Krukowate (Corvidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).
Charakterystyka Obejmuje ok. 130 gatunków (liczba gatunków podawana różnie; IOC: 133, HBW: 130, Kompletna lista ptaków świata UJ: 129, TiF: 132) o zróżnicowanym trybie życia. Zamieszkują cały świat oprócz terenów antarktycznych, Nowej Zelandii, południowej Ameryki Południowej i większości wysp oceanicznych.
Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami: średnie lub duże: długość ciała 19–70 cm (licząc długi ogon u niektórych gatunków), masa ciała 40–1500 g; mocny dziób ze szczecinkami wokół nozdrzy u wielu gatunków duża ilość barwy czarnej w upierzeniu, zwykle z połyskiem; inne barwy to biała, błękitna, kasztanowa, szara, zielona (np. kitta szmaragdowa, Cissa chinensis), żółta, fioletowa gniazda budowane z gałązek, umieszczone na drzewach, rzadziej w dziuplach w zniesieniu 2 do 8 jaj, od białawych do bladozielonych, często z plamkami; inkubacja 16–22 dni, młode opuszczają gniazdo po 18–25 dniach życia kruki i wrony należą do najbardziej inteligentnych ptaków, na przykład w eksperymentach pokazują zdolność do planowania złożonych działań.
Systematyka Do rodziny zaliczane są następujące rodzaje: Pyrrhocorax Platysmurus Temnurus – jedynym przedstawicielem jest Temnurus temnurus – cierniogon Crypsirina Dendrocitta Urocissa Cissa Cyanopica Perisoreus Garrulus Ptilostomus – jedynym przedstawicielem jest Ptilostomus afer – kruczek Podoces Zavattariornis – jedynym przedstawicielem jest Zavattariornis stresemanni – abisyniak Pica Nucifraga Corvus Cyanolyca Aphelocoma Gymnorhinus – jedynym przedstawicielem jest Gymnorhinus cyanocephalus – modrowroniec Cyanocitta Cyanocorax
Taksony wymarłe – szczątki kopalne Do rodziny krukowatych należało kilka wymarłych rodzajów, których szczątki są datowane na miocen, pliocen i plejstocen: Miocorvus (środkowy miocen) – jedynym przedstawicielem był Miocorvus larteti Protocitta (wczesny plejstocen) Protocitta ajax Protocitta dixi Henocitta (środkowy plejstocen) – jedynym przedstawicielem był Henocitta brodkorbi Corvus – rodzaj obecnie istniejący, wymarłe taksony to: Corvus larteti (późny miocen) Corvus pliocaenus (pliocen) Corvus pliocaenus janossyi (plejstocen) Corvus hungaricus (plejstocen) Corvus wetmoeri (późny plejstocen) Corvus pumilis Corvus moriorum Corvus moriorum antipodum
Prócz tego odnaleziono szczątki kopalne żyjących obecnie gatunków: modrowronki zaroślowej (Aphelocoma coerulescens) oraz kalifornijskiej (A. californica), modrosójki błękitnej (Cyanocitta cristata) oraz czarnogłowej (C. stelleri), modrowronki jukatańskiej (Cyanocorax yucatanicus), czołoczubej (C. cristatellus) oraz zielonej (C. yncas), sójki kanadyjskiej (Perisoreus canadensis), sójki zwyczajnej (Garrulus glandarius), sroki (Pica pica), sroki żółtodziobej (Pica nuttalli), orzechówki zwyczajnej (Nucifraga caryocatactes) i popielatej (N. columbiana), wrończyka (Pyrrhocorax pyrrhocorax) oraz wieszczka (P. graculus), kawki (Corvus monedula), gawrona (C. frugilegus), wrony rybożernej (C. ossifragus), wrony antylskiej (C. leucognaphalus), wrony alaskańskiej (C. caurinus), wrony amerykańskiej (C. brachyrhynchos), czarnowrona (C. corone), wrony wielkodziobej (C. macrorhynchos), kruka meksykańskiego (C. cryptoleucus), kruka pustynnego (C. ruficollis) oraz kruka zwyczajnego (C. corax).
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za: