Władcy Armenii – władcy historycznych państw ormiańskich.
Najdawniejsi władcy Armenii
Azzi Chajasza Karanisz (władca Azzi Chajaszy w północno-zachodniej Armenii ok. 1400–1380 p.n.e.) Marijasz (ok. 1380–1370) Chuchanasz (Hukkana) (ok. 1370–1350) Annijasz (ok. 1350–1330) Mutti (ok. 1330–1320) Nieznani władcy (ok. 1320–850) Azzi Chajasza podbita przez Urartu ok. 850
Hurszama Aszkalidża (władca Hurszamy przed 1410 p.n.e.) Nunnu Sanda
Kaszatama Szerisza (władca Kaszatamy przed 1410 p.n.e.) Taggaszta (przed 1410)
Konfederacja Nairi Nieznani władcy (ok. 1244–przed 820 p.n.e.) Zależność od Frygii po 1164–przed 1114 Zależność od Asyrii 1114–860, 821/818 Bisiraini (w Arima przed 820 p.n.e.) Siraszune (w Babarura przed 820) Za’anzar (w Dimama ok. 820) Ursi (w Ganguchutu ok. 820) Bara (w Giazina ok. 820) Taszathai (w Gingibira ok. 820) Arusza (w Kindutausz 821) Amamaasz (w Kingistilenzach ok. 820) Ardara (w Usztaszsza ok. 820)
Pozostali władcy Nairi' Ammebaal (ok. 860) Kakia (?–858) Luhipiri (Lutripis) (ok. 845) Aszpasztatauk (przed 821) Artasirari (ok. 820) Nieznani władcy (?) Chubuszka (ok. 710) Chubuszkia podbija Nairi ok. 710
Hubuszkia Apadża (władca Hubuszkii w północnym regionie przed 884 p.n.e.) Zależność od Asyrii od 858 Kaki (ok. 856) Puchana (ok. 837) Datana (ok. 829) Datadża (ok. 828) Dadi (przed 810) Zależność od Urartu 810–po 736 Dżanzu (ok. 720/15) Zależność od Asyrii 715/14
Urartu
Legendarni królowie Arme-Supria (Nairi) (ok. 800–331 p.n.e.) Dynastia Haikazunich Baroir (Paruir) Hrachia [syn] Parnuaz [syn] Paczoicz [syn] Kornak (Gornak) [syn] Pawos [syn] Haikak [syn] Erwand Sakawakeats (Krótkotrwały) [syn] Dikran (Tigran) [syn] Wahagn (Wahaken) [syn] Arawan [syn] Nerseh [syn] Zareh [syn] Armog [syn] Bagam (Pakam) [syn] Wahan [syn] Wahe [syn]
Satrapowie Armenii Dynastia Hydarnidów Hydarnes (perski satrapa Armenii ok. 450; satrapa Fenicji, Arabii i Hyrkanii) Terituchmes (?–410; satrapa Hyrkanii) [syn]
Dynastia Orontydów (Erwanidów) Orontes (Erwand) I (satrapa Armenii i ok. 401–344; satrapa Myzji 366–344) [wnuk Orontesa, brata Hydarnesa?]
Królowie Armenii Dynastia Orontydów (Erwanidów) (pierwsze królestwo armeńskie) Orontes II (satrapa Armenii 344–331; król Armenii 331) [syn; wnuk Artakserksesa II, króla Persji] Mithranes (331–317; satrapa Lidii) [syn] Zależność od Macedonii 330–301 Neoptolemos (macedoński satrapa Armenii 323–321) Orontes III (317–ok. 260) [syn Mithranesa?] Zależność od Frygii 653–585 Samos (ok. 260–?) [syn?] Arsames (po 260–228) [syn] Kserkses (228-212) [syn] Abidissares (ok. 212) [brat?] Orontes IV (ok. 212–200) [brat Kserksesa] Panowanie Seleucydów ok. 200–189 Podbój Armenii przez Rzym 189
Królowie Małej Armenii (Sofene) Zariadres (seleudzki gubernator (strategos) Sofene na zachodzie ok. 200–189; król Sofene 189–przed 170) [syn? Orontesa IV] Mithrobuzanes I (ok. 170/162) [syn] Panowanie Wielkiej Armenii ok. 162–95 Orontes V (ok. 95–po 90) [syn?] Zależność od Wielkiej Armenii 95–69 Artanes (po 90–87) Panowanie Wielkiej Armenii 87–63 Mithrobuzanes II (wicekról ok. 69) [syn Orontesa V?] Tigranes Młodszy (66) [syn Tigranesa II Wielkiego, króla Wielkiej Armenii] Dejotar I Filoromajos (63–47; usunięty; król Galacji) Zależność od Rzymu 63 p.n.e.–66 n.e. Ariobarzanes (III) Eusebes Filoromajos (47–44; król Kapadocji) Dejotar I (2. panowanie 44–41/40) Kastor (40–36; król Paflagonii, Galacji) [wnuk po kądzieli] Dejotar II Filadelf (36–33; usunięty; król Paflagonii; zmarł 6) [syn] Marek Antoniusz Polemon (I) Eusebes Soter (33–30; usunięty; król Pontu; zmarł 8) Artawazdes (I) (30–20; król Medii Atropatene) [wnuk siostry Tigranesa Młodszego] Archelaos (I) Filopatris Ktistes Soter (20 p.n.e.–17 n.e.; król Kapadocji) [zięć? Ariobarzanesa III] Panowanie rzymskie 17–38 Gajusz Juliusz Kotys (IX) (38–54) [syn Kotysa VIII, króla Tracji i Antonii Tryfeny, córki Polemona I] Gajusz Juliusz Sohemus (w Sofene 54–60; król Emesy) [syn Sampsigeramusa II, króla Emesy] Arystobul (w Małej Armenii 54–66/70; zjednoczenie z Sofene 60; król Chalkis) [prawnuk Heroda I Wielkiego, króla Judei] Panowanie Wielkiej Armenii 66–72 Podbój Sofene przez Rzym 72
Królowie Wielkiej Armenii (Gordyene) thumb|250px| Mapa pokazująca Małą Armenię, Sofene i Wielką Armenię za panowania Tigranesa II Wielkiego.
Dynastia Artaksydów (Artaszesydów) (drugie królestwo armeńskie) # Imię Wizerunek Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice Tytuł 1 Artakses I 188 p.n.e.–165? p.n.e. król Armenii 2 Artawazdes I 165? p.n.e.–115 p.n.e. Artakses ISatenik król Armenii 3 Tigranes I 115 p.n.e.–95 p.n.e. Artakses ISatenik król Armenii 4 Tigranes II Wielki 100px 138 p.n.e. 56 p.n.e. 95 p.n.e.– 55p.n.e. Tigranes I lub Artawazdes I król Armenii 5 Artawazdes II 55 p.n.e. – 34 p.n.e. Tigranes IIKleopatra z Pontu król Armenii 6 Artakses II 20 p.n.e. ok. 30 p.n.e. – 20 p.n.e. Artawazdes II król Armenii 7 Tigranes III 20 p.n.e. – 8/6 p.n.e. Artawazdes II król Armenii 8 Tigranes IV 8 p.n.e. – 5 p.n.e. król Armenii 9 Artawazdes III 5 p.n.e.– 2 p.n.e. król Armenii 10 Tigranes IV (ponownie) i Erato 100px 2 p.n.e. – 1? n.e. król i królowa Armenii 11 Artawazdes IV 4 n.e.– 6 n.e. król Armenii 12 Tigranes V 36 n.e. 6–12 n.e. król Armenii 13 Erato 100px 6 n.e.–12 n.e. Tigranes III królowa Armenii
Królowie z nadania Rzymu i Partii z różnych rodów Ariobarzanes (II) (2–4; wasal rzymski; król Medii Atropatene) [syn Artawazdesa I, króla Medii Atropatene i Małej Armenii] Artawazdes IV (II) (4–6; wasal rzymski; usunięty, zmarł 10; król Medii Atropatene) [syn] Tigranes V Herodian (6–12; wasal rzymski; usunięty, zmarł 36) [wnuk Heroda I Wielkiego, króla Judei] Erato (3. panowanie 12) Wonones I (ok. 12–15/16; wasal partyjski; wcześniej król Partii) [syn Fraatesa IV, króla Partii] Orodes (ok. 15/16–18; wasal partyjski; usunięty) [syn Artabanosa II, króla Partii] Artakses III (Zenon) (18–34; wasal rzymski) [syn Polemona I, króla Małej Armenii, Pontu i Bosporu] Arsakes I (34–35; wasal partyjski) [brat Orodesa] Orodes (2. panowanie 35; wasal partyjski) Mitrydates (35–37; wasal rzymski; usunięty) [ brat Farsmana I, króla Iberii] Panowanie rzymskie 37–41 Mitrydates (2. panowanie 41–51; wasal rzymski) Radamist (51–53/54; wasal rzymski) [zięć; syn Farsmana I, króla Iberii] Tirydates I (53–60; wasal partyjski; usunięty) [brat Wologezesa I, króla Partii] Tigranes VI (60–62; wasal rzymski; usunięty, zmarł 68) [bratanek Tigranesa V] Tirydates I (2. panowanie 62–ok. 98; wasal partyjski 62–63, potem rzymski) Aksidares (po 98–113; wasal partyjski) [syn Pakorusa II, króla Partii] Parthamasiris (113–114; wasal partyjski) [brat] Panowanie rzymskie 114–117 Sanatruk (w południowej Armenii 114–117) [brat stryjeczny] Wologazes I (117–140) [syn] Sohemus (140–161; wasal rzymski; usunięty) [wnuk? Sohemusa, króla Emesy i Sofene] Aureliusz Pakorus (161–163; usunięty; wasal partyjski) [syn Wologezesa III, króla Partii] Sohemus (2. panowanie 163–180; wasal rzymski)
Dynastia Arsacydów i inni (trzecie królestwo armeńskie) Wologazes II (180–191; później król Partii) [syn? Wologazesa IV, króla Partii] Chosroes I 191–216/17) [syn] Tirydates II (216/17–252) [syn] Artawazdes V (252–262; wasal partyjski; usunięty) [syn Sohemusa] Zależność od Persji 252–287 Hormizd Ardaszir (262–272; później król Persji) [syn Szapura I, króla Persji] Narses (273–279/80; tylko na wschodzie 279/80–293; później król Persji) [brat] Chosroes II Dzielny (na zachodzie 279/80–287) [syn Tirydatesa II] Tirydates III (287–293; w całym kraju 293–298) [brat] Zależność od Rzymu 287–384 Tiran (Helios)-Tirydates IV Wielki (298–330) [syn Chosroesa II] Chosroes III Mały (330–336; usunięty) [syn] Flawiusz Hannibalianus (335–337) Chosroes III (2. panowanie 337–339) Arszak II (Tiran-Tirydates V) (339/40–367; usunięty, zmarł 370) [syn] Pap (367/68–374) [syn] Warazdat (374–377/78) [brat stryjeczny?] Interregnum 377/78–378/79 Arszak III (378/79–384; tylko na zachodzie 384–390) [syn Papa] Wologazes (Walarszak) (koregent 379–ok. 386) [brat] Likwidacja królestwa Armenii Zachodniej 390
'Królowie Armenii Wschodniej Chosroes IV (384–389; usunięty) [syn Warazdata] Interregnum 389–401 Wramszapuh (401–417) [brat] Chosroes IV (2. panowanie 417) Szapur (417–421) [syn Jazdagirda I, króla Persji] Artakses IV (422–428; usunięty) [syn Wramszapuha] Likwidacja królestwa przez Persów 428
Perscy wicekrólowie (marzpanowie) Persarmenii Weh Mihr Szapur (428–442) Wasak (442–451; książę Siuniku) Adhur Hordmizd (451–465; książę Arszakuni) Adhur Gusznasp (465–481) Sahak (Izaak) II Bagratuni (481–483) Szapur Mihran (483) Zar Mihr (483–484) Szapur Mihran (2. raz 484) Nikor Wesznasp Tad (484) Andigan (484–485) Wahan Mamikonian (485–505) Wardan Mamikonian (505–514) [brat] Purzan (514–518) Mzhezh I Gnuni (518–548) Wesznawahram (Gusznasp Wahram) (548) Tenszabasz (Tan Szapur) (548–552) Wesznawahram (2. raz 552–554) Tenszabasz (2. raz 554–558/60) Warazdat (558/560–564) Czihr Gusznasp Suren (564–572) Wardan Gusznasp (572–573) Glon Mihran (573–574) Filip (574–576; książę Siuniku) Tam Chosrou (576) Waraz Vzur (576–578) Aspahbad Pahlaw (579–586) Frahad (586–590) Frarti Datan (590–592) Muszel I Mamikonian (591?) Windatakan Nachwefaghan Merakbut (592–605) Jazden Butmah Szahrajeanpet (ok. 611–613) Parszenazdat (ok. 613) Namdar Gusznasp (616–619) Szahraplakan (619–624) Roczwehan (624–627) Panowanie Bizancjum 627–628 Waraz Tirots II Bagratuni (kuropalates 628–630/35) Bizancjum podbija Persarmenię 630
Bizantyjscy gubernatorzy zachodniej Armenii (Akilisene) Buzes (ok. 540) Hamazasp Mamikonian (ok. 565) Muszel I Mamikonian (591–593) Wahan (593–606) Wasak Artsruni (?–611) Okupacja perska 612–630
Pierwsi książęta Armenii Mzhezh II Gnuni (książę pod zwierzchnością bizantyjską 628/30–635) Dawid Saharuni (635–638) Teodor Rsztuni (641–ok. 643) Waraz Tirots II Bagratuni (643–645) Teodor (2. raz 645–655) Zależność od Kalifatu 653–657 Muszel II Mamikonian (654–655) Hamazasp II Mamikonian (655–658) Zależność od Bizancjum 657–658 Panowanie Kalifatu 658–662 Grzegorz I Mamikonian (662–684/5) Zależność od Kalifatu 662–690 Aszot II Bagratuni (686–690) [wnuk Waraz Tirotsa II] Narses Kamsarakan (690–691) Zależność od Bizancjum 690–711 Symbat VI Bagratuni (691–711) [bratanek Aszota II] Okupacja arabska 697–700 Panowanie Kalifatu 711–732 Aszot III Ślepy Bagratuni (732–748) [bratanek Aszota II] Zależność od Kalifatu 732–884 Grzegorz II Mamikonian (748–750) Muszel III Mamikonian (750–755) Izaak Bagratuni (755–761) [bratanek Aszota II] Symbat VII Bagratuni (761–772) [syn Aszota III] Interregnum 772–780 Taczat Andzewatsi (780–782/85) Interregnum 782/85–806
Dynastia Bagratydów Aszot IV Waleczny (Mięsożerny) (806–826) [syn Symbata VII] Symbat VIII Wyznawca (826–855; usunięty, zmarł 862/67) [syn] Bagarat (Bagrat) I (książę książąt 830–852) [brat] Aszot V Wielki (856–862; książę książąt ok. 862–884; król Armenii 884–890) [syn Symbata VIII] Aszot (antyksiążę 877–878; usunięty; książę Taronu) [syn Bagarata I]
Królowie Armenii Dynastia Bagratydów (czwarte królestwo armeńskie) Aszot I Wielki (884–890) [syn Symbata VIII] Symbat I Męczennik (890–913; usunięty) [syn] Aszot II Żelazny (913–928) [syn] Aszot (antykról 921–936) [brat przyrodni] Abas (928–952) [brat Aszota II] Aszot III Miłosierny (952–977) [syn] Symbat II Zdobywca (977–989) [syn] Gagik I Szachinszach (989–1020) [brat] Jan Symbat III (1020–1041) [syn] Aszot IV Mężny (koregent 1021–1039/40) [brat] Abas (koregent) [brat] Gagik II (1041/42–1045; usunięty, zmarł 1080?) [syn Aszota IV] Bizancjum podbija Armenię 1045
Książęta i królowie Armenii Cylicyjskiej Zobacz hasło: Armenia Mała (piąte królestwo armeńskie)
Lokalni władcy zachodniej Armenii Książęta Andzewatsiku Dynastia Andzewatsich Jerachnawu (władca Arberani w Waspurakanie ok. 250)