąkod 2019Karolina NowakowskaIrmina Kostecka-Rutkaod 2020 Ewelina BatorFrancesca Rogulskaod 2020 Tadeusz ChudeckiGustaw Kowalskiod 2021 Marcel BorowiecMichał Karol Gizińskiod 2021Agata ZałęckaKaja Wilmanod 2021 Zuzanna KochanekJanina vel Żaneta Zatorod 2021Michał MilowiczTymon Mroziewiczod 2021 Zbigniew LesieńSzczepan Pietkiewiczod 2021Ludmiła WitkowskaOlga Pietkiewiczod 2022 Mateusz BernardynBogdan Doborowiczod 2022Jakub StefaniakSławomir Borowikod 2022Agata ŻyczkowskaTeresa Bogusiewiczod 2022Oksana SlavskaOksana Mełnyk od 2022 Maciej WilewskiRadosław Skoczekod 2022 Katarzyna TaracińskaSylwia Skoczekod 2022 Ina Levska Maja Florczakod 2022Zuzanna ŁowiecNinaod 2022 Marzena Manteska Iga Kalińskaod 2022 Andrzej NiemirskiZygmunt "Zyga" Kalińskiod 2022Dominika BudzianowskaZuzanna Ostrowska (#2) od 2022Klaudia ŁapotTolaod 2022Marek LewandowskiRoman Zarzycki2006–2019, od 2023 Piotr WątrobaKonrad Słomaod 2023 Magda KuśnierzAdriannaod 2023 Sylwia SokołowskaOliwiaod 2023 TomashAntoni Chojnicki (#7)od 2023 Alicja OstolskaJustynaod 2023 Barbara GocławskaMalwina Jagoda Kalińskaod 2023 Przemysław Predygier Waldemar Dymkaod 2023 Aleksandra NowickaPatrycja Zalewskaod 2023 Jarosław WitaszczykZbigniew Gawotod 2023 Sylwia WysockaAlina Rogowska2006–2007, 2015, od 2024 Igor LipskiDominik Zalewski (#2)2022, od 2024Julia NowakKatarzyna Lubicz 1999–2022, od 2024Wojciech Ługowski Wiesław Lis od 2024Roman SzczeblewskiWacławod 2024Agnieszka Przestrzelska-ŚwiderskaAnna2012-2018, od 2024Nela SzumowskaAlicja Kazuń (#2)2018–2019, od 2024 Weronika WierzbowskaRoksana od 2024 Katarzyna KalembaLaura Dudekod 2024 Małgorzata MatuszewskaRóżaod 2024 Małgorzata GórznaLuizaod 2024Cezary JankowskiSzymon Pędzikod 2024Paulina FonferekMarzena Sobolod 2024 Aleksander KulasekPatryk Milecki2019–2022, od 2024 Wiesław KowalskiJarosław Wernickiod 2025Maciej KucharskiPaweł Ignacy Lubicz (#3)od 2025
Role dziecięce