thumb|250px|Królik zarażony Myksomatozą Myksomatoza (łac. Myxomatosis cuniculi) – zakaźna, zaraźliwa wirusowa choroba królików domowych i dzikich, wywołana przez Leporipoxvirus (z rodziny pokswirusów). Wyjątkowo występuje u zajęcy. Charakterystyczne są miejscowe mezenchymalne obrzęki błony podśluzowej i tkanki podskórnej. Poraża układ nerwowy. Po raz pierwszy zaobserwowano ją w Urugwaju pod koniec XIX w. W Australii w latach 50. XX w. wykorzystano myksomatozę do zwalczania plagi królików. Choroba jest całkowicie niegroźna dla człowieka.

Sposoby rozprzestrzeniania Kontakt bezpośredni z zakażonym osobnikiem, pasza lub woda zanieczyszczona odchodami chorych zwierząt, osoby z obsługi, środki transportu, sprzęt do pielęgnacji zwierząt, owady krwiopijne (szczególnie komary, muchy i pchły) inne zwierzęta, jak np. ptaki.

Objawy Objawy chorobowe pojawiają się od 3 dni do dwóch tygodni po zarażeniu.

Postać nadostra W postaci nadostrej (charakteryzującej się nagłym zejściem śmiertelnym) jedynym objawem jest czerwienienie powiek.

Postać ostra Pierwsze objawy 3–4 dni od zakażenia, obrzęk głowy, powiek, zewnętrznych narządów płciowych, okolic: uszu, oczu, podwyższenie temperatury ciała nawet do 42 °C, silna duszność, zejście śmiertelne w ciągu 7–14 dni, śmiertelność ok. 100%,

Postać przewlekła guzowata Po upływie 10–15 dni od zakażenia tworzą się galaretowate obrzęki na uszach, nosie i łapach, później pojawiają się gorące i bolesne obrzęki w okolicy krocza, odbytu i narządów płciowych, a u samców także zapalenie jąder, zmiany mogą spontanicznie ustępować, w zaawansowanym stadium występują trudności w oddychaniu, w końcowym okresie choroby wirus może zaatakować ośrodkowy układ nerwowy, czego następstwem są porażenia, średni czas przeżycia – 40 dni, śmiertelność 25–90%.

Postępowanie w razie zakażenia Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca 2026 r. w sprawie określenia chorób innych niż choroby umieszczone w wykazie, podlegających obowiązkowi powiadamiania () stanowi, że myksomatoza należy do chorób, które podlegają obowiązkowi powiadomienia. Ponadto króliki chore oraz podejrzane o zakażenie należy odizolować od innych osobników oraz poddać uśpieniu, a zwłoki zutylizować, ponieważ są one nadal źródłem zakażenia. Po zlikwidowaniu ogniska choroby należy przeprowadzić dezynfekcję klatek i pomieszczeń następującymi preparatami: 5% roztworem formaliny, 1–2% roztworem sody żrącej i 2% Virkonu. Wymagany jest kontakt z lekarzem weterynarii.

Szczepienia Jedynym skutecznym środkiem zapobiegawczym są coroczne szczepienia. Pierwsze powinny się odbyć między 4 a 12 tygodniem życia królika. Działanie szczepionki trwa ok. 6 miesięcy. W hodowlach zwiększonego ryzyka zachorowania i przeznaczonych do rozrodu zaleca się dodatkowe szczepienie po 6 miesiącach. Ważne jest, by szczepienie każdorazowo następowało przed okresem wegetacyjnym komarów, a więc najpóźniej w marcu, a potem powtórnie we wrześniu. W Polsce szczepionka jest dostępna pod nazwą Myxovac.

Zobacz też Choroby królików Królik

Bibliografia

Kategoria:Choroby zakaźne zwierząt Kategoria:Choroby wirusowe