thumb|Płyta nagrobna Dominika Merliniego w katakumbach na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Dominik Merlini, właśc. Domenico Martino Merlini (ur. 22 lutego 1730 w Castello Valsolda nad jeziorem Como, zm. 20 lutego 1797 w Warszawie) – działający w Polsce architekt pochodzący z regionu jezior Como (Lombardia, Włochy) i Lugano (Ticino, Szwajcaria), z którego wywodzą się najwybitniejsi komaskowie epoki baroku.
Życiorys W wieku dwudziestu lat opuścił Lombardię i przyjechał do Warszawy. W mieście tym mieszkała wpływowa rodzina Fontanów, z którą Merlini był spokrewniony.
W chwili przybycia Merliniego do Rzeczypospolitej królem był August III Sas, zaś architektem królewskim − Jakub Fontana. To właśnie od niego się uczył. W wieku trzydziestu lat został architektem królewskim i pozostał nim aż do swej śmierci. Stanowisko piastował najpierw za rządów Augusta III Sasa, potem Stanisława Augusta Poniatowskiego. Po śmierci Jakuba Fontany, w 1773 roku objął urząd naczelnego architekta Rzeczypospolitej. Do jego najbardziej znanych dzieł zalicza się pałac Na Wyspie w warszawskim kompleksie pałacowo-ogrodowym w Łazienkach Królewskich.
Na początku swej pracy budował on w stylu późnego baroku, który jeszcze podówczas utrzymywał się w Europie. To, że zaczął projektować w stylu klasycystycznym, było w dużej mierze zasługą króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Charakterystyczne dla stylu Merliniego są kamienne balustrady, którymi wieńczył fasady (widoczne w pałacu Na Wyspie), liczne ozdobne wsporniki, czyli elementy znajdujące się między kolumną a podpieraną przez nią częścią dachu (gzymsem).
Merlini nie tworzył wyłącznie dla króla. Budował wiele dworów, pałaców i kamienic magnackich. Pozostawił po sobie ok. 50 dzieł. Największe z nich to Łazienki, poza tym przebudowa wnętrz Zamku Królewskiego, kilka ratuszy w całej Polsce, m.in. w Piotrkowie Trybunalskim, obiekty użyteczności publicznej, teatry i kaplice.
Został desygnowany przez konfederację targowicką do zasiadania w Komisji Skarbowej KoronnejZłota księga szlachty polskiej, r. XII, Poznań 1890, s. 157.
Zmarł w 1797 w Warszawie i został pochowany w katