William Bob Thornton (ur. 4 sierpnia 1955 w Hot Springs) – amerykański aktor, reżyser i scenarzysta filmowy, także perkusista i wokalista zespołu The Boxmasters.
7 października 2004 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6801 Hollywood Boulevard.
Życiorys Wczesne lata Przyszedł na świat w rodzinie metodystów jako najstarszy z czterech synów Billy’ego Raya Thorntona (ur. 14 listopada 1929, zm. 8 sierpnia 1974), nauczyciela historii i trenera koszykówki, i Virginii Roberty Faulkner Thornton. Jego rodzina była pochodzenia angielskiego, a także miała korzenie szkockie i irlandzkie. Wychowywał się z trzema młodszymi braćmi – Jimmym Donem (ur. 12 kwietnia 1958, zm. 3 października 1988), Jamesem „Jimem” Beanem i Johnem Davidem (ur. 1969). Dzieciństwo spędził w Alpine i Malvern, w stanie Arkansas, a także w małej chacie w lesie u swojego dziadka, Otisa Thorntona. W 1973 ukończył szkołę średnią Malvern High School, gdzie był uznanym graczem w baseball i myślał o tym, by zagrać w Kansas City Royals. Przez krótki okres pracował przy układaniu asfaltu dla Wydziału Transportu Stanu Arkansas (Arkansas State Transportation Department). Następnie podjął studia psychologiczne na Henderson State University w Arkadelphia, w stanie Arkansas, jednak przerwał studia po dwóch semestrach.
W 1981 zamieszkał w Los Angeles, aby wraz ze swoim wieloletnim przyjacielem, Tomem Eppersonem, zapoczątkować karierę jako aktor i scenarzysta. Grał na perkusji i śpiewał w zespole Tres Hombres w miejscowych barach, a także współpracował z muzykiem z RPA Jackiem Hammerem. Dorabiał w telemarketingu, na farmie wiatrowej i restauracji typu fast food. Kiedy pracował jako kelner, spotkał reżysera Billy’ego Wildera, który zachęcił go do kariery scenarzysty.
Kariera Po raz pierwszy pojawił się na planie filmowym dreszczowca Krew łowcy (Hunter’s Blood, 1986) u boku Sama Bottomsa, a następnie w serialu NBC Matlock (1987) i telefilmie HBO Człowiek, który zerwał 1000 łańcuchów (The Man Who Broke 1,000 Chains, 1987) z Valem Kilmerem, Sonią Bragą i Kyrą Sedgwick jako konduktor i sitcomie CBS Rozpalone serca (Hearts Afire, 1992-94) w roli Billy’ego Boba Davisa. Zwrócił na siebie uwagę krytyków jako złoczyńca w dreszczowcu Jeden fałszywy ruch (One False Move, 1992), do którego także napisał scenariusz wspólnie z Tomem Eppersonem. Zagrał potem w filmach: Niemoralna propozycja (Indecent Proposal, 1993), Szary rycerz (Grey Knight, 1993), Więzy krwi (Bound by Honor, 1993), Tombstone (1993) i Stevena Seagala Na zabójczej ziemi (On Deadly Ground, 1994).
Za swój adaptowany scenariusz do wyreżyserowanego przez siebie dramatu Blizny przeszłości (Sling Blade, 1996), w którym zagrał opóźnionego umysłowo Karla Childersa o dramatycznej przeszłości, został uhonorowany nagrodą Oscara za najlepszy scenariusz adaptowany, natomiast jego kreacja przyniosła mu nominację do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Kolejną nominację do Oscara, Złotego Globu i Saturna zdobył za drugoplanową rolę nierozgarniętego Jacoba w dramacie kryminalnym Sama Raimi Prosty plan (A Simple Plan, 1998). Był reżyserem i producentem westernu Rącze konie (All the Pretty Horses, 2000) według powieści Cormaca McCarthy’ego.
Nagrał trzy albumy: Private Radio (2001), The Edge of the World (2003) i Hobo (2005).
