Pogórze Zachodniosudeckie (332.2) – wprowadzona przez Jerzego Kondrackiego jednostka w podziale Sudetów i Przedgórza Sudeckiego. Makroregion jest częścią Masywu Czeskiego. Znajduje się na pograniczu polsko-czesko-niemieckim.
Od południa makroregion sąsiaduje z Sudetami Zachodnimi i Sudetami Środkowymi, od północy z zaliczaną do Niżu Środkowoeuropejskiego Niziną Śląsko-Łużycką w części zachodniej i Przedgórzem Sudeckim w części wschodniej. Granica południowa jest dość wyraźna i objawia się wzrostem wysokości bezwzględnej, bardzo wyrazista krajobrazowo jest granica północno-wschodnia, mająca postać progu morfologicznego o założeniach tektonicznych, natomiast przebieg granicy z Niziną Śląsko-Łużycką jest na przeważającej długości umowny i wyznaczony wzdłuż poziomicy 200 m n.p.m.
W zrębowym bloku sudeckim wyodrębnia się część północno-zachodnia, która pod względem krajobrazowym jest wyżyną, zbudowaną z różnych skał paleozoicznych i mezozoicznych, osadowych i krystalicznych, osiągającą wysokości od 200 m do ponad 500 m n.p.m. Rozciąga się Pogórze Zachodniosudeckie od okolic Drezna w Niemczech po okolice Wałbrzycha w Polsce, częściowo znajduje się również w granicach Czech.
Pogórze Zachodniosudeckie składa się z następujących jednostek: Pogórze Zachodniołużyckie (niem. Westlausitzer Hügel- und Bergland, w Niemczech) Płaskowyż Budziszyński (niem. Oberlausitzer Gefilde, w Niemczech) Pogórze Wschodniołużyckie (niem. Östliche Oberlausitz, w Niemczech) Pogórze Łużyckie (niem. Lausitzer Bergland, w Niemczech) Obniżenie Żytawsko-Zgorzeleckie Pogórze Izerskie (cz. Frýdlantská pahorkatina) Pogórze Kaczawskie Pogórze Wałbrzyskie
Pogórze Wałbrzyskie należało wcześniej (m.in. według Wojciecha Walczaka) do Sudetów Środkowych, pozostałe pogórza – do Sudetów Zachodnich.
Ukształtowanie terenu odzwierciedla długotrwały rozwój rzeźby, która w obecnym kształcie jest poligeniczna. Zawiera w sobie elementy rzeźby erozyjno-denudacyjnej rozwiniętej na skałach litych, lokalnie rzeźby tektonicznej, a także – głównie w północnej części makroregionu – obniżone i częściowo zdegradowane obszary o rzeźbie akumulacyjnej, różnej genezy. Najistotniejszą rolę odegrała akumulacja lodowcowa i wodnolodowcowa, związana ze zlodowaceniem Sanu, a w północnej części także ze zlodowaceniem Odry. W wielu miejscach na powierzchni występują piaski i żwiry wieku przedczwartorzędowego, a w położeniu podpowierzchniowym pokłady węgla brunatnego. Wspólnie z osadami środowiska lodowcowego przykrywają one częściowo starszy, pagórkowaty relief uformowany na skałach litych, pochodzących z ery paleozoicznej i mezozoicznej.
Piaskowce i wapienie wieku triasowego oraz piaskowce i margle wieku kredowego. W pasie między Złotoryją na wschodzie i Nowogrodźcem na zachodzie budują one wydłużone grzbiety – kuesty. Licznie występują kenozoiczne skały wulkaniczne, głównie bazalty, tworzące neki (Ostrzyca 501 m n.p.m., Grodziec 389 m n.p.m., Wilkołak 367 m n.p.m.), kopuły i płaskowyże w miejscu dawnych pokryw lawowych.
Przypisy
! Kategoria:Góry Czech Kategoria:Geografia Saksonii Kategoria:Geografia Śląska