thumb|Caesalpina gilliesii thumb|Wianowłostka królewska Delonix regia występuje dziko na Madagaskarze i jest poza tym powszechnie uprawiana Brezylkowe (Caesalpinioideae) – podrodzina roślin (w dawniejszych systemach też jako rodzina brezylkowate) należąca do rodziny bobowatych (Fabaceae). W XX wieku zwykle jedna z trzech podrodzin w obrębie bobowatych. W miarę poznawania filogenezy bobowatych ujęcie brezylkowych ulega daleko idącym zmianom, bowiem takson okazał się być grupą polifiletyczną. W drugiej dekadzie XXI wieku włączono do tej podrodziny wyodrębniane dotąd mimozowe i w efekcie zalicza się tu 148 rodzajów z około 4,4 tysiąca gatunków.

Należą tu głównie drzewa, krzewy i półkrzewy występujące w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Nieliczni przedstawiciele obecni także w ciepłym klimacie umiarkowanym, a w strefie chłodnej jako mrozoodporne rosną tylko glediczja Gleditsia, kłęk Gymnocladus i niektóre gatunki z rodzaju Desmanthus. W Polsce nie występuje dziko żaden przedstawiciel. Nazwa podrodziny pochodzi od rodzaju typowego – brezylka Caesalpinia.

Morfologia thumb|Cassia fistula Pokrój Głównie drzewa, krzewy i pnącza, czasem półkrzewy i rzadko rośliny zielneBruneau, B., F. Forest, P.S. Herendeen, B.B. Klitgaard, G.P. Lewis. 2001. Phylogenetic relationships in the Caesalpinioideae (Leguminosae) as inferred from chloroplast trnL intron sequences. Systematic Botany 26: 487–514 (streszczenie), wyjątkowo też rośliny wodne. Pędy bywają nieuzbrojone i uzbrojone w ciernie. Liście Pojedynczo lub podwójnie pierzasto złożone, wyjątkowo niepodzielone. Często na ogonkach i osiach liści występują pozakwiatowe miodniki. Przylistki, jeśli obecne (czasem ich brak), to położone bocznie i wolne. Ogonek zwykle poduszeczkowato rozszerzony u nasady. Blaszka liściowa często podwójnie pierzasta, czasem pojedynczo pierzasta lub na jednej roślinie występują liście tak i tak złożone. Najczęściej liście są parzyście złożone, czasem nieparzyście, bardzo rzadko dwulistkowe lub liście zredukowane, a funkcję asymilacyjną pełnią gałęziaki. Kwiaty Zwykle obupłciowe. Przysadki często nieobecne lub drobne. Kwiaty zebrane w różne kwiatostany, często kuliste, kłosokształtne, wiechowate, groniaste lub w pęczkach. Kwiaty są zarówno promieniste, jak i grzbieciste. Kielich zwykle z 5 wolnych lub zrośniętych działek. Korona kwiatu zwykle także z 5 płatków wolnych lub zrośniętych. Bywają też rośliny o zredukowanym całkiem jednym lub drugim, albo i obu okółkach okwiatu. Pręciki czasem tylko w liczbie 3–5, często liczne (ponad 100), wolne lub zrastające się, czasem zróżnicowane, w tym zmodyfikowane częściowo do prątniczków. Słupek zbudowany zwykle z jednego, rzadko większej liczby owocolistków. Owoce Strąki jedno lub wielonasienne, cienkie lub grube, często skręcone spiralnie.

Systematyka Plemiona Detarieae, Cercideae, Dialineae dawniej zaliczane do brezylkowych wyłączane są obecnie jako najstarsze linie rozwojowe bobowatych (podniesione do rangi podrodzin). Na początku XXI wieku do brezylkowych Caesalpinioideae sensu stricto zaliczano serię linii rozwojowych oddzielonych od wspólnego pnia między powstaniem kladu Umtiza i podrodziny mimozowych Mimosoideae. Później w związku z dowiedzeniem zagnieżdżania wszystkich tych linii (włącznie z tradycyjnie wyodrębnianymi mimozowymi) w obrębie brezylkowych – wszystkie one zostały scalone w tej podrodzinie. Podział na plemiona w obrębie podrodziny nie jest ustalony.

Pozycja systematyczna podrodziny

Podział podrodziny

Plemię Cassieae Bronn Cassia L. – strączyniec Chamaecrista Moench Senna Miller

Plemię Caesalpinieae Reichenbach

Grupa mimozowych (= Mimosoideae de Candolle)

Grupa Peltophorum Bussea Harms Conzattia Rose Delonix Rafinesque – wianowłostka Parkinsonia L. Peltophorum (Vogel) Bentham – peltoforum Schizolobium Vogel

Incertae sedis:

Przypisy

Linki zewnętrzne

*