Tomaszów Mazowiecki – stacja kolejowa w Tomaszowie Mazowieckim w województwie łódzkim, obsługująca zarówno połączenia regionalne jak i dalekobieżne.
Wraz ze znajdującym się po drugiej stronie ulicy Dworcowej dworcem autobusowym, stanowi tomaszowski kompleks dalekobieżnego transportu zbiorowego. W bliskim sąsiedztwie obu dworców znajdują się pętla kilku linii bezpłatnej komunikacji miejskiej. Przy dworcu kolejowym znajduje się postój taksówek. W gmachu dworca nieprzerwanie od 56 lat funkcjonuje bufet, poczekalnia dla pasażerów oraz publiczne toalety.
Historia Miasto otrzymało połączenie kolejowe już w 1884 roku. Dworzec zlokalizowano na trasie Koluszki – Dęblin (wtedy Iwanogród). Stacja została zbudowana w pobliżu ówczesnej osady Wilanów (dziś dzielnica Tomaszowa), w znacznej odległości od centrum miasta. Było to podyktowane wytycznymi rządu rosyjskiego, zgodnie z którymi linie kolejowe nie mogły przebiegać w pobliżu większych ośrodków miejskich (związane to było ze strategią wojskową). Położenie dworca w znacznej odległości od miasta pozwoliło w przyszłości uniknąć miastu problemów związanych z przebiegającymi w centrum torami kolejowymi oraz pozwoliło na lokalizację w pobliżu tego węzła wielkich zakładów chemicznych. Nietrudno jednak zrozumieć, że ówczesnym mieszkańcom Tomaszowa taka lokalizacja wcale się nie podobała. Autor pierwszej monografii miasta Tadeusz Seweryn uznał to za dzieło przekupnej i złośliwej biurokracji rosyjskiej.
Kolejną linię łącząca stację Tomaszów Mazowiecki z obecną stacją Radom Główny uruchomiono w 1948 roku. Budowa została rozpoczęta przez Niemców (korzystających z niewolniczej pracy) w okresie II wojny światowej, dokończona po wojnie. Dziś trasa ta jest zelektryfikowana.
Niemcy planowali również połączenie kolejowe z Piotrkowem Trybunalskim.
Stan obecny Przewozy pasażerskie W marcu 2018 roku Tomaszów Mazowiecki został włączony w siatkę połączeń Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej, co zwiększyło ilość połączeń ze stolicą województwa. Obecnie z tomaszowskiego dworca, w ciągu dnia co godzinę kursują pociągi pasażerskie do Łodzi.
Od 2019 roku z tomaszowskiego dworca bez przesiadek można dostać się do następujących miast: Warszawa, Kraków, Łódź, Poznań, Gdynia, Szczecin, Łowicz, Koluszki.
Od 2019 roku podczas wakacji z dworca w Tomaszowie Mazowieckim, można bezpłatnie dojechać do Spały w ramach projektu „EKO pociąg do Przyrody” finansowanego ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi.
Ruch pasażerski Rok Wymianapasażerskana dobę 2017 500-699 2018 500-699 2019 500-699 2020 500-699 2021 500-699 2022 700-999 2023 1100 2024 1300
Transport towarowy Liczne, działające na terenie miasta i w jego okolicy firmy przemysłu mineralnego (spośród których największe to niemiecka Tomaszowska Kopalnia Surowców Mineralnych „Biała Góra - Quarzwerke Group” oraz belgijska „Sibelco”), zapewniają ciągły ruch towarowy na stacji, ponieważ przedsiębiorstwa te mają w Tomaszowie swoje bocznice lub korzystają z rampy towarowej tomaszowskiej stacji.
Bocznicę kolejową w pobliżu stacji ma również jedna z największych firm recyklingowych SyntomWykaz placówek, w tym bocznica kolejowa Syntom https://web.archive.org/web/20180902201002/http://syntom.pl/pl/oddzialy.
Od węzła Tomaszów Mazowiecki odchodzą także tory do Spały i na lotnisko w jednostce wojskowej na Nowym Glinniku, gdzie stacjonuje 25 Brygada Kawalerii Powietrznej.
Od stacji odchodzi bocznica do dawnych Zakładów Włókien Chemicznych Wistom, największej fabryki w historii miasta.
Modernizacje stacji W 2005 roku gmach dworca przeszedł remont elewacji. W tym, okresie wymieniono również oświetlenie na peronach, zainstalowano przeszklone wiaty dla oczekujących, a wnętrze stacji wyposażono w kamery przemysłowe. Przy stacji znajduje się transformator spółki PKP Energetyka. W kwietniu 2019 roku w pobliżu stacji wybudowano plac zabaw. W 2015 roku do dworców PKP i PKS Tomaszów wybudowano nową ulicę – ul. Fryderyka Chopina. Po obu jej stronach utworzono ścieżki rowerowe zachęcając podróżnych do mikromobilności. Nowa ulica łączy kompleks dworców z największą ulicą w Tomaszowie – ul. Warszawską oraz największym w mieście osiedlem mieszkaniowym – Niebrowem. Do parkowania rowerów zainstalowano na dworcu PKP wysokie stojaki. Jednoślady można również pozostawić pod wiatą rowerową na pętli MZK przy dworcach. W 2025 roku przy dworcu, na terenie dawnego basenu przeciwpożarowego wybudowano parking dla pasażerów dojeżdżających do dworca prywatnym samochodem lub rowerem. Jest tam 88 miejsc dla samochodów, oraz dodatkowe stojaki dla rowerów. Inwestycja warta 1,3 mln złotych. W 2026 roku rozpoczęła się modernizacja peronów obejmująca wymianę nawierzchni peronów, budowę wiat nad nimi oraz wydrożenie tunelu pomiędzy peronami. Dotychczas funkcjonowało naziemne przejście. Koszt inwestycji to 16,1 mln złotych. W sierpniu 2026 tunel został oddany do użytku, a wraz z nim podwyższone i zmodernizowane perony.
Zobacz też
Tomaszów Mazowiecki Białobrzegi – przystanek kolejowy na wschodzie Tomaszowa.
Przypisy
Bibliografia Jan Góral, Ryszard Kotewicz, "Dwa wieki Tomaszowa Mazowieckiego. Zarys dziejów miasta 1788 – 1990", "Grafbis", Tomaszów Maz. 1992. Tadeusz Seweryn, Historia powstania i rozwoju m. Tomaszowa Mazowieckiego (1789-1900), „Echo Mazowieckie”, 1927, R. 2, nr 33, s. 7-32. Emilia Topas-Bernsztajnowa, Tomaszów Rawski, miasto fabryczne, "Ateneum" 92, 1898, t. 4, z. 1, s. 115-132, zwł. s. 128.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Tomaszowie Mazowieckim Kategoria:Obiekty w Tomaszowie Mazowieckim wpisane do gminnej ewidencji zabytków