Edward, książę Edynburga (Edward Antony Richard Louis, ur. 10 marca 1964 w Londynie) – książę Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z dynastii Windsorów, książę Edynburga (od 2023), wcześniej znany jako hrabia Wessexu (1999–2023). Najmłodszy syn Elżbiety II, królowej Zjednoczonego Królestwa i jej męża, Filipa, księcia Edynburga; znajduje się na 14. miejscu w linii sukcesji brytyjskiego tronu.
W 1986 ukończył studia na Wydziale Historii Jesus College na University of Cambridge. W 1999 poślubił Zofię Rhys-Jones, z którą ma dwoje dzieci: Ludwikę (ur. 2003) i Jakuba (ur. 2007). Mieszka w Pałacu Świętego Jakuba w Londynie i w Bagshot Park w Surrey.
Zaangażowany w działalność publiczną i charytatywną. Reprezentował matkę w oficjalnych wystąpieniach i patronuje wybranym organizacjom. W 1999 razem z żoną założył fundację The Wessex Youth Trust. Jest patronem m.in. Brytyjskiej Organizacji Paraolimpijskiej i Federacji Igrzysk Wspólnoty Narodów.
Edukacja, kariera zawodowa Ukończył naukę w szkole Gordonstoun, w której wykazywał zdolności sportowe i aktorskie. Przez dwa lata pracował jako nauczyciel w Wanganui. Ukończył studia z archeologii, antropologii i historii na Jesus College na University of Cambridge. W 1986 wstąpił do Królewskiej Piechoty Morskiej, ale po czterech miesiącach opuścił wojsko, nie ukończywszy kursu szkoleniowego dla kadetów.
Zrealizował komediowe widowisko telewizyjne It’s a Royal Knockout (pol. To królewski przebój; 1987) z udziałem m.in. Rowana Atkinsona, Meat Loaf i Barbary Windsor. Program, z którego dochód został przeznaczony na cele charytatywne, zebrał fatalne recenzje, choć dzięki odnotowaniu 18 mln widowni został okrzyknięty czwartą najchętniej oglądaną produkcją telewizyjną roku. Niezrażony krytyką, rozpoczął pracę z producentem teatralnym Andrew Lloydem Webberem, który zaangażował go do Prawdziwie Użytecznego Towarzystwa Teatralnego, a po dwóch latach zwolnił go z pracy. Pracował także jako kierownik techniczny w teatrze prowadzonym przez Bridget Hayword.
W 1993 założył wytwórnię telewizyjną Ardent Productions. Finansowe porażki firmy i niepochlebne komentarze w prasie na temat przedsiębiorstwa jego żony doprowadziły w końcu do tego, że para książęca ogłosiła w 1999, że wstrzymuje działalność zarobkową, aby skoncentrować się na przygotowaniach do złotego jubileuszu królowej.
Małżeństwo, rodzina i tytuły
Poprzez swojego przodka, Jana Wilhelma Friso, księcia Oranii, spokrewniony jest ze wszystkimi rodzinami królewskimi i książęcymi panującymi w Europie. thumb|Edward z żoną (2010) Prasa wielokrotnie spekulowała o homoseksualności księcia, ale on dementował tego typu plotki. Edward przez rok był związany z Romy Adlington, a w latach 90. pozostawał przez kilka lat w nieformalnym związku z aktorką musicalową Ruthie HenshallWywiad z R. Henshall.. 19 czerwca 1999 w kaplicy św. Jerzego na zamku w Windsorze poślubił Zofię Rhys-Jones, dyrektorkę przedsiębiorstwa public relations. Kameralny, rodzinny ślub był zerwaniem tradycji wystawnych, formalnych uroczystości królewskich odbywających się w Opactwie Westminsterskim.
Królowa Elżbieta II w dniu ślubu nadała mu parowski tytuł hrabiego Wessexu i tytuł wicehrabiego Severn, czym zerwała ze zwyczajem, zgodnie z którym królewskim synom nadaje się parowskie tytuły książęce (diuków), najwyższe w hierarchii arystokracji brytyjskiej, zaraz poniżej rodziny królewskiej. Edward jest tytułowany „Jego Królewską Wysokością hrabią Wessexu” (His Royal Highness The Earl of Wessex). 10 marca 2023, w 59. urodziny, otrzymał od króla Karola III tytuł księcia Edynburga. Tytuł ten nie jest dziedziczny, więc po śmierci Edwarda nie przejdzie na jego dzieci, ale będzie mógł zostać nadany innemu starszemu członkowi rodziny królewskiej.
Wessexowie zdecydowali, że ich dzieci nie będą tytułowane zgodnie z przysługującym im formalnie prawem „Ich Królewskimi Wysokościami książętami Zjednoczonego Królestwa” (jako wnukowie monarchy w linii męskiej), lecz jak potomstwo parowskiego hrabiego, tzn. najstarszy syn będzie wicehrabią Severn, młodsi synowie będą „wielmożnymi” (The Honourable), a córki będą posługiwały się tytułami „lady”. Zamieszkał z żoną w rezydencji Bagshot Park. Mają dwoje dzieci: Ludwikę (ur. 8 listopada 2003) i Jakuba (ur. 17 grudnia 2007).
Został sportretowany w serialu komediowym The Windsors; w jego rolę wcielił się Matthew Cottle
Genealogia Przodkowie OsobaRodziceDziadkowiePradziadkowiePrapradziadkowieEdward, książę EdynburgaFilip, książę EdynburgaAndrzej, książę Grecji i DaniiJerzy I, król HellenówChrystian IX, książę Szlezwiku-Holsztynu, król Danii oraz książę Saksonii-LauenburgaLuiza, księżniczka Hesji-Kassel, królowa DaniiOlga, królowa Grecji, wielka księżna RosjiKonstanty Romanow, wielki książę RosjiAleksandra z Saksonii-AltenburgaAlicja, księżna Grecji i DaniiLudwik Mountbatten, 1. markiz Milford HavenAleksander z Hesji-Darmstadt, książę Hesji i RenuJulia Hauke herbu BosakWiktoria, markiza Milford HavenLudwik IV, wielki książę HesjiAlicja Koburg, księżniczka Zjednoczonego Królestwa, wielka księżna Hesji i RenuElżbieta II, królowa Zjednoczonego KrólestwaJerzy VI, król Zjednoczonego KrólestwaJerzy V, król Zjednoczonego KrólestwaEdward VII, król Zjednoczonego KrólestwaAleksandra Duńska, księżniczka Danii i królowa Zjednoczonego KrólestwaMaria, królowa Zjednoczonego KrólestwaFranciszek Teck, hrabia von Hohenstein, później książę von TeckMaria Adelajda Hanowerska, księżniczka Cambridge, księżna TeckElżbieta, królowa Zjednoczonego KrólestwaCecilia Bowes-Lyon, hrabina Strathmore i Kinghorne
Potomkowie Z Zofią, księżną Edynburga:
lady Ludwika Windsor (właśc. Lady Ludwika Mountbatten-Windsor; ur. 2003) Jakub, hrabia Wessexu (właśc. Jakub Aleksander Filip Teodor Mountbatten-Windsor; ur. 2007)
Przypisy
Kategoria:Windsorowie Kategoria:Odznaczeni Królewskim Orderem Wiktoriańskim Kategoria:Odznaczeni Medalem Srebrnego Jubileuszu Królowej Elżbiety II Kategoria:Odznaczeni Medalem Złotego Jubileuszu Królowej Elżbiety II Kategoria:Odznaczeni Medalem Diamentowego Jubileuszu Królowej Elżbiety II Kategoria:Odznaczeni Orderem Podwiązki Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Olafa Kategoria:Absolwenci Jesus College (Cambridge) Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie Kategoria:Urodzeni w 1964