Uczelnie medyczne w Polsce – termin używany w kilku różnych znaczeniach.
W prawie polskim istnieją dwie definicje uczelni medycznej: w rozumieniu ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – jest to uczelnia publiczna nadzorowana przez ministra właściwego do spraw zdrowia (współcześnie: dziewięć uniwersytetów medycznych), w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej – jest to: publiczna uczelnia medyczna (w rozumieniu ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) albo publiczna uczelnia prowadząca działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinach nauki medyczne i nauki o zdrowiu oraz Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.
Wśród uczelni medycznych w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej szczególną pozycję zajmują uczelnie zrzeszone w Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych.
Z kolei w języku potocznym: w węższym znaczeniu – jest to każda uczelnia prowadząca działalność naukową i dydaktyczną w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu, która kształci na co najmniej jednym kierunku lekarskim lub lekarsko-dentystycznym (współcześnie: wszystkie wymienione w niniejszym wykazie, za wyjątkiem CMKP) najszerszym znaczeniu – jest to każda uczelnia prowadząca działalność naukową i dydaktyczną w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu.
Zarys We wszystkich uczelniach jakość kształcenia podlega ewaluacji przeprowadzanej przez Polską Komisję Akredytacyjną (art. 241), a ewaluacja ta obejmuje w szczególności ocenę programową i ocenę instytucjonalną (art. 242). Jakość działalności naukowej jest przedmiotem ewaluacji prowadzonej przez Komisję Ewaluacji Nauki (art. 259). Sprawy związane m.in. z postępowaniami awansowymi (stopnie i tytuł) prowadzi Rada Doskonałości Naukowej jako centralny organ administracji rządowej (art. 232). W przypadku kierunków pielęgniarstwo i położnictwo funkcjonuje dodatkowy, odrębny mechanizm akredytacji Ministra Zdrowia oparty na rekomendacjach Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych (KRASzPiP).
Wykaz wszystkich kierunków lekarskich i lekarsko-dentystycznych dostępny jest w systemie POL-on, udostępnianym m.in. w serwisach RAD-on i studia.gov.pl. Limit przyjęć nowych studentów na kierunek lekarski i lekarsko-dentystyczny dla każdej uczelni określa corocznie minister zdrowia w rozporządzeniu. W roku akademickim 2025/2026 największy limit przyjęć na kierunek lekarski otrzymał Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach – łącznie 1099 miejsc (779 stacjonarnie w języku polskim, 10 w ramach limitu miejsc dla cudzoziemców, 150 niestacjonarnie w języku polskim oraz 160 w językach obcych). W roku akademickim 2025/2026 największy limit przyjęć na kierunek lekarsko-dentystyczny otrzymał Uniwersytet Medyczny w Lublinie – łącznie 210 miejsc (100 stacjonarnie w języku polskim, 60 niestacjonarnie w języku polskim oraz 50 w językach obcych).
Uczelnie kształcące lekarzy i lekarzy dentystów są ujmowane w Wpis uczelni do (WDOMS) ma charakter informacyjny i – zgodnie z zasadami katalogu – nie oznacza uznania, akredytacji ani rekomendacji uczelni przez WDOMS lub jego organizacje partnerskie; w rekordach uczelni mogą pojawiać się adnotacje sponsorów (Sponsor Notes), wykorzystywane m.in. przez ECFMG w procedurach weryfikacyjnych.Na dzień 2025.01.17 wpis w katalogu posiada 27 uczelni z Polski. (WDOMS) – międzynarodowym katalogu szkół medycznych, prowadzonym przez World Federation for Medical Education (WFME) oraz FAIMER.
Delegaci samorządów studenckich uczelni medycznych są reprezentowani w Komisji Wyższego Szkolnictwa Medycznego Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej (KWSM PSRP), której organizację i sposób działania określa statut komisji.
Historia Dzieje kształcenia medycznego w Polsce na poziomie akademickim sięgają drugiej połowy XIV w. W ufundowanym w 1364 przez króla Kazimierza Wielkiego krakowskim Studium Generale znalazły się trzy fakultety. Medycynę reprezentowało wówczas dwóch uczonych: profesor medycyny i zapewne profesor astronomii, do którego zadań należało prowadzenie wykładów z astrologii. Zajęcia odbywały się w zamku na Wawelu. Gdy w 1400 odnowiono krakowską akademię, jej pierwszy rektor Stanisław ze Skarbimierza podkreślił w mowie inauguracyjnej znaczenie wydziału lekarskiego.
. – Prawo o szkolnictwie wyższym wprowadzającą zasadę, zgodnie z którą pomiędzy nauczycielem akademickim a zatrudnionym w tej samej uczelni, jego małżonkiem, krewnym lub powinowatym do drugiego stopnia włącznie oraz osobą pozostającą w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli nie mógł odtąd powstać stosunek bezpośredniej podległości służbowejUstawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw ()..
Do końca 2015 r. kształcenie lekarzy i lekarzy dentystów w Polsce było tradycyjnie zarezerwowane dla szesnastu publicznych uczelni akademickich zrzeszonych w Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych, współcześnie stanowiących dziewięć samodzielnych uniwersytetów medycznych (w Białymstoku, Gdańsku, Katowicach, Lublinie, Łodzi, Poznaniu, Szczecinie, Warszawie i we Wrocławiu), sześć jednostek działających w ramach tradycyjnych uniwersytetów wieloprofilowych (Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego – Kraków, Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika – Bydgoszcz, Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego – Olsztyn, Collegium Medicum Uniwersytetu Zielonogórskiego, Collegium Medicum Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Collegium Medicum Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach), a także jedną instytucję kształcenia podyplomowego sui generis (Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego – Warszawa).
Natomiast począwszy od 2016 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zmieniło swoją politykę udzielania uczelniom zgód na uruchomienie kierunku lekarskiego (na zgody co dwa lata), co później zostało odzwierciedlone w nowej ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce; zmieniły się także kryteria wydawania zgód, znowelizowane ponownie w ustawie z 2023 r.Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (). W roku akademickim 2025/2026 na kierunek lekarski mogło rekrutować 38 uczelni, natomiast liczba uczelni prowadzących kierunek lekarsko-dentystyczny wzrosła o jedną i wynosiła 11; dla porównania w roku akademickim 2015/2016 na kierunek lekarski mogło rekrutować 15 uczelni, natomiast kierunek lekarsko-dentystyczny 10 uczelni; w roku akademickim 2016/2017 było to odpowiednio 16 uczelni i 10 uczelni. W stanie na koniec 2025 r. wiele spośród uczelni prowadzących kierunek lekarski uruchomiony w 2016 r. lub później nie zostało jeszcze ocenionych przez Polską Komisję Akredytacyjną, a niektóre uzyskały wręcz ocenę negatywną, zaś żadna z nich nie posiadała Certyfikatu Doskonałości Kształcenia Polskiej Komisji AkredytacyjnejPolska Komisja Akredytacyjna – Baza ocenionych uczelni, jednostek i kierunków. ani Certyfikatu Jakości Kształcenia przyznanego przez Uniwersytecką Komisję ds. Jakości Kształcenia na Kierunku LekarskimStatut UKJKKL.. Ministerstwo Zdrowia w związku z negatywnymi ocenami Polskiej Komisji Akredytacyjnej przyznało w naborze na rok akademicki 2024/2025 zerowe limity miejsc (a zatem wstrzymało nabór) w przypadku pięciu kierunków lekarskich tj. Poznańskiej Akademii Medycznej Nauk Stosowanych, Uniwersytetu w Siedlcach, Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Targu, Społecznej Akademii Nauk z siedzibą w Łodzi i Akademii Nauk Stosowanych w Nowym SączuRozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lipca 2024 r. w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym ().. Natomiast w roku 2025/2026 nabór pozostawał wstrzymany w przypadku Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Targu oraz Akademii Nauk Stosowanych w Nowym SączuRozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2025 r. w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym ().. Wiele z tych uczelni nie dokonało także wpisu do World Directory of Medical Schools, a w przypadku innych wpis ten co prawda został dokonany, ale nie uzyskał adnotacji potwierdzających uznawanie ich dyplomów przez kanadyjskie i amerykańskie organy regulacyjne – w stanie na koniec 2025 r. adnotacje takie posiadały jedynie: Wydział Lekarski Uniwersytetu Opolskiego, Wydział Lekarski Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Wydział Medyczny Uczelni Łazarskiego oraz Wydział Nauk Medycznych im. prof. Zbigniewa Religi w Zabrzu Akademii ŚląskiejWorld Directory of Medical Schools.
Uczelnie publiczne W rozumieniu ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce „uczelnią medyczną” jest uczelnia publiczna nadzorowana przez ministra właściwego do spraw zdrowia (art. 433 ust. 1 pkt 4). Nadzór ministra nadzorującego uczelnię obejmuje w szczególności ocenę zgodności działań uczelni z przepisami prawa i statutem oraz prawidłowości wydatkowania (dysponowania) przez nią środków publicznych (art. 426). Według danych GUS, według stanu na 31 grudnia 2024 r. w uczelniach nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia kształciło się 68 581 studentów.
Z kolei w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej „uczelnia medyczna” jest pojmowana szerzej (art. 2 ust. 1 pkt 13), jako że oznacza publiczną uczelnię medyczną (nadzorowaną przez ministra właściwego do spraw zdrowia) albo publiczną uczelnię prowadzącą działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinach nauki medyczne i nauki o zdrowiu (nadzorowaną przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego) oraz Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (nadzorowane przez ministra właściwego do spraw zdrowia).
Uczelnie zrzeszone w Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych Szesnaście polskich podmiotów publicznych, w tym Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP) oraz piętnaście uczelni publicznych prowadzących działalność naukową i dydaktyczną w dziedzinie nauk medycznych i kształcących na co najmniej jednym kierunku lekarskim lub lekarsko-dentystycznym, zrzeszonych jest w Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych (KRAUM) – sektorowym gremium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP)Informacje o KRAUM KRASP.. KRAUM działa na podstawie art. 337 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz na mocy postanowień Statutu Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP), będąc dobrowolnym zrzeszeniem rektorów reprezentujących te uczelnie.
Regulamin KRAUM przewiduje status członka zwyczajnego oraz członka stowarzyszonego; warunkiem nadania tych statusów jest m.in. wydanie pozytywnej opinii Uniwersyteckiej Komisji ds. Jakości Kształcenia na Kierunku Lekarskim KRAUM (UKJKKL), a w przypadku prowadzenia kształcenia medycznego w ramach uczelni wieloprofilowej – funkcjonowanie wyodrębnionej jednostki organizacyjnej reprezentowanej przez właściwego dla tej jednostki prorektora. UKJKKL przyznaje uczelniom Certyfikat Jakości Kształcenia, a przyznany certyfikat podlega corocznej weryfikacji w okresie jego obowiązywania. W przypadku funkcjonowania kształcenia medycznego w ramach uczelni wieloprofilowej, warunkiem członkostwa w KRAUM jest także powołanie dedykowanego prorektora ds. medycznej jednostki organizacyjnej uczelni. Uczelnie zrzeszone w KRAUM uczestniczą w krajowym programie wymiany studentów kierunków medycznych MOSTUM (MObilność STudentów Uczelni Medycznych); regulamin programu wskazuje m.in., że koordynatorem MOSTUM jest uczelnia, której rektor przewodniczy KRAUM.
Wszyscy członkowie KRAUM (oprócz nieprowadzącego studiów wyższych CMKP) uzyskali wpis do Na dzień 2025.01.17 wpis w katalogu posiada 27 uczelni z Polski.;