Życie prywatne Był pięciokrotnie żonaty; z Melissą Lee Gatlin (1978–1980), z którą ma córkę Amandę, Toni Lawrence (1986–1988), Cyndą Williams (1990-1992), Pietrą Dawn Cherniak (od 18 lutego 1993 do kwietnia 1997), z którą ma dwóch synów: Williama i Henry’ego Jamesa i Angeliną Jolie (od 5 maja 2000 do 27 maja 2003), z którą zaadoptował syna Maddoxa Chivana, sierotę z Kambodży, który otrzymał nazwisko Thornton Jolie; po rozstaniu Jolie pozbawiła go praw rodzicielskich do syna. Dla piątej żony napisał dwie piosenki – „Your Blue Shadow” i „Angelina”, a także wytatuował sobie jej imię na lewym ramieniu; po rozstaniu przerobił tatuaż na słowo „Angel” i umieścił przy nim rysunek anioła. Spotykał się także z Laurą Dern (1997-2000) i modelką Danielle Dotzenrod (2002-2003). W 2003 związał się z krawcową Connie Angland, z którą ma córkę Bellę (ur. 22 września 2004). Para wzięła ślub 22 października 2014.
Cierpi na lęk przed lataniem samolotem (akrofobię) i lęk przed antykami. Zmaga się z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi.
Filmografia Filmy Rok Tytuł Rola Reżyser 1986 Krew łowcy (Hunter’s Blood) Billy Bob Robert C. Hughes 1987 Człowiek, który zerwał 1000 łańcuchów (The Man Who Broke 1,000 Chains, TV-HBO) konduktor Daniel Mann 1988 Na południe od Reno (South of Reno) barman Mark Rezyka 1989 Ahoj dziewczyny (Going Overboard) Dave Valerie Breiman Zmotoryzowane laski w Krainie Zombich (Chopper Chicks in Zombietown) Tommy Dan Hoskins 1991 Ciemna strona (The Dark Backward) właściciel Sloppy’s Adam Rifkin Dla naszych chłopców (For the Boys) sierżant Marine w Korei Mark Rydell Widespread Panic: Live from the Georgia Theatre(film krótkometrażowy) Billy Bob Thornton 1992 Jeden fałszywy ruch (One False Move) Ray Malcolm (także scenariusz) Carl Franklin 1993 Kłopotliwy bagaż (Trouble Bound) Coldface Jeffrey Reiner Tombstone Johnny Tyler George Pan Cosmatos Ghost Brigade Langston George Hickenlooper Niemoralna propozycja (Indecent Proposal) Day Tripper Adrian Lyne Bound by Honor (Blood In Blood Out) Lightning Taylor Hackford 1994 Na zabójczej ziemi (On Deadly Ground) Homer Carlton Steven Seagal Floundering Gun Clerk Peter McCarthy Some Folks Call It a Sling Blade(film krótkometrażowy) Karl Childers (także scenariusz) George Hickenlooper 1995 Truposz (Dead Man) Big George Drakoulious Jim Jarmusch Pod niebem Henrietty (The Stars Fell on Henrietta) Roy James Keach 1996 Blizny przeszłości (Sling Blade) Karl Childers Billy Bob Thornton (także scenariusz) Wygrany (The Winner) Jack Alex Cox Nie oglądaj się za siebie (Don’t Look Back, TV-HBO) Marshall Geoff Murphy Wszystko zostaje w rodzinie (A Family Thing) scenarzysta Richard Pearce 1997 Apostoł (The Apostle) Troublemaker Robert Duvall Droga przez piekło (U Turn) Darrell Oliver Stone Księżniczka Mononoke (Princess Mononoke) Jigo (głos) Hayao Miyazaki Spalić Hollywood (Burn Hollywood Burn) w roli samego siebie Alan Smithee 1998 Barwy kampanii (Primary Colors) Richard Jemmons Mike Nichols Armageddon Dan Truman, administrator NASA Michael Bay Amatorzy w konopiach (Homegrown) Jack Marsden Stephen Gyllenhaal Prosty plan (A Simple Plan) Jacob Mitchell Sam Raimi 1999 Zmęczenie materiału (Pushing Tin) Russell Bell Mike Newell 2000 Dotyk przeznaczenia (The Gift) scenarzysta Sam Raimi The Last Real Cowboys(film krótkometrażowy) Tar Jeff Lester Rącze konie (All the Pretty Horses) – Billy Bob Thornton (także producent) 2001 Na południe od nieba, na zachód od piekła (South of Heaven, West of Hell) brygadier Smalls Dwight Yoakam Zdrowie taty (Daddy