Robert William Robson (ur. 18 lutego 1933 w Sacriston, zm. 31 lipca 2009 w hrabstwie Durham) – angielski piłkarz grający na pozycji pomocnika lub środkowego napastnika, reprezentant kraju, trener.
Przez prawie 20 lat reprezentował takie kluby jak: Fulham, West Bromwich Albion oraz Vancouver Royals. Z reprezentacją Anglii dwukrotnie uczestniczył w mistrzostwach świata (1958, 1962).
Jako trener był jednym z najbardziej utytułowanych trenerów na świecie. Prowadził Oxford University, Fulham, Ipswich Town (zdobywca Pucharu Anglii, Pucharu UEFA, National Fives Tournament, Texaco Cup), reprezentację Anglii B, reprezentację Anglii (4. miejsce na mistrzostwach świata 1990), dwukrotnie PSV Eindhoven (dwukrotny mistrz Holandii, zdobywca Superpucharu Holandii), Sporting, FC Porto (dwukrotny mistrz Portugalii, zdobywca Pucharu Portugalii), FC Barcelonę (zdobywca Pucharu Króla Hiszpanii, Superpucharu Hiszpanii, Pucharu Zdobywców Pucharów) oraz Newcastle United. Był także dyrektorem sportowym w Hearts of Midlothian oraz konsultantem reprezentacji Irlandii. Nagrodzony wieloma nagrodami, wyróżnieniami i odznaczeniami, w tym m.in.: Orderem Imperium Brytyjskiego (1991), Odznaką Rycerza Kawalera (2002)Sir Bobby Robson receives knighthood [data dostępu: 2002-11-21] ..
Wczesne życie Bobby Robson urodził się w Sacriston w hrabstwie Durham jako czwarty z pięciu synów Philipa i Lilian (z d. Watt). Kilka miesięcy po narodzinach, rodzina przeniosła się do pobliskiej wioski Langley Park, gdzie ojciec pracował jako górnik. Dom rodzinny stanowił dwa pokoje. Jako chłopiec często jeździł z ojcem na mecze do odległego o 27 km stadionu Newcastle UnitedRobson: Dream to manage Newcastle [data dostępu:1999-09-30] .. Jego idolami z dzieciństwa byli napastnicy Srok – Jackie Milburn i Len Shackleton.
Kariera piłkarska Bobby Robson po ukończeniu szkoły podstawowej w Langley Park uczęszczał do szkoły średniej w Waterhouses. Ponieważ dyrektor szkoły nie wyraził zgody na grę szkolnej drużyny w rozgrywkach ligowych [data dostępu: 2008-09-23] ., Robson zaczął grać w 1944 roku w Langley Park Juniors, a w 1948 roku zaczął grać w drużynie U-18. Wkrótce przerwał szkołę i rozpoczął pracę jako elektryk w National Coal Board w kopalni w Langley Park.
W 1950 roku został zauważony przez kierownika Fulham – Billa Dodgina, który zaoferował 17-letniemu wówczas Robsonowi profesjonalny kontrakt, który Robson podpisał mimo oferty od pobliskiego Middlesbrough [data dostępu: 2013-02-04] . [data dostępu: 2005-04-13] . oraz mimo nalegań ojca, by nadal pracował jako elektryk. Robson interesował się również klubem Newcastle United, uważał jednak, że ma większe szanse na wejście do pierwszego zespołu Fulham.
Robson cierpiał na częściową głuchotę na jedno ucho, co uniemożliwiało mu powołanie do służby wojskowej.
Po podpisaniu kontraktu w 1950, oprócz treningów pracował jednocześnie przy Festival of Britain. Ostatecznie przeszedł na pełnoetatową karierę piłkarską. W tym samym roku zadebiutował w drużynie Wieśniaków w meczu z Sheffield Wednesday. Uważał swój klub za „fajny klub, klub towarzyski…”, ale „nigdy… poważny, walczący o mistrzostwo klub”. W sezonie 1951/1952 klub zajął ostatnie – 22. miejsce w tabeli ligowej, Wieśniacy spadli do Second Division ., w której Robson grał do końca swojego pobytu w tym klubie, w 1956 rokuSir Bobby Robson: Esteemed football player and manager who led England to the World Cup semi-finals [data dostępu: 2011-10-23] ..
W 1956 roku za 25 tys. funtów brytyjskich (ówczesny rekord transferowy klubu) został zawodnikiem West Bromwich Albion (WBA), drużyny występującej w rozgrywkach First Division. W drużynie WBA zadebiutował 10 marca 1956 roku w przegranym 4:0 meczu u siebie z Manchesterem City. W sezonie 1957/1958 był najlepszym strzelcem drużyny WBA w rozgrywkach ligowych, w których zdobył 24 gole, w tym 4 gole w wygranym 5:1 meczu z FC BurnleyNajlepszym strzelcem klubu we wszystkich rozgrywkach był Ronnie Allen (28 goli – 1 gol więcej od Robsona).. W dwóch swoich ostatnich sezonach w klubie: 1960/1961 i 1961/1962 był kapitanem klubu. Łącznie w klubie, w którym grał na pozycji pomocnika, rozegrał 257 meczów, w których zdobył 61 goli. Po sezonie 1961/1962 odszedł z klubu po sporze o pensję z wiceprezesem klubu – Jimem GauntemRobson twierdzi, że Jim Gaunt był wówczas prezesem, jednak był wiceprezesem do 1963 roku.. Żądania wyższej pensji miały związek z narodzinami drugiego syna Robsona.
Robson wrócił do Fulham, po czym działacze klubu sprzedali Rodneya Marsha i Alana Mullery’ego, co oznaczało zmniejszenie szans Robsona na osiągnięcie znaczących sukcesów w barwach Wieśniaków. Sam Robson później stwierdził: „Przez cały mój czas jako piłkarz niczego nie wygrałem”. Pomimo doniesień prasowych o zainteresowaniu Robsonem ze strony Arsenalu Londyn oraz propozycji klubu Southend United by został grającym trenerem, Robson po sezonie 1966/1967 opuścił Anglię i wyjechał do Kanady w celu podpisania trzyletniego kontraktu z klubem Vancouver Royals w nowo powstałej lidze United Soccer Association (USA). W inauguracyjnym sezonie ligi NASL miał być grającym trenerem klubu, wierząc, że „to szansa zbyt dobra, by ją przegapić”. Jeszcze jesienią 1967 roku organizował obozy treningowe dla drużyny RoyalsLocal Talent Surprises Boss [data dostępu: 1967-10-10] .. Wkrótce z San Francisco Golden Gate Gales do Vancouver Royals przybył węgierski piłkarz – Ferenc Puskás w celu przejęcia funkcji trenera drużyny RoyalsPuskas Wins Soccer Derby [data dostępu: 1968-01-16] ., co nie spodobało się Robsonowi i wkrótce, w styczniu 1968 roku, po otrzymaniu propozycji kontraktu ze strony Fulhamu Londyn, przyjął ją, tym samym wracając do klubu.
Łącznie w rozgrywkach ligowych rozegrał 583 mecze, w których zdobył 133 gole.
Kariera reprezentacyjna Bobby Robson jeszcze grając w Fulham, wziął udział w dwóch ambasadorskich trasach The Football Association: w Indiach Zachodnich (1955) i w Południowej Afryce (1956). Pierwsze powołanie do reprezentacji Anglii otrzymał w 1956 roku jako zawodnik West Bromwich Albion, głównie dzięki taktyce tzw. futbolu totalnego („pchaj i uciekaj”), której prekursorem był jego ówczesny klubowy trener – Vic Buckingham.
Zadebiutował w reprezentacji 27 listopada 1957 roku na Stadionie Wembley w Londynie w wygranym 4:0 meczu towarzyskim z reprezentacją Francji, w którym Robson zdobył 2 gole (24' i 84') .. Mimo udanego debiutu nie wystąpił w wygranym 4:0 meczu z reprezentacją Szkocji w ramach British Home Championship 1958 na rzecz innego debiutanta – Bobby’ego Charltona. Robson znalazł się w składzie na mistrzostwa świata 1958 w Szwecji. Reprezentacja Anglii zakończyła turniej już po trzech meczach fazy grupowej: z reprezentacją ZSRR (2:2), z reprezentacją Brazylii (0:0), z reprezentacją Austrii (2:2) oraz decydującym meczu z reprezentacją ZSRR (2:2), w którym Robson nie grał. Po tym turnieju Robson stał się etatowym zawodnikiem reprezentacji, która w okresie od 8 października 1960 roku do 21 maja 1961 roku wygrała 6 meczów z rzędu, w tym 15 kwietnia 1961 roku na Stadionie Wembley w Londynie w wygranym 9:3 meczu z reprezentacją Szkocji w ramach British Home Championship 1961, w którym Robson w 9. minucie zdobył pierwszą bramkę spotkania.
Znalazł się w składzie na mistrzostwa świata 1962 w Chile, jednak z powodu kontuzji kostki doznanej w meczu sparingowym z jednym z chilijskich klubów nie wystąpił w żadnym meczu turnieju, na którym reprezentacja zakończyła swój udział w ćwierćfinale, po przegranej 3:1 z reprezentacją Brazylii, 10 czerwca 1962 roku na Estadio Sausalito w Viña del Mar. Ostatni mecz Robson w reprezentacji rozegrał 9 maja 1962 roku na Stadionie Wembley w Londynie w wygranym 3:1 meczu towarzyskim z reprezentacją Szwajcarii.
Jak później wspominał Robson, który łącznie w latach 1957–1962 w reprezentacji Anglii rozegrał 20 meczów, w których zdobył 4 gole: „Nigdy więcej nie grałem dla Anglii… moja kariera międzynarodowa nie została spełniona”. Jego miejsce w drużynie Synów Albionu zajął Bobby Moore.
Kariera szkoleniowa Wczesna kariera mały|Miejsca w rozgrywkach ligowych drużyn prowadzonych przez Robsona Bobby Robson w 1959 roku za namową ówczesnego selekcjonera reprezentacji Anglii i dyrektora trenerskiego w FA – Waltera Winterbottoma rozpoczął kurs trenerski w Lilleshall. Karierę trenerską rozpoczął w Fulham Londyn, w którym w przeszłości był zawodnikiem. Zadebiutował 27 stycznia 1968 roku w wygranym 4:0 meczu z występującym w rozgrywkach Cheshire County League Macclesfield Town w ramach trzeciej rundy Pucharu Anglii 1967/1968. Natomiast klub w tabeli ligowej po 24 meczach miał zaledwie 16 punktów ., pomimo pozyskania młodego zawodnika – Malcolma Macdonalda, Robson nie był stanie uratować klubu przed spadkiem z First Division w sezonie 1967/1968 i tym samym zakończył rozgrywki ligowe na ostatnim – 22. miejscu. Z klubu odszedł w listopadzie 1968 roku (klub zajmował wówczas 8. miejsce w Second Division)Bobby Robson ..
Ipswich Town mały|267x267px|Pomnik Robsona na Portman Road w Ipswich W latach 1969–1982 był trenerem Ipswich Town. Został zatrudniony po przypadkowym spotkaniu na Portman Road z dyrektorem miasta – Murrayem Sangsterem, który wówczas chciał zatrudnić w klubie trenera Chelsea Londyn – Dave’a Sextona. Drużyna Blues pod wodzą Robsona z przeciętnej angielskiej drużyny została jedną z renomowanych drużyn w Europie. W sezonie 1972/1973 klub zakończył rozgrywki ligowe w First Division na 4. miejscu oraz zdobył Puchar Texaco w bazie Pride of Anglia .. W następnych dziewięciu sezonach klub dwukrotnie zdobył wicemistrzostwo Anglii (1981, 1982), trzykrotnie zajął 3. miejsce w First Division (1975, 1977, 1980), National Fives Tournament w 1977 roku, Puchar Anglii 1977/1978 po wygranej 6 maja 1978 roku w finale z Arsenalem Londyn 1:0 na Stadionie Wembley w Londynie (6 maja 2008 roku z okazji 30-lecia zdobycia trofeum otrzymał order Wolności Miasta IpswichSir Bobby given freedom of town [data dostępu: 2008-05-06] .)1978 – Osbourne’s year [data dostępu: 2001-05-10] ., a także Puchar UEFA 1980/1981 po wygranej rywalizacji w finale z holenderskim AZ Alkmaar (3:0, 2:4) [data dostępu: 1981-06-01] .. Podczas swojego pobytu w klubie sprowadził z innych klubów 14 zawodników, w tym m.in.: Bryana Hamiltona, Allana Huntera, Paula Marinera, Arnolda Mührena, Fransa Thijssena. Pozostali zawodnicy pochodzili ze szkółki młodzieżowej klubu, którą rozbudował Robson. Zawodnicy ci wkrótce stanowili o sile klubu oraz reprezentacji Anglii, wśród nich m.in.: Kevin Beattie, Alan Brazil, George Burley, Terry Butcher, Eric Gates, Mick Mills, Brian Talbot, Colin Viljoen, John Wark, Trevor Whymark. Robson nie był geniuszem taktyki, jednak wykazywał talent do rozwijania nowych zawodników, a jego dobre umiejętności interpersonalne, opiekuńcze podejście, ciężka praca i entuzjazm pomagały im osiągać najlepsze wyniki.
W 2002 roku za osiągnięcia w klubie, odsłonięto naturalnej wielkości pomnik Robsona naprzeciwko Cobbold Stand na Portman RoadSir Bobby Robson statue unveiled [data dostępu: 2002-07-16] .. 7 lipca 2006 roku został honorowym prezesem klubu, pierwszym od śmierci Lady Blanche Cobbold w 1987Ipswich president role for Robson [data dostępu: 2006-07-07] ..
Reprezentacja Anglii