78. ceremonia wręczenia Oscarów – 78. ceremonia wręczenia Nagród Akademii Filmowej (Oscarów), nagród filmowych przyznawanych przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS). Odbyła się 5 marca 2006 w Kodak Theatre w Los Angeles. Wręczono podczas niej nagrody w 24 kategoriach, honorujące filmy, których premiera odbyła się w 2005, a także jedną nagrodę specjalną. Poprowadził ją Jon Stewart. Była w Stanach Zjednoczonych transmitowana przez kanał telewizyjny ABC, a jej oglądalność wyniosła około 38,939 milionów widzów.
Nominacje zostały ogłoszone 31 stycznia 2006. Najwięcej (8) otrzymał ich film Tajemnica Brokeback Mountain. Podczas ceremonii nagrodę w kategorii najlepszy film zdobył Miasto gniewu.
Laureaci i nominowani Kategorie konkursowe Nominacje zostały ogłoszone 31 stycznia 2006 podczas konferencji prasowej, poprowadzonej przez prezesa Akademii, Sida Ganisa, i aktorkę Mirę Sorvino. Najwięcej (8) otrzymał ich film Tajemnica Brokeback Mountain. Po raz czwarty od 1945, gdy Akademia ograniczyła liczbę nominacji za najlepszy film do pięciu, te same produkcje otrzymały nominacje w kategoriach najlepszy film i najlepsza reżyseria. Dodatkowo po raz drugi każdy z nominowanych za najlepszy film otrzymał także nominacje za reżyserię i scenariusz (wcześniej wydarzyło się to tylko w 1965). George Clooney jako piąta osoba w historii otrzymał w jednym roku nominacje za reżyserię, scenariusz i występ aktorski, dodatkowo jako pierwsza w historii został nominowany w tej samej edycji za reżyserię i występ aktorski w dwóch różnych filmach. John Williams otrzymał 44. i 45. nominację w karierze, dzięki czemu wyrównał rekord Alfreda Newmana jako najczęściej nominowanego muzyka w historii Oscarów; biorąc pod uwagę wszystkie kategorie, więcej nominacji (59) otrzymał tylko Walt Disney.
Podczas ceremonii najwięcej nagród (po 3) zdobyły King Kong, Miasto gniewu, Tajemnica Brokeback Mountain i Wyznania gejszy, przy czym w kategorii najlepszy film triumfował Miasto gniewu. Po raz pierwszy od 1977 laureat w kategorii najlepszy film został uhonorowany łącznie tylko trzema statuetkami, ponadto po raz pierwszy od 1982 nie został nagrodzony ani za reżyserię, ani za żaden występ aktorski. Ang Lee był pierwszym w historii nie białym laureatem w kategorii najlepsza reżyseria. Po raz trzeci w historii we wszystkich czterech kategoriach aktorskich wygrały osoby nominowane po raz pierwszy w karierze (uprzednio wydarzyło się to tylko w 1956 i 1962).
+Lista laureatów (pogrubioną czcionką) i nominowanych Należy rozwinąć listę „Awards Year(s)” i wybrać 2005. Najlepszy film Najlepsza reżyseria Miasto gniewu – Paul Haggis i Capote – , i Good Night and Good Luck – Grant Heslov Monachium – Kathleen Kennedy, Steven Spielberg i Tajemnica Brokeback Mountain – Diana Ossana i James Schamus | Ang Lee – Tajemnica Brokeback Mountain George Clooney – Good Night and Good Luck Paul Haggis – Miasto gniewu Bennett Miller – Capote Steven Spielberg – Monachium Najlepszy aktor pierwszoplanowy Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Philip Seymour Hoffman – Capote jako Truman Capote Terrence Howard – Pod prąd jako DJay Heath Ledger – Tajemnica Brokeback Mountain jako Joaquin Phoenix – Spacer po linie jako John R. Cash David Strathairn – Good Night and Good Luck jako Edward R. Murrow Reese Witherspoon – Spacer po linie jako June Carter Judi Dench – Pani Henderson jako pani Felicity Huffman – Transamerica jako Bree Keira Knightley – Duma i uprzedzenie jako Charlize Theron – Daleka północ jako Josey Aimes Najlepszy aktor drugoplanowy Najlepsza aktorka drugoplanowa George Clooney – Syriana jako Bob Barnes Matt Dillon – Miasto gniewu jako oficer Ryan Paul Giamatti – Człowiek ringu jako Jake Gyllenhaal – Tajemnica Brokeback Mountain jako William Hurt – Historia przemocy jako Richie Cusack Rachel Weisz – Wierny ogrodnik jako Tessa Quayle Amy Adams – Świetlik jako Ashley Catherine Keener – Capote jako Nelle Harper Lee Frances McDormand – Daleka północ jako Glory Michelle Williams – Tajemnica Brokeback Mountain jako Alma Najlepszy scenariusz oryginalny Najlepszy scenariusz adaptowany Miasto gniewu – scenariusz: Paul Haggis i ; historia: Paul Haggis Good Night and Good Luck – George Clooney i Grant Heslov Syriana – Stephen Gaghan Walka żywiołów – Noah Baumbach Wszystko gra – Woody Allen Tajemnica Brokeback Mountain – Larry McMurtry i Diana Ossana Capote – Dan Futterman Historia przemocy – Monachium – Tony Kushner i Eric Roth Wierny ogrodnik – Najlepszy pełnometrażowy film animowany Najlepszy film nieanglojęzyczny Wallace i Gromit: Klątwa królika – Nick Park i Gnijąca panna młoda – i Tim Burton Ruchomy zamek Hauru – Hayao Miyazaki Tsotsi (Południowa Afryka) (Włochy) Boże Narodzenie (Francja) Przystanek Raj (Palestyna) Sophie Scholl – ostatnie dni (Niemcy) Najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny Najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny Marsz pingwinów – Luc Jacquet i Koszmar Darwina – Hubert Sauper Murderball – gra o życie – i – i – A Note of Triumph: The Golden Age of Norman Corwin – i – – i – Najlepszy krótkometrażowy film aktorski Najlepszy krótkometrażowy film animowany Sześciostrzałowiec – Martin McDonagh – Cashback – i – Rúnar Rúnarsson i – i Księżyc i syn – i 9 – – Człowiek orkiestra – i – Najlepsza muzyka oryginalna Najlepsza piosenka oryginalna Tajemnica Brokeback Mountain – Gustavo Santaolalla Duma i uprzedzenie – Dario Marianelli Monachium – John Williams Wierny ogrodnik – Alberto Iglesias Wyznania gejszy – John Williams „” (Pod prąd) – muzyka i tekst: Jordan Houston, i Paul Beauregard „” (Miasto gniewu) – muzyka: Kathleen „Bird” York i ; tekst: Kathleen „Bird” York „” (Transamerica) – muzyka i tekst: Dolly Parton Najlepsza scenografia Najlepsze zdjęcia Wyznania gejszy – scenografia: John Myhre; dekoracja wnętrz: Duma i uprzedzenie – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Good Night and Good Luck – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Harry Potter i Czara Ognia – scenografia: Stuart Craig; dekoracja wnętrz: Stephenie McMillan King Kong – scenografia: ; dekoracja wnętrz: i Wyznania gejszy – Dion Beebe Batman: Początek – Wally Pfister Good Night and Good Luck – Robert Elswit Podróż do Nowej Ziemi – Emmanuel Lubezki Tajemnica Brokeback Mountain – Rodrigo Prieto Najlepsze kostiumy Najlepszy montaż Wyznania gejszy – Colleen Atwood Charlie i fabryka czekolady – Gabriella Pescucci Duma i uprzedzenie – Jacqueline Durran Pani Henderson – Sandy Powell Spacer po linie – Miasto gniewu – Człowiek ringu – i Monachium – Michael Kahn Spacer po linie – Wierny ogrodnik – Claire Simpson Najlepsza charakteryzacja Najlepsze miksowanie dźwięku Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa – i Człowiek ringu – i Gwiezdne wojny: część III – Zemsta Sithów – i King Kong – , , i Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa – , i Spacer po linie – , i Wojna światów – , Anna Behlmer i Wyznania gejszy – Kevin O’Connell, , i Najlepszy montaż dźwięku Najlepsze efekty specjalne King Kong – Mike Hopkins i Wojna światów – Wyznania gejszy – King Kong – , , i Richard Taylor Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa – , , i Wojna światów – Dennis Muren, , i
Nagroda specjalna thumb|150px|Robert Altman, laureat nagrody honorowej Nagroda honorowa Robert Altman – „w uznaniu kariery, która wielokrotnie na nowo zdefiniowała formę sztuki, a także inspirowała zarówno twórców filmowych, jak i widzów”
Statystyki
+ Filmy z co najmniej dwiema nagrodami Nagrody Film 3 King Kong Miasto gniewu Tajemnica Brokeback Mountain Wyznania gejszy
