thumb|Okolice Zesławic – mapa z 1933 roku Zesławice – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie, dawna niewielka wieś położona ok. 10 km na północny wschód od centrum Krakowa.

Nazwa Zesławice jest patronimikiem od imion: Zysław, Zdziesław, Zdzisław. Historyczna zabudowa Zesławic zamyka się w obecnych ulicach: Jeziorany i Nad Baranówką

Historia Podczas badań archeologicznych prowadzonych na terenie Zesławic (przy okazji budowy na tym terenie cegielni) w latach 1953–1958 odkryto pozostałości neolitycznej osady o wymiarach 200 na 145 metrów. Przed ok. 5 000 lat w tym rejonie osiedliła się grupa rolników zza Karpat. Osadnictwu na tym terenie sprzyjała urodzajna gleba, bliskość Dłubni oraz dostęp do wychodni krzemienia.

Podczas badań odkryto podziemne części domów ( ok. 230 budowli), podziemne jamy o różnych przekrojach (prostokątne, trapezowate). Przeważnie jamy pełniły rolę spichlerzy, a ponieważ nie były trwałe po pewnym czasie zmieniano je w śmietniki. Na wzgórzu nad Dłubnią odkryto koral (zagrodę do bydła) o powierzchni ok. 600 m². Wśród odnalezionych fragmentów naczyń unikatowe było jedno w kształcie amfory z "kieszeniami" przy wylewie. Prawdopodobnie służyło do celów obrzędowych, a podobne znaleziono w Austrii (związane z tą samą grupą ludności jak mieszkańcy terenu obecnych Zesławic).

Pierwsza wzmianka o wsi Zesławice pochodzi z 1348 r., kiedy była własnością zakonu cystersów w Mogile. Prawdopodobnie stan ten nie uległ zmianie do roku 1832, kiedy Komisja Włościańska oczynszowała Zesławice wraz z innymi wsiami należącymi do Cystersów. Od powstania podlegała parafii w Raciborowicach, podobnie jak wszystkie okoliczne wsie. W XVIII w. w Zesławicach była karczma, folwark i młyn na potoku Baranówka zwany Blechem.

W ramach rozbudowy Twierdzy Kraków w latach 1892–1896 w bezpośrednim sąsiedztwie Zesławic wybudowano fort pancerny „Dłubnia”, którego zadaniem było ryglowanie doliny Dłubni. Miał współpracować z położonym na wschodzie krzesławickim i mistrzejowickim na zachodzie. Nie zachował się szaniec piechoty № IS.VI.1.

W 1914 roku w ramach przygotowań do oblężenia Twierdzy Kraków, zabudowania Zesławic zostały całkowicie rozebrane, a mieszkańcy wysiedleni(częściowo do Krakowa). Czyszczeniem przedpól fortów objęto wówczas większość okolicznych wsi. Po zakończeniu działań wojennych zezwolono na ponowną zabudowę i z tego okresu zachowało się (do pocz. XXI wieku) kilka drewnianych domów (nr.: 14, 19, 21).

1 stycznia 1951 Zesławice zostały włączone do Krakowa jako LVI dzielnica katastralna. Od 1991 roku weszły w skład dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie.

Środowisko, demografia Zesławice były jedną z mniejszych w okolicy wsi – pod koniec XVIII w. liczyły 17 domów i ok. 110 mieszkańców, w połowie XIX wieku – nieco ponad 20 domów, a w latach 30. XX w. – 14 domów. Prawdopodobnie (przejściowo) w XX w. do Zesławic przyłączono jako przysiółek pobliską niewielką wieś Dłubnię, liczącą w latach 30. XX w. 25 domów.

Zesławice miały charakter rolniczy, czemu sprzyjały żyzne gleby Wzgórz Krzesławickich (tereny lessowe Płaskowyżu Proszowickiego). W 1952 r. w Zesławicach powstała cegielnia (oraz kopalnia odkrywkowa gliny), której produkty wykorzystywano do budowy kombinatu Huty im. Lenina i osiedli dzielnicy Nowej Huty. Znalazła w niej pracę część mieszkańców Zesławic. Większe zmiany związane były z wywłaszczeniami z gruntów rolnych (zajętych m.in. pod cegielnie i odkrywki gliny), a przez to odcięciem tradycyjnych źródeł utrzymania i często koniecznością przeprowadzenia się do blokowisk Nowej Huty.

Nazwiska typowe dla Zesławic: Baran, Perlik, Bochenek (do XIX w.).

Galeria

Przypisy

Kategoria:Dzielnica XVII Wzgórza Krzesławickie Kategoria:Dzielnice Krakowa do 1954 roku