Alec Guinness de Cuffe (ur. 2 kwietnia 1914 w Londynie, zm. 5 sierpnia 2000 w Midhurst) – angielski aktor filmowy i teatralny, scenarzysta.
Życiorys Był nieślubnym dzieckiem Agnes de Cuffe (1890–1986), barmanki w jednym z londyńskich barów. Tożsamość jego ojca nigdy nie została potwierdzona. Guinness początkowo pracował w agencji reklamowej przy pisaniu tekstów reklam. Kształcił się na Fay Compton School of Acting. W 1936 zadebiutował na scenie w Albery Theatre, grając rolę Osrica w inscenizacji Hamleta w reżyserii Johna Gielguda, następnie dołączył do zespołu Old Vic. Podczas II wojny światowej służył w ochotniczej rezerwie Królewskiej Marynarki Wojennej i dowodził okrętem desantowym podczas inwazji aliantów na Sycylię i Elbę. W 1942 otrzymał nominację na podporucznika i rok później awans na porucznika.
Po wojnie Guinness powrócił do zespołu Old Vic i pozostał tam do 1948. W następnych latach występował w New Theatre na West Endzie. Zadebiutował w filmie występem w dramacie Wielkie nadzieje z 1946.
Zasłynął rolami w adaptacjach powieści Dickensa i sztuk Szekspira, a także filmami Szlachectwo zobowiązuje i Jak zabić starszą panią. Za rolę podpułkownika Nicholsona w filmie Most na rzece Kwai otrzymał Oscara. Do historii kina przeszły również jego role w obrazach Lawrence z Arabii i Gwiezdne wojny (jako Obi-Wan Kenobi). W 1980 został nagrodzony Oscarem Honorowym za całokształt pracy aktorskiej. Ma swoją gwiazdę na hollywoodzkiej Alei Gwiazd.mały|Alec Guinness (1938)W 1959 otrzymał tytuł szlachecki sir.
Guinness zmarł w nocy 5 sierpnia 2000 roku w szpitalu króla Edwarda VII w Midhurst w hrabstwie West Sussex. Wcześniej zdiagnozowano u niego raka prostaty oraz nowotwór wątroby.
W 1938 roku Guinness ożenił się z dramatopisarką i aktorką Merulą Silvią Salaman (1914–2000). W 1940 roku urodził im się syn, Matthew Guinness, który później został aktorem.
Filmografia 1934 – Evensong 1946 – Wielkie nadzieje (Great Expectations) jako Herbert Pocket 1948 – Oliver Twist jako Fagin 1949 – Szlachectwo zobowiązuje (Kind Hearts and Coronets) jako książę Zamku Chalfont/bankier, stary D’Ascoyne/wielebny Henry D’Ascoyne/generał Rufus D’Ascoyne/admirał Horatio D’Ascoyne/młody Ascoyne D’Ascoyne/młody Henry D’Ascoyne/lady Agatha D’Ascoyne 1949 – A Run for Your Money jako Whimple 1950 – Last Holiday jako George Bird 1950 – The Mudlark jako Benjamin Disraeli 1951 – Szajka z Lawendowego Wzgórza (The Lavender Hill Mob) jako Henry Holland 1951 – Człowiek w białym ubraniu (The Man in the White Suit) jako Sidney Stratton 1952 – The Card jako Edward Henry 1953 – The Square Mile 1953 – Bitwa o Maltę (Malta Story) jako Peter Ross 1954 – Raj kapitana (The Captain’s Paradise) jako Henry St. James 1954 – Ojciec Brown (Father Brown) jako ojciec Brown 1954 – The Stratford Adventure 1955 – Rowlandson’s England 1955 – To Paris with Love jako Edgar Fraser 1955 – The Prisoner jako kardynał 1955 – Jak zabić starszą panią (The Ladykillers) jako profesor Marcus 1956 – Łabędź (The Swan) jako Albert 1957 – Most na rzece Kwai (The Bridge on the River Kwai) jako pułkownik Nicholson 1957 – Tańczące molo (Barnacle Bill) jako kpt. William Horatio Ambrose/sześciu przodków kpt. Ambrose’a 1958 – Koński pysk (The Horse’s Mouth) jako Gulley Jimson 1959 – Nasz człowiek w Hawanie (Our Man in Havana) jako Jim Wormold 1959 – Kozioł ofiarny (The Scapegoat) jako John Barratt/Jacques De Gue 1960 – Pieśni chwały (Tunes of Glory) jako Jock Sinclair 1962 – A Majority of One jako Koichi Asano 1962 – Nawiedzony okręt (HMS Defiant) jako kapitan Crawford 1962 – Lawrence z Arabii (Lawrence of Arabia) jako książę Feisal 1964 – Upadek Cesarstwa Rzymskiego (The Fall of the Roman Empire) jako Marek Aureliusz mały|Reprint Aleca Guinnesa wykonany węglem po zdobyciu Oscara w 1957 roku.1965 – Pasternak jako on sam (film dokumentalny) 1965 – Sytuacja beznadziejna... ale niezbyt poważna (Situation Hopeless... But Not Serious) jako Wilhelm Frick 1965 – Doktor Żywago (Doctor Zhivago) jako gen. Jewgraf Żywago 1966 – Hotel Paradiso jako Benedict Boniface 1966 – Misja Quillera (The Quiller Memorandum) jako Pol 1967 – The Comedians in Africa on sam (film dokumentalny) 1967 – Haiti – wyspa przeklęta (The Comedians) jako major Jones 1970 – Cromwell jako król Karol I 1970 – Opowieść wigilijna (Scrooge) jako duch Jacoba Marleya 1972 – Brat Słońce, siostra Księżyc (Brother Sun, Sister Moon) jako papież Innocenty III 1973 – Hitler - ostatnie 10 dni (Hitler: The Last Ten Days) jako Adolf Hitler 1976 – Zabity na śmierć (Murder by Death) jako Jamesir Bensonmum 1977 – Gwiezdne wojny: część IV – Nowa nadzieja (Star Wars Episode IV: A New Hope) jako Obi-Wan „Ben” Kenobi 1979 – Tinker, Tailor, Soldier, Spy jako George Smiley 1980 – Gwiezdne wojny: część V – Imperium kontratakuje (Star Wars Episode V: The Empire Strikes Back) jako Obi-Wan „Ben” Kenobi 1980 – Podnieść Titanica (Raise the Titanic) jako John Bigalow 1980 – Mały lord Fauntleroy (Little Lord Fauntleroy) jako Earl of Dorincourt 1982 – Smiley’s People 1983 – Chory z miłości (Lovesick) jako Sigmund Freud 1983 – Gwiezdne wojny: część VI – Powrót Jedi (Star Wars Episode VI: Return of the Jedi) jako Obi-Wan „Ben” Kenobi 1984 – Podróż do Indii (A Passage to India) jako profesor Godbole mały|Nagrobki Aleca Guinnessa i jego żony (2005)1988 – Mała Dorrit (Little Dorrit) jako William Dorrit 1988 – Garść prochu (A Handful of Dust) jako pan Todd 1991 – Kafka jako główny urzędnik 1992 – Opowieści Hollywoodu (Tales from Hollywood) jako Heinrich Mann 1993 – A Foreign Field jako Amos 1994 – Niemy krzyk (Mute Witness) jako Reaper 1996 – Dzień Eskimosa (Eskimo Day) jako James 2015 – Gwiezdne wojny: Przebudzenie Mocy jako Obi-Wan Kenobi (głos dodany komputerowo)
Nagrody Nagroda Akademii Filmowej Najlepszy aktor pierwszoplanowy: 1958 Most na rzece Kwai Oscar za całokształt pracy aktorskiej: 1980 Złoty Glob Najlepszy aktor w filmie dramatycznym: 1958 Most na rzece Kwai Nagroda BAFTA Najlepszy aktor brytyjski: 1958 Most na rzece Kwai Najlepszy aktor telewizyjny: 1980 Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg 1983 Ludzie Smileya Nagroda na MFF w Berlinie Honorowy Złoty Niedźwiedź: 1988
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy teatralni Kategoria:Brytyjscy aktorzy głosowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie Kategoria:Laureaci Europejskiej Nagrody Filmowej Za Osiągnięcia Życia Kategoria:Laureaci Honorowego Złotego Niedźwiedzia Kategoria:Laureaci nagrody BAFTA dla najlepszego aktora pierwszoplanowego Kategoria:Laureaci nagrody BAFTA Fellowship Kategoria:Laureaci nagrody Laurence’a Oliviera Kategoria:Laureaci nagrody Tony Kategoria:Laureaci Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego Kategoria:Laureaci Oscara honorowego Kategoria:Laureaci Pucharu Volpiego dla najlepszego aktora Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Towarzyszy Honoru Kategoria:Uczestnicy II wojny światowej Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Zmarli w 2000