+ Filmy z co najmniej dwiema nominacjami Nominacje Film 8 Tajemnica Brokeback Mountain 6 Good Night and Good Luck Miasto gniewu Wyznania gejszy 5 Capote Monachium Spacer po linie 4 Duma i uprzedzenie King Kong Wierny ogrodnik 3 Człowiek ringu Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa Wojna światów 2 Daleka północ Historia przemocy Pani Henderson Pod prąd Syriana Transamerica
Przebieg Prezenterzy + Prezenterzy podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Prezenterzy Rola Nicole Kidman wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy Ben Stiller wręczenie nagrody w kategorii najlepsze efekty specjalne Reese Witherspoon wręczenie nagrody w kategorii najlepszy pełnometrażowy film animowany Naomi Watts zapowiedź występu z „” Luke WilsonOwen Wilson wręczenie nagrody w kategorii najlepszy krótkometrażowy film aktorski Kurczak Mały (Zach Braff)Luśka Kuperczak (Joan Cusack) wręczenie nagrody w kategorii najlepszy krótkometrażowy film animowany Jennifer Aniston wręczenie nagrody w kategorii najlepsze kostiumy Russell Crowe zapowiedź hołdu dla filmach biograficznych Steve CarellWill Ferrell wręczenie nagrody w kategorii najlepsza charakteryzacja Rachel McAdams prezentacja segmentu Morgan Freeman wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa Lauren Bacall zapowiedź hołdu dla filmów noir Terrence Howard wręczenie nagrody w kategorii najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny Charlize Theron wręczenie nagrody w kategorii najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny Jennifer Lopez zapowiedź występu z „” Sandra BullockKeanu Reeves wręczenie nagrody w kategorii najlepsza scenografia Samuel L. Jackson zapowiedź hołdu dla filmów politycznych Sid Ganis przemowa na temat pracy Amerykańskiej Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) Salma Hayek zapowiedź występu Itzhaka Perlmanawręczenie nagrody w kategorii najlepsza muzyka oryginalna Jake Gyllenhaal zapowiedź hołdu dla epickich filmów Jessica AlbaEric Bana wręczenie nagrody w kategorii najlepsze miksowanie dźwięku Meryl StreepLily Tomlin wręczenie nagrody honorowej Ludacris zapowiedź występu z „” Queen Latifah wręczenie nagrody w kategorii najlepsza piosenka oryginalna Jennifer Garner wręczenie nagrody w kategorii najlepszy montaż dźwięku George Clooney zapowiedź sekcji In Memoriam Will Smith wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny Zhang Ziyi wręczenie nagrody w kategorii najlepszy montaż Hilary Swank wręczenie nagrody w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy John Travolta wręczenie nagrody w kategorii najlepsze zdjęcia Jamie Foxx wręczenie nagrody w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa Dustin Hoffman wręczenie nagrody w kategorii najlepszy scenariusz adaptowany Uma Thurman wręczenie nagrody w kategorii najlepszy scenariusz oryginalny Tom Hanks wręczenie nagrody w kategorii najlepsza reżyseria Jack Nicholson wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film
Występy muzyczne + Występy muzyczne podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Wykonawcy Utwory / występ Dolly Parton „” Kathleen York „” Itzhak Perlman fragmenty kompozycji nominowanych w kategorii najlepsza muzyka oryginalna Three 6 MafiaTaraji P. Henson „”
In Memoriam Lista artystów zmarłych w minionym roku, wymienionych w segmencie In Memoriam:
W trakcie prezentacji orkiestra zagrała motyw muzyczny z filmu Trzy kamelie (1942), napisany przez Maxa Steinera.
Ceremonia thumb|upright|Jon Stewart, prowadzący ceremonii W grudniu 2004 gubernatorzy Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS) zadecydowała, że ze względu na Zimowe Igrzyska Olimpijskie 2006 78. ceremonia wręczenia Oscarów zostanie przesunięta z lutego na 5 marca.