Jonathan Paul Voight (ur. 29 grudnia 1938 w Yonkers) – amerykański aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Laureat Oscara, festiwalu w Cannes, Złotego Globu, a także nagrody krytyków filmowych w Los Angeles i Nowym Jorku za rolę w filmie Powrót do domu (1978), nominowany do Oscara, laureat Złotego Globu i BAFTA za występ w filmie Nocny kowboj (1969).

Życiorys Młodość Urodził się w Yonkers w stanie Nowy Jork w rodzinie rzymskokatolickiej jako syn Barbary (z domu Kamp; 1910–1995), z pochodzenia Niemki, i golfisty Elmera Voighta (pierwotnie Voytka; 1909–1973), który był z pochodzenia Słowakiem. W 1956 ukończył Archbishop Stepinac High School w White Plains, a w 1960 został absolwentem Catholic University of America. Dorastał z dwoma braćmi, Barrym (ur. 1937), wulkanologiem na Pennsylvania State University, i Jamesem Wesleyem (ur. 21 marca 1940), piosenkarzem i współautorem m.in. przebojów „Wild Thing” i „Angel of the Morning”. Ich dziadek i babka ze strony ojca byli imigrantami ze Słowacji, a dziadek i babka ze strony matki byli imigrantami niemieckimi.

Po ukończeniu studiów przeniósł się do Nowego Jorku, gdzie rozpoczął karierę aktorską. W 1960 studiował aktorstwo w Neighborhood Playhouse, a jego mentorem był Sanford Meisner.

Kariera Pojawił się gościnnie w serialach ABC Naked City (1963), CBS The Defenders (1963) i Gunsmoke (1966-69). W styczniu 1965 wystąpił na scenie Off-Broadwayu jako Rodolfo w sztuce Arthura Millera Widok z mostu (A View from the Bridge). W 1966 spędził sezon w California National Shakespeare Festival. W następnym roku zdobył Theatre World Award za rolę w spektaklu That Summer, That Fall i grał tytułową rolę w komedii fantasy Philipa Kaufmana Nieustraszony Frank (Fearless Frank, 1967). Za kreację hustlera Joego Bucka w dramacie Johna Schlesingera Nocny kowboj (Midnight Cowboy, 1969) u boku Dustina Hoffmana zdobył nominację do Oscara, a także otrzymał nagrodę Złotego Globu i BAFTA. Film zapewnił mu międzynarodową rozpoznawalność. W 1970 odrzucił główną rolę w filmie Love Story.

W 1978 został laureatem Oscara za kreację Luke’a Martina, poruszającego się na wózku inwalidzkim weterana wojny wietnamskiej w filmie Powrót do domu (Coming Home).

W melodramacie Franco Zeffirelliego Mistrz (The Champ, 1979) wcielił się w postać Billy’ego Flynna, byłego mistrza bokserskiego, który zakończył karierę. Zdobył uznanie krytyków za rolę bezwzględnego rabusia bankowego Oscara 'Manny’ego' Manheima w dramacie sensacyjno-przygodowym Andrieja Konczałowskiego Uciekający pociąg (Runaway Train, 1985).

thumb|Aktor w Cannes (1993) Kolejną nominację do Złotego Globu zdobył jako John Wright w dramacie Johna Singletona Rosewood w ogniu (Rosewood, 1997). Był Noem w biblijnym filmie telewizyjnym Johna Irvina Arka Noego (1999).

Grał także w filmach biograficznych: Ali (2001) jako Howard Cosell, Powstaniu (Uprising, 2001) Jona Avneta jako nazistowski oficer Jürgen Stroop i miniserialu telewizyjnym Jan Paweł II (Pope John Paul II, 2005) jako papież Jan Paweł II. W 2013 wygrał Złoty Glob i był dwukrotnie nominowany do nagrody Emmy (w 2013 i 2015 roku) za rolę drugoplanową w serialu Ray Donovan.

Życie prywatne Był dwukrotnie żonaty. 30 kwietnia 1962 poślubił aktorkę Lauri Peters, z którą rozwiódł się w 1967. 12 grudnia 1971 ożenił się z aktorką i modelką Marcheline Bertrand, z którą ma dwoje dzieci: syna Jamesa Havena (ur. 11 maja 1973) i córkę Angelinę Jolie (ur. 4 czerwca 1975). Po separacji z żoną w 1976 związał się z aktorką Stacey Pickern.

Filmografia Scenarzysta 1982: Lookin' to Get Out 1989: Wieczność (Eternity)

