Frakcja – grupa ziaren o wymiarach ograniczonych dwoma kolejnymi sitami specjalistycznego, znormalizowanego zestawu do badania krzywej uziarnienia kruszywa.

Klasyfikacja polska Klasyfikacja polska do przełomu XX/XXI w. opierała się na stosowanych w gruntoznawstwie i geotechnice normach budowlanych PN-B-02480:1986 "Grunty budowlane. Określenia, symbole, podział i opis gruntów" oraz PN-B-02481:1998 "Geotechnika -- Terminologia podstawowa, symbole literowe i jednostki miar".

Podział frakcji (podane średnice zastępcze): frakcja kamienista fk - średnica ziaren powyżej 40 mm frakcja żwirowa fż - średnica ziaren od 2 mm do 40 mm frakcja piaskowa fp - średnica ziaren od 0,05 mm do 2 mm frakcja pyłowa fπ - średnica ziaren od 0,002 mm do 0,05 mm frakcja iłowa fi - średnica ziaren poniżej 0,002 mm

W zależności od procentowej zawartości poszczególnych frakcji wprowadzony został podział gruntów ze względu na ich uziarnienie.

Wśród gruntów niespoistych rozróżnia się: Pospółki i pospółki gliniaste Żwiry i żwiry gliniaste Piaski (grube, drobne, średnie i pylaste) Wśród gruntów spoistych: Piaski gliniaste Pyły i pyły piaszczyste Gliny: gliny piaszczyste, gliny, gliny pylaste Iły: iły piaszczyste, iły, iły pylaste

Klasyfikacja europejska Stopniowo od 2002 r. wchodzi do użycia w Polsce i prawie polskim norma europejska PN-EN ISO 14688 "Badania geotechniczne. Oznaczenia i klasyfikacja gruntów" oparta na Eurokodzie 7.

Podział frakcji: frakcja bardzo gruboziarnista: duże głazy (LBo - ) – średnica powyżej 630 mm głazy (Bo) – średnica 200-630 mm kamienie (Co - ) – średnica 63-200 mm frakcja gruboziarnista: żwir (Gr - ) – średnica 2-63 mm, podział na żwir gruby, średni i drobny (CGr, MGr, FGr - ) przy granicach frakcji 20 i 6,3 mm piasek (Sa - ) – średnica 0,063-2 mm, podział na piasek gruby, średni i drobny (CSa, MSa, FSa) przy granicach 0,63 i 0,2 mm frakcja drobnoziarnista: pył (Si - ) – średnica 0,002-0,063 mm, podział na pył gruby, średni i drobny (CSi, MSi, FSi) przy granicach 0,02 i 0,0063 mm ił (Cl - ) – średnica poniżej 0,002 mm Jak widać, granice poszczególnych frakcji odbiegają od wcześniej przyjętej w Polsce klasyfikacji, co rodzi rozmaite konsekwencje, w szczególności przy klasyfikacji gruntów z duża zawartością piasku lub pyłu. Przykładowo piasek drobny (Pd) wg normy polskiej nie jest tym samym co piasek drobny (FSa) wg normy PN-EN ISO.

Nazwy gruntów formułuje się wg dominującej frakcji, np. piasek drobny z iłem i pyłem grubym (csiclFSa), żwir średni z piaskiem i pyłem (siclMGr).

Zobacz też frakcja (geologia) frakcja granulometryczna (gleboznawstwo) podstawowe materiały budowlane

Przypisy

Kategoria:Materiały budowlane Kategoria:Gruntoznawstwo Kategoria:Beton