Charles Bronson, właśc. Charles Dennis Buchinsky (ur. 3 listopada 1921 w Ehrenfeld k. Pittsburgha, zm. 30 sierpnia 2003 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny.

W 1972 podczas 29. ceremonii wręczenia Złotych Globów został uhonorowany Nagrodą Henrietty (Henrietta Award) dla najbardziej popularnego aktora filmowego. 10 grudnia 1980 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6901 Hollywood Boulevard.

Wczesne lata thumb|upright|left|Charles Bronson, 1961 thumb|Gwiazda w hollywoodzkiej Alei Sławy Urodził się w Ehrenfeld k. Pittsburgha w rodzinie emigrantów z terenów dzisiejszej Litwy, jako dziewiąte dziecko w piętnastoosobowej rodzinieFilm.. Jego ojciec, Walter Buchinski (Vladislavas Valteris Paulius Bučinskas/Bučinskis), Tatar lipkowski, wyemigrował do Ameryki z Druskienik, matka zaś, Mary (z domu Valinsky), była córką imigrantów litewskich pracujących w kopalni antracytu w Tamaqua w Pensylwanii. W szkole uznawał się, czy też był uznawany, za Litwina i Rosjanina.

Straciwszy ojca, w wieku 10 lat podjął pracę w miejscowej kopalni, równocześnie się ucząc. Wedle wspomnień Bronsona, jego rodzina była w dobie wielkiego kryzysu tak uboga, że do szkoły South Fork High School w Ehrenfeld uczęszczał w sukience po siostrze.

W 1943 wstąpił do Korpusu Powietrznego Armii Stanów Zjednoczonych i od 1945 służył jako strzelec pokładowy na bombowcach B-29 stacjonujących na Pacyfiku (Guam). Za odniesione w wojnie rany został odznaczony Purpurowym Sercem.

W okresie makkartyzmu zmienił nazwisko na Bronson w obawie, że „Buchinsky” kojarzyć się może z nazwiskami rosyjskimi. Imał się różnych zawodów, był górnikiem, bokserem, kierowcą.

W 1949 uczył się aktorstwa w Pasadena Community Playhouse.

Kariera aktorska Karierę aktorską rozpoczął w 1951. Początkowo odgrywał epizody, wcielając się w gangsterów i Indian. Popularność zdobył po występie w westernie Siedmiu wspaniałych (1960) oraz Wielkiej ucieczce (1963). Sukces odniósł też dzięki rolom w Parszywej dwunastce (1967) i Pewnego razu na Dzikim Zachodzie (1968). Często grywał Polaków i osoby polskiego pochodzenia (Wielka ucieczka, Bitwa o Ardeny, Parszywa dwunastka, Akt zemsty).

Od lat 70. wcielał się głównie w postacie „twardych mężczyzn”, m.in. Paula Kerseya w serii Życzenie śmierci.

Życie prywatne W ostatnich latach życia ujawniły się u niego pierwsze objawy choroby Alzheimera. Zmarł 30 sierpnia 2003 w wieku 81 lat na zapalenie płuc w szpitalu Cedars-Sinai Medical Center w Los Angeles.

Filmografia thumb|Charles Bronson w programie Man with a Camera, 1959 thumb|Charles Bronson na planie serialu The Travels of Jaimie McPheeters, 1963 thumb|Charles Bronson jako gen. Dan Szomron w filmie Atak na Entebbe, 1977

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykanie pochodzenia litewskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia tatarskiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Odznaczeni Purpurowym Sercem Kategoria:Uczestnicy II wojny światowej Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 2003