Reżyser 1995: Tin Soldier

Obsada 1967: Generał Custer (Custer of the West) jako żołnierz-inwalida 1967: Fearless Frank jako Nieustraszony Frank 1967: Godzina ognia (Hour of the Gun) jako Curly Bill Brocius 1969: Nocny kowboj (Midnight Cowboy) jako Joe Buck 1970: Paragraf 22 (Catch-22) jako Milo Minderbinder 1970: Rewolucjonista (The Revolutionary) jako A 1972: Uwolnienie (Deliverance) jako Ed Gentry 1973: The All-American Boy jako Vic Bealer 1974: Conrack jako Pat Conroy 1974: Akta Odessy (The Odessa File) jako Peter Miller 1975: Koniec gry (Der Richter und sein Henker) jako Walter Tschanz 1978: Powrót do domu (Coming Home) jako Luke Martin 1979: Mistrz (The Champ) jako Billy Flynn 1982: Lookin' to Get Out jako Alex Kovac 1983: Table for Five jako J.P. Tannen 1985: Uciekający pociąg (Runaway Train) jako Oscar 'Manny' Manheim 1986: Pustynny kwiat (Desert Bloom) jako Jack Chismore 1990: Wieczność (Eternity) jako Edward/James 1991: Chernobyl: The Final Warning jako dr Robert Gale 1992: Ostatni który przeżył (The Last of His Tribe) jako profesor Albert Kroeber 1992: Zatopić „Rainbow Warrior” (The Rainbow Warrior) jako Peter Willcox 1993: Return to Lonesome Dove jako kapitan Woodrow F. Call 1995: Skazaniec (Convict Cowboy) jako Ry Weston 1995: Gorączka (Heat) jako Nate 1995: Tin Soldier jako Yarik 1996: Mission: Impossible jako Jim Phelps 1997: Poszukiwany (Most Wanted) jako Adam Woodward 1997: Chłopcy będą chłopcami (Boys Will Be Boys) jako Lt. Palladino 1997: Rosewood w ogniu (Rosewood) jako John Wright 1997: Zaklinacz deszczu (The Rainmaker) jako Leo Drummond 1997: Droga przez piekło (U Turn) jako ślepy mężczyzna 1997: Anakonda (Anaconda) jako Paul Sarone 1998: Generał (The General) jako Ned Kenny 1998: Wróg publiczny (Enemy of the State) jako Thomas Brian Reynolds 1998: Magik (The Fixer) jako Jack Killoran 1999: Najlepszy przyjaciel (A Dog of Flanders) jako Michel La Grande 1999: Luz Blues (Varsity Blues) jako Bud Kilmer 1999: Książę i surfingowiec (The Prince and the Surfer) jako prezenter 1999: Arka Noego (Noah’s Ark) jako Noe 2001: Powstanie (Uprising) jako Jurgen Stroop 2001: Tomb Raider (Lara Croft: Tomb Raider) jako lord Croft 2001: Ali jako Howard Cosell 2001: Lara Croft: Tomb Raider jako lord Richard Croft 2001: Jack i Czarodziejska Fasola (Jack and the Beanstalk: The Real Story) jako Siggy 2001: Pearl Harbor jako prezydent Franklin Delano Roosevelt 2001: Zoolander jako Larry Zoolander 2002: Zdobyć puchar (Second String) jako trener Dichter 2003: Kto pod kim dołki kopie... (Holes) jako pan Sir/Marion Sirvio 2003: Jasper, Texas jako Billy Rowles 2004: The Karate Dog jako Hamilton Cage 2004: Kandydat (The Manchurian Candidate) jako senator Thomas Jordan 2004: Super Babies: Baby Geniuses 2 jako Bill Biscane/Kane 2004: Skarb narodów (National Treasure) jako Patrick Gates 2004: Pięć osób, które spotkamy w niebie (The Five People You Meet in Heaven) jako Eddie 2005: Jan Paweł II (Pope John Paul II) jako Jan Paweł II 2005: The Uninvited jako Bonilla 2005: Solo jako detektyw Bonilla 2006: Glory Road jako trener Adolph Rupp 2006: Wrześniowy świt 2007: Transformers jako sekretarz Obrony John Keller 2007: Skarb narodów: Księga tajemnic jako Patrick Gates 2008: W cieniu chwały jako Francis Tierney Sr 2009: 24 godziny (24) jako Jonas Hodges 2012: Beyond-tajemnicze porwanie Amy Noble jako detektyw Jon Koski 2013: Dracula: The Dark Prince jako Leonardo Van Helsing od 2013: Ray Donovan jako Mickey Donovan 2015: Woodlawn jako Paul Bryant 2015: Baby Geniuses and the Space Baby jako Moriarty 2016: Fantastyczne zwierzęta i jak je znaleźć jako Henry Shaw Sr. 2016: JL Ranch jako John 2017: Same Kind of Different as Me jako Earl Hall 2017: Riley's Peak jako Gus 2020: Wyrok na niewinnych jako Warren E.Burger

Producent 2004: The Karate Dog

Występy gościnne 1955–1975: Gunsmoke jako Tetter Karlgren 1964–1967: Twelve O’Clock High jako kapitan Holtke 1967: Coronet Blue jako Peter Wicklow 1967–1969: N.Y.P.D.

Nagrody Nagroda Akademii Filmowej 1978: Powrót do domu

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Katolickiego Uniwersytetu Ameryki Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Laureaci Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego Kategoria:Laureaci nagrody za pierwszoplanową rolę męską na Festiwalu Filmowym w Cannes Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym Kategoria:Urodzeni w 1938 Kategoria:Ludzie urodzeni w Yonkers Kategoria:Amerykanie pochodzenia niemieckiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia słowackiego Kategoria:Laureaci Złotej Maliny dla najgorszego drugoplanowego aktora Kategoria:Laureaci Złotej Maliny dla najgorszego pierwszoplanowego aktora