and Them) Claude Montgomery Billy Bob Thornton (także scenariusz) Czekając na wyrok (Monster’s Ball) Hank Grotowski Marc Forster Włamanie na śniadanie (Bandits) Terry Lee Collins Barry Levinson Człowiek, którego nie było (The Man Who Wasn’t There) Ed Crane Joel i Ethan Coenowie Kamuflaż (Camouflage) scenarzysta (jako Reginald Perry) James Keach 2002 Obudzić się w Reno (Waking Up in Reno) Lonnie Earl Dodd Jordan Brady Odznaka (The Badge) szeryf Darl Hardwick Robby Henson 2003 Zły Mikołaj (Bad Santa) Willie T. Soke Terry Zwigoff To właśnie miłość (Love Actually) prezydent USA Richard Curtis Okrucieństwo nie do przyjęcia (Intolerable Cruelty) Howard D. Doyle Joel i Ethan Coenowie Skazany na wolność (Levity) Manuel Jordan Ed Solomon 2004 Światła stadionów (Friday Night Lights) trener Gary Gaines Peter Berg, Josh Pate Alamo (The Alamo) Davy Crockett John Lee Hancock Chrystal Joe Ray McKinnon 2005 Zimne dranie (The Ice Harvest) Vic Cavanaugh Harold Ramis Drużyna specjalnej troski (Bad News Bears) Morris Buttermaker Richard Linklater 2006 Szkoła dla drani (School for Scoundrels) dr P / Dennis Sherman Todd Phillips 2007 Ranczer w kosmosie (The Astronaut Farmer) Charles Farmer Michael Polish Facet od WF-u (Mr. Woodcock) Jasper Woodcock Craig Gillespie, David Dobkin 2008 Eagle Eye Thomas Morgan D.J. Caruso Informers (The Informers) William Gregor Jordan 2009 My Run Narrator (głos) Tim VandeSteeg Zapach sukcesu (The Smell of Success) Patrick Michael Polish 2010 W pogoni za zemstą (Faster) detektyw Slade Humphries / policjant, skorumpowany detektyw policyjny odpowiedzialny za napad i morderstwo Gary’ego, brata kierowcy George Tillman Jr. 2011 Król wojowników (The King of Luck, dokumentalny) – Billy Bob Thornton Nashville Rises Narrator Zac Adams Kot w butach (Puss in Boots) Jack (głos) Chris Miller 2012 Samochód Jayne Mansfield (Jayne Mansfield’s Car) Skip Caldwell Billy Bob Thornton (także scenariusz) Bracia Oodie (The Baytown Outlaws) Carlos Barry Battles 2013 Parkland agent tajnych służb Forrest Sorrels Peter Landesman 2014 Miasteczko Cut Bank (Cut Bank) Stan Steeley Matt Shakman Sędzia (The Judge) Dwight Dickham David Dobkin 2015 Into the Grizzly Maze Douglas David Hackl Ekipa (Entourage) Larsen McCredle Doug Ellin Kryzys to nasz pomysł (Our Brand Is Crisis) Pat Candy David Gordon Green 2016 Whiskey Tango Foxtrot Gen Hollanek Glenn Ficarra, John Requa London Fields Samson Young Mathew Cullen Zły Mikołaj 2 (Bad Santa 2) Willie T. Soke Mark Waters 2017 Hunter Killer Donovan Marsh
Seriale TV Rok Film Rola 1987 Matlock Pawnshop clerk 1990 Miasteczko Evening Shade (Evening Shade) ogrodnik 1992 Knots Landing Timberman 1992–1995 John, Georgie i cała reszta (Hearts Afire) Billy Bob Davis 2000–2005 Kotopies (CatDog) ojciec kotopsa 2014 Fargo Lorne Malvo 2014 Robot Chicken dziadek Shlorp (głos) 2014 Teoria wielkiego podrywu (The Big Bang Theory) doktor Oliver Lorvis 2016 Amerykański tata (American Dad!) w roli samego siebie (głos) 2016- Goliath Billy McBride 2017 Fargo narrator
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykanie pochodzenia brytyjskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia szkockiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Amerykańscy wokaliści Kategoria:Laureaci Oscara za najlepszy scenariusz adaptowany Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w miniserialu lub filmie telewizyjnym Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w serialu dramatycznym Kategoria:Ludzie urodzeni w Hot Springs (Arkansas) Kategoria:Urodzeni w 1955