Delfinek (Stenella) – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Delphininae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące we wszystkich oceanach świata.

Morfologia Długość ciała dorosłych osobników 138–280 cm, noworodków 50–120 cm; masa ciała dorosłych osobników 63–156 kg, noworodków 5–15 kg.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1866 roku angielski zoolog John Edward Gray w artykule zatytułowanym Uwagi dotyczące czaszek delfinów lub butlonosów z Muzeum Brytyjskiego, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Zoological Society of London”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) delfinek wysmukły (S. attenuata). Wcześniejsza nazwa – Clymene – którą opublikował w 1864 roku również Gray, okazała się młodszym homonimem rodzaju wieloszczetów opisanego w 1807 roku.

Etymologia Clymene (Clymenia): w mitologii greckiej Klimene ( Klymenē, ) była jedna z okeanid, córką Okeanosa i Tetydy. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Delphinus euphrosyne (= Delphinus coeruleo-albus ). Stenella: rodzaj Steno (steno); łac. przyrostek zdrabniający -ella. Euphrosyne: w mitologii greckiej Eufrozyna (gr. Ευφροσυνη Euphrosunē) była jedną z trzech Charyt, która przewodniczyła urokowi i blaskowi życia. Gatunek typowy (absolutna tautonimia): Delphinus euphrosyne (= Delphinus coeruleo-albus ). Micropia: epitet gatunkowy Delphinus microps ; gr. μικρος mikros ‘mały’; ωψ ōps, ωπος ōpos ‘wygląd, oblicze’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Delphinus stenorhynchus (= Delphinus longirostris ). Prodelphinus: łac. pro ‘przed’; rodzaj Delphinus . Fretidelphis: łac. fretum, freti ‘cieśnina’; gr. δελφις delphis, δελφινος delphinos ‘delfin’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Delphinus roseiventris (= Delphinus longirostris ).

Podział systematyczny Stenella jest parafiletyczna w stosunku do Delphinus, Tursiops i Lagenodelphis, co sugeruje konieczność dokładnej analizy tego kladu. Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxStenella frontalis(G. Cuvier, 1829)delfinek plamistygatunek monotypowytropikalne i umiarkowane wody przybrzeżne i oceaniczne Oceanu Spokojnego (od około 50° szerokości geograficznej północnej do około 25° szerokości geograficznej południowej)DC: 190–230 cmMC: 110–143 kgcentruj|150pxStenella attenuata(J.E. Gray, 1846)delfinek wysmukły2 podgatunkipantropikalny we wszystkich oceanach i pół-zamkniętych morzach (od około 40° szerokości geograficznej północnej do około 40° szerokości geograficznej południowej), z wyłączeniem Morza ŚródziemnegoDC: 160–260 cmMC: do 119 kgcentruj|150pxStenella coeruleoalba(Meyen, 1833)delfinek pręgobokigatunek monotypowytropikalne do ciepłych wód umiarkowanych (od około 50° szerokości geograficznej północnej do 40° szerokości geograficznej południowej) w Oceanie Indyjskim, Spokojnym i Atlantyckim oraz morzach; zabłąkane osobniki w Morzu Czerwony i Zatoki PerskiejDC: 216–255 cmMC: 130–156 kgcentruj|150pxStenella clymene(J.E. Gray, 1850)delfinek nadobnygatunek monotypowytropikalne i subtropikalne wody Oceanu Atlantyckiego, w tym Karaiby i Zatoka MeksykańskaDC: do 197 cmMC: do 90 kgcentruj|150pxStenella longirostris(J.E. Gray, 1828)delfinek długoszczęki4 podgatunkiwody tropikalne w Oceanie Atlantyckim, Indyjskim i SpokojnymDC: 129–280 cmMC: do 80 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski.

Opisano również neogeński gatunek wymarły: Stenella rayi

Uwagi

Przypisy Nazwy zwyczajowe za:

Bibliografia

Kategoria:Delfinowate Kategoria:Taksony opisane przez Johna Edwarda Graya