Orkiestra św. Mikołaja – polski zespół folkowy istniejący od 1988 r.

Muzyka i działalność Orkiestra św. Mikołaja od lat plasuje się w czołówce polskich zespołów folkowych. Rozpoznawalną cechą kapeli jest akustyczne brzmienie i używanie manier wokalnych, m.in. białego śpiewu. W swoich aranżacjach zespół stosuje instrumenty strunowe: i cymbały, smyczkowe – mazanki, skandynawską nyckelharpę i cała gamę tradycyjnych instrumentów dętych. To one w dużej mierze tworzą specyficzny i niepowtarzalny koloryt brzmienia. Jako jedna z pierwszych kapel wprowadziła do repertuaru muzykę inspirowaną słowiańskim folklorem muzycznym, przede wszystkim polskim, łemkowskim i huculskim i tym inspiracjom pozostaje wierna do dziś.

Repertuar zespołu ma szczególnie rozbudowaną strukturę melodyczną. Jest to muzyka wielopłaszczyznowa – często poszczególni muzycy snują opowieści jednocześnie i wchodzą w zaskakujące interakcje muzyczne.

Frazy nawiązują zarówno do muzyki tradycyjnej z różnych stron świata, jak i do muzyki współczesnej. Utwory tworzą często kolaż zlepiony z tematów piosenek, oparty na transowych, unisonowych riffach. Czasem zaś wątki instrumentalne rozbiegają się w różnych kierunkach i w bardzo samodzielny sposób wypełniają ramy aranżacji.

Orkiestra św. Mikołaja to nie tylko zespół muzyczny. W jej środowisku powstało wiele prekursorskich inicjatyw mających na celu animację i popularyzację muzyki folkowej: Międzynarodowy Festiwal Muzyki Ludowej „Mikołajki Folkowe” organizowany corocznie od 1991 roku, Pismo Folkowe „Gadki z Chatki” – jedyny w Polsce, wydawany od 1996, dwumiesięcznik poświęcony muzyce folkowej wraz z jej kontekstem kulturowym. Spotkania Ludzi Gór – warsztaty artystyczne prowadzone w Bieszczadach w Jaworniku, projekty muzyczne – w ramach Orkiestry św. Mikołaja powstały, a potem usamodzielniły się zespoły: Się Gra, Jahiar Group, Odpust Zupełny, Orkiestra/Łem.

Ważniejsze osiągnięcia Zespół zagrał prawie 2000 koncertów w kraju i za granicą: na „Colours of Ostrava” w Czechach (2014), „Skrzyżowaniu Kultur” w Warszawie (2013), Festiwalu „Kraina Mrij” w Kijowie – Ukraina (2012) w Moskwie (2011), na festiwalu „Pustyje Hołmy” w Rosji (2011), „Midsommar” w Helsinkach - 2011, „Rain Forest Festival” w Malezji (2009), W Edynburgu w Szkocji (2009), w Serpa - Portugalia (2006), Rorun i Korro - Szwecja (2006), Sheshory – Ukraina (2004 i 2005), w Bardentreffen, Norymberdze, Düsseldorfie, Utrechcie i Pradze (2004), w Kiszyniowie (2003, 2004), w Falun w Szwecji (2003), w Kijowie (2002, 2006 i 2007), Festiwal Polskiej Piosenki „Opole 2002”, Gewandhaus w Lipsku (2002), Rok Polski w Hiszpanii (Alcala de Haneres 2001), Hamburgu (2001), Weimarze (2001), Expo 2000 Hanower, podczas Polnische Kulturwochen w Marburgu (2000), „Koncert Bożonarodzeniowy” w Teatrze Polskim – na którym „Orkiestra” wykonała jeden ze swoich utworów razem z kwartetem smyczkowym i Chórem Opery Narodowej – (grudzień 2000), Sfinks Festival – Antwerpia (1999), Festiwal Piosenki Studenckiej w Krakowie (1997 i 2000), Jalta Palais we Frankfurcie nad Menem (1997), Kultur Center w Duisburgu (1997), koncert „Voo Voo i Przyjaciele” w kamieniołomach w Kazimierzu Dolnym (1995), Festiwal Muzyki Folkowej Europejskiej Unii Radiowej w Rudolstadt (1994), Festiwal Rockowy w Jarocinie (1992), oraz pięciokrotny występ w Studiu Koncertowym S1 im. W. Lutosławskiego (1995-2006).

Grupa była zapraszana na wiele imprez o innym niż folkowy charakterze. Najważniejsze z nich to: Festiwal Muzyki Dawnej – Gołuchów (1996), „Jazz – Fair Festival” Poznań (1997), „Yapa” – Festiwal Piosenki Turystycznej – Łódź (2002-2003), Święto Kultury Łemkowskiej „Watra” – Zdynia (lata 1991-2013), Festiwal filmowy „Festival des Jugen Osteuropaischen Film” – Cottbus (1997).

Orkiestra zrealizowała kilka filmów i programów telewizyjnych: „Wszystko gra” (2014) – zapis koncertu „urodzinowego” zarejestrowany przez TVP Lublin, „Muzyka z Jawornika” (2001) i „Kermesz w Łopience” (2002) – TV Kraków, „Rzeka” i „Źródła” (1994) – Program 2 TVP, „Kuba zaprasza” (1995) – POLSAT, „Swojskie klimaty” (trzykrotnie w latach 1995-1997), koncert transmitowany przez TV Katowice (1996), oraz kilkakrotnie w programie „Hulaj dusza” w TVP Polonia (1998).

W 2005 Orkiestra św. Mikołaja jako pierwszy i dotychczas jedyny zespół folkowy otrzymała Honorową Nagrodę im. Oskara Kolberga za popularyzację kultury ludowej. W Polsce jest to najbardziej prestiżowe wyróżnienie w tej dziedzinie.

CD „Kraina Bojnów” zdobył tytuł Folkowego Fonogramu Roku, a album „Huculskie Muzyki” Orkiestry św. Mikołaja i Kapeli Romana Kumłyka „Czeremosz” wygrał w 2007 roku plebiscyt Wirtualne Gęśle na najlepszą polską płytę folkową.

Skład zespołu Obecny skład zespołu (2023) Anna Kołodziej (Bielak) – skrzypce, nyckelharpa, mazanki, śpiew Marcin Skrzypek – cymbały, gitara, mandolina, koboz, bębny, śpiew Bogdan Bracha – sopiłki, skrzypce, fujarki, instrumenty stroikowe, śpiew Zbyszek Kowalczyk – gitara Jacek Warszawa – perkusja

Byli członkowie i muzycy Marek Andrzejewski (Muzyka gór) – basy podhalańskie, bałałajka, kazoo, śpiew Sylwia Bereza (Kraina Bojnów, Z dawna dawnego) – wiolonczela, śpiew Robert Brzozowski (Jeden koncert, O miłości przy grabieniu siana, Huculskie muzyki, Lem-Agination, Drugi koncert) – kontrabas Rafał Cichowski (Muzyka gór) – akordeon, drumle, śpiew Stefan Darda (Z wysokiego pola, Czas do domu) – gitara, cymbały, śpiew, bałałajka, mandola, akordeon, lira korbowa Grzegorz Drozd (Czas do domu) – kongi Mirosław Dutka (Czas do domu) – akordeon Maciej Filipczuk (Muzyka gór) – gitara, skrzypce, śpiew Joanna Grzywaczewska (Muzyka gór) – śpiew Mikoła Iliuk (Huculskie muzyki) – skrzypce Urszula Kalita (Muzyka gór, Z wysokiego pola, Czas do domu, Kraina Bojnów, Z dawna dawnego) – sopiłki, okaryna, flet prosty, flet poprzeczny, fłojara, klarnety basowe, skoduczaje, śpiew Justyna Kazek - wiolonczela, śpiew Anna Kiełbusiewicz (Z dawna dawnego) – śpiew Joanna Kolińska (Muzyka gór) – śpiew Edyta Sylwia Komincz (Z wysokiego pola, Czas do domu) – śpiew Michał Kowalczyk (Nowa muzyka) – kontrabas Roman Kumłyk (Huculskie muzyki) – skrzypce, pasterskie instrumenty dęte, śpiew Izabela Kuruś (Muzyka gór) – śpiew Grzegorz Lesiak (Z dawna dawnego) – mandola, dutar, gitara Anna Łukasiewicz (Z wysokiego pola, Czas do domu, Kraina Bojnów) – tarło, bambus z ziarenkami, klawesy, śpiew Sławomir Łukasiewicz (Czas do domu, Kraina Bojnów) – akordeon, gitara, dutar, mandola, kabaza Piotr Majczyna (Jeden koncert, O miłości przy grabieniu siana, Huculskie muzyki, Lem-Agination, Nowa muzyka, Drugi koncert) – mandola, saz, gitara, lira korbowa, dutar, zongora, śpiew Joanna Makaruk (Z wysokiego pola, Czas do domu) – śpiew, marakasy, tamburyno Sławomir Mazgajczyk (Muzyka gór) – domra, śpiew Małgorzata Michalec-Kacprzak (Czas do domu, Kraina Bojnów) – skrzypce, basy, śpiew Katarzyna Mikołajczak (Lem-Agination) – skrzypce, śpiew Agnieszka Mitura (Kraina Bojnów) – śpiew Marcin Mrowca (Muzyka gór) – bałałajka, cymbały, śpiew Maria Natanson (Lem-Agination, Nowa muzyka, Drugi koncert) – skrzypce, altówki, śpiew Stepan Pankiw (Huculskie muzyki) – bajan Bożena Pawlikowska (Muzyka gór) – śpiew Elżbieta Rojek (Muzyka gór, Jeden koncert, O miłości przy grabieniu siana, Huculskie muzyki) – śpiew Agata Rojek (Muzyka gór) – śpiew Hanna Różyc (Muzyka gór) – śpiew, cytra Adam Rzepliński (Czas do domu) – wiolonczela Grzegorz Salachna (Czas do domu, Kraina Bojnów) – skrzypce, bałałajka, śpiew Bartłomiej Stańczyk (Kraina Bojnów, Z dawna dawnego) – akordeon Grzegorz Struski (Muzyka gór) – mandolina Ewa Sudzińska (Kraina Bojnów) – śpiew Magdalena Szakiewicz (Z wysokiego pola, Czas do domu) – bębny, tamburyno, klawesy, śpiew Bożena Szpryngiel (Z wysokiego pola, Czas do domu) – basy podhalańskie, tarło, śpiew Jerzy Szymula (Muzyka gór) – instrumenty perkusyjne Agnieszka Śnieżko (Muzyka gór) – śpiew Wasyl Timczuk (Huculskie muzyki) – cymbały Paweł Tymochowicz (Z wysokiego pola, Czas do domu) – bębny, basy podhalańskie, gitara, bałałajka, mandola, kantela, skrzypce, śpiew Joanna Zarzecka (Kraina Bojnów) – śpiew Agnieszka Kołczewska – bębny, instrumenty perkusyjne, śpiew Weronika Kijewska – wiolonczela, śpiew

Dyskografia Albumy studyjne Muzyka gór (1992) Z wysokiego pola (1994) Czas do domu (1997) Kraina Bojnów (1998) Z dawna dawnego (2000) O miłości przy grabieniu siana (2004) Lem-agination (2007) Nowa Muzyka (2007) Mody i Kody (2016) Muza-muzyka pogranicza (2023; razem z Joryj Kłoc)

Kompilacje i płyty koncertowe Jeden koncert (2002) Huculskie muzyki (2006) Stara muzyka (2007) Drugi koncert (2010) Trzeci Koncert (2022)

Inne Nagrania zespołu znalazły się na składankach: Pofolkuj sobie (2000) Potańcuj sobie (2000) The Musical Journey To Poland Bardentreffen 2004 (2004) Składanka Łemkowska Składanka Łemkowska 2 (2008) Polska Rootz (2009) Folkowo (2010)

Przypisy

Linki zewnętrzne Strona zespołu Video Orkiestry

Kategoria:Polskie zespoły folkowe Kategoria:Laureaci Konkursu Wirtualne Gęśle Kategoria:Laureaci Nagrody Kolberga