Eugeniusz (Eugène Rose) de Beauharnais, wicehrabia (ur. 3 września 1781 w Paryżu, zm. 21 lutego 1824 w Monachium) – generał francuski w czasie wojen napoleońskich.
Życiorys thumb|Eugeniusz de Beauharnais thumb|Nagrobek Eugeniusza de Beauharnais w kościele św. Michała w Monachium Był synem zgilotynowanego w 1794 r., w czasie terroru jakobinów, Aleksandra de Beauharnais i Józefiny z domu Tascher de La Pagerie, później znanej jako cesarzowa Józefina, która w 1796 r. wyszła za generała Napoleona Bonapartego. Napoleon adoptował jedynie pasierba Eugeniusza, do adopcji jego siostry Hortensji nie doszło.
Wzrastał najpierw bez matki, która przebywała z Hortensją w posiadłościach rodziny na Martynice. Zajmował się nim ojciec, oficer rewolucyjnej armii francuskiej – Eugeniusz mieszkał u niego na kwaterze w Wissembourgu i uczęszczał do szkoły w Strasburgu.
W 1795 r. Józefina oddała oboje dzieci do szkoły w Saint-Germain-en-Laye. Po jej ślubie z Napoleonem generał wziął chłopca do siebie jako swego adiutanta. Eugeniusz brał udział w kampanii egipskiej (1799) i odznaczył się w bitwie pod Abukirem i później w bitwie pod Marengo.
Po proklamacji cesarskiej Napoleona (1804) Eugeniusz otrzymał godność księcia francuskiego (Prince français) z tytułem „Cesarskiej Wysokości”, krzyż Wielkiego Oficera Legii Honorowej i stopień generała brygady. Nie był uprawniony do dziedziczenia tronu francuskiego, ale Napoleon przewidywał dla niego sukcesję w Królestwie Italii.
Dalsze godności posypały się w szybkim tempie: 1805 – Eugeniusz został wicekrólem Italii, 1806 – otrzymał tytuł księcia Wenecji. Po narodzinach późniejszego Napoleona II, którego tytułowano królem Rzymu, Eugeniusz, odwołany ze stanowiska wicekróla, otrzymał godność wielkiego księcia Frankfurtu, ale władzy tam nigdy nie objął, gdyż ówczesny władca, były elektor Moguncji, Karl Teodor von Dalberg, przekazał mu tron dopiero w 1813 r., gdy zbliżał się już upadek Napoleona.
W czasie dalszych wojen napoleońskich Beauharnais dowodził IV korpusem włoskim i walczył w bitwach pod Aspern, Borodino i w 1813 pod Lipskiem. Później bronił Włoch przed Austriakami, dowodząc Korpusem Obserwacyjnym Italii w latach 1813–1814.
W 1806 r. Eugeniusz poślubił Augustę Amalię (1788–1851), córkę króla Bawarii Maksymiliana I Wittelsbacha i Augusty Wilhelminy von Hessen-Darmstadt. Miał z Augusta Amelią siedmioro dzieci – pięć córek i dwóch synów: córka Józefina została królową Szwecji jako żona Oskara I córka Amelia Augusta cesarzową Brazylii, poślubiwszy cesarza Pedra I córka Eugenia została księżną Hohenzollern-Hechingen, poślubiwszy księcia Konstantyna syn Karol August był o krok od założenia dynastii Beuharnais w Portugalii, gdy ożenił się z królową Marią II da Gloria, ale zmarł nagle w dwa miesiące po przybyciu do jej kraju syn Maksymilian osiadł w Rosji i ożenił się z wielką księżną Marią Nikołajewną, córką cara Mikołaja I, otrzymując od teścia tytuł „książę Romanowski, Cesarska Wysokość” i zakładając dynastię, która odegrała w dziejach Rosji ważną rolę do chwili upadku caratu w 1917
Sam Eugeniusz otrzymał od teścia tytuł księcia (Herzog) Leuchtenbergu i Eichstätt. Po 1815 r. nie zajmował się – na żądanie teścia – sprawami francuskimi i poświęcił się życiu rodzinnemu i administracji swych dóbr. Z jego potomków linia nosząca tytuł książę Romanowski wygasła po mieczu w 1974 r. ze śmiercią księcia Sergiusza Romanowskiego, który zmarł bezdzietnie na wygnaniu w Rzymie. Inni potomkowie wrócili pod koniec XIX wieku do nazwiska Beauharnais i Leuchtenberg: Mikołaj Maksymilianowicz Romanowski (1843–1891), wnuk Eugeniusza, miał dwóch naturalnych synów z mężatką, Nadieżdą Akinfow z domu Annenkow. Po uzyskaniu przez nią rozwodu poślubił ją w 1879 r., po czym car Aleksander III nadał jej oraz synom: Mikołajowi (1868–1928) i Jerzemu (1872–1929) rosyjski tytuł hrabiów Beauharnais. Car Mikołaj II podniósł ich w 1890 r. do rangi książąt Imperium Rosyjskiego z nazwiskiem Leuchtenberg i tytulaturą „Jaśnie Oświeconych”. Linia ta przetrwała do dzisiaj.
Eugeniusz de Beauharnais zmarł nagle na apopleksję w wieku 43 lat i został pochowany w kościele św. Michała w Monachium. Wzniesiono mu tam pomnik dłuta Thorvaldsena.
Zobacz też IV Korpus Wielkiej Armii Ród Beauharnais
Bibliografia Almanach de Gotha, Gotha 1931
Linki zewnętrzne Genealogia Leuchtenbergów
Kategoria:Bonapartowie Kategoria:Członkowie Sénat conservateur Kategoria:Francuscy generałowie Kategoria:Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu Kategoria:Ludzie związani z Wenecją Kategoria:Nazwiska zapisane na Łuku Triumfalnym w Paryżu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Miecza Kategoria:Odznaczeni Orderem Królewskim Serafinów Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Huberta Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stefana Kategoria:Odznaczeni Orderem Złotego Runa Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Żelaznej (Włochy) Kategoria:Pochówki w Monachium Eugeniusz de Beauharnais Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Lipskiem 1813 (strona francuska) Kategoria:Uczestnicy francuskich wojen rewolucyjnych Kategoria:Uczestnicy wojny rosyjsko-francuskiej 1812 (strona francuska) Kategoria:Urodzeni w 1781 Eugeniusz de Beauharnais Kategoria:Wielcy Oficerowie Legii Honorowej Eugeniusz de Beauharnais Kategoria:Zmarli w 1824