Jerzy Albrecht Denhoff (lub równoważnie Doenhoff) herbu Dzik (ur. 7 kwietnia 1640, zm. 16 marca 1702) – kanclerz wielki koronny, biskup kamieniecki w latach 1685–1687Kazimierz Piwarski, Jerzy Albrecht Denhoff, w: Polski Słownik Biograficzny, Kraków 1939-1946 t. V, s. 113-114., przemyski w latach 1689–1701 i krakowski w latach 1701–1702, prepozyt płockiej kapituły katedralnej w latach 1693–1701Antoni Julian Nowowiejski, Płock : monografia historyczna / napisana podczas wojny wszechświatowej i wydrukowana w roku 1930, Płock , s. 354., kanonik krakowski, kustosz poznańskiej kapituły katedralnej w latach 1671–1676, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej w 1671 rokuMikołaj Pukianiec, Organizacja i funkcjonowanie poznańskiej kapituły katedralnej w XVII wieku, s. 28, 36., kanonik kapituły katedralnej chełmińskiej, administrator opactwa witowskiego.

Życiorys Był synem Zygmunta i Teresy Anny Ossolińskiej. Odbył studia teologiczne w kolegium jezuickim w RzymieAlfons Mańkowski, Prałaci i kanonicy katedralni chełmińscy : od założenia kapituły do naszych czasów, Toruń 1928, s. 32-33.. Deputat kapituły katedralnej poznańskiej na Trybunał Główny Koronny w 1671 rokuMikołaj Pukianiec, Organizacja i funkcjonowanie poznańskiej kapituły katedralnej w XVII wieku, s. 136.. W 1686 roku został biskupem kamienieckim, w 1687 osobistym kanclerzem królowej Marii Kazimiery. W 1690 został biskupem przemyskim. W 1688 mianowany kanclerzem wielkim koronnym.

Po ujawnieniu ateizmu Kazimierza Łyszczyńskiego domagał się dla niego kary śmierciWiesław Mercik, Bez płaszcza z gronostajów. Kraków 1988, s.80.. Był początkowo stronnikiem Marysieńki, później skłaniał się w stronę stronnictwa profrancuskiego. Po zerwanym sejmie konwokacyjnym 1696 roku przystąpił 28 września 1696 roku do konfederacji generalnejKonfederacya Generalna Ordinvm Regni & Magni Dvcatus Lithvaniæ Po niedoszłey Konwokacyey głowney Warszawskiey umowiona Roku Pańskiego 1696. dnia 29 Miesiąca Sierpnia, , [b.n.s.]. W czasie elekcji po śmierci Jana III Sobieskiego, w 1697 popierał kandydaturę księcia Contiego. Jako kanclerz wysłał do Ludwika XIV pismo zawiadamiające o wyborze księcia na króla Polski. 5 lipca 1697 roku podpisał w Warszawie obwieszczenie do poparcia wolnej elekcji, które zwoływało szlachtę na zjazd w obronie naruszonych praw RzeczypospolitejObwieszczenie do poparcia wolney elekcyey roku Pańskiego tysiącznego sześćsetnego dziewięćdziesiątego siodmego. [Inc.:] Actum in castro Ravensi sub interregno feria quinta post festum sanctae Margarethae [...] proxima anno Domini millesimo sexcentesimo nonagesimo septimo. [b.n.s]. Był elektorem Augusta II Mocnego z ziemi lwowskiej i przemyskiej w 1697 rokuSuffragia województw i ziem koronnych i W. X. Litewskiego zgodnie na [...] Augusta II obranego króla polskiego [...] dnia 27 VI i przy poparciu wolnej elekcjej jego [...], s. 33. i z jego rąk otrzymał w 1701 biskupstwo krakowskie. Biskupem krakowskim był zaledwie pół roku. Pochowany został w rodzinnej kaplicy na Jasnej Górze w Częstochowie (był ostatnim pochowanym tam członkiem rodu).

mały|Miejsce pochówku Jerzego Albrechta Denhoffa, kaplica św. Pawła I Pustelnika na Jasnej Górze, mauzoleum grobowe Denhoffów (z elewacją licowaną rustyką)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Biskupi krakowscy Kategoria:Biskupi przemyscy (Kościół rzymskokatolicki) Kategoria:Biskupi kamienieccy Kategoria:Członkowie dworu Augusta II Mocnego Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej (1696) Jerzy Albrecht Denhoff Kategoria:Deputaci duchowni Trybunału Głównego Koronnego (kapituła katedralna poznańska) Kategoria:Duchowni katoliccy – szlachta I Rzeczypospolitej Kategoria:Elektorzy Augusta II Mocnego Kategoria:Elektorzy władców Polski (ziemia lwowska) Kategoria:Elektorzy władców Polski (ziemia przemyska) Kategoria:Kanclerze Marii Kazimiery d’Arquien Kategoria:Kanclerze wielcy koronni (duchowni) Kategoria:Kanonicy chełmińskiej kapituły katedralnej Kategoria:Kanonicy krakowscy Kategoria:Kanonicy poznańskiej kapituły katedralnej Kategoria:Kustosze poznańskiej kapituły katedralnej Kategoria:Pochowani w bazylice jasnogórskiej Kategoria:Prepozyci płockiej kapituły katedralnej Kategoria:Senatorowie duchowni I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Jana III Sobieskiego Kategoria:Senatorowie za panowania Augusta II Mocnego Kategoria:Sygnatariusze obwieszczenia do poparcia wolnej elekcji 1697 Kategoria:Urodzeni w 1640 Kategoria:Zmarli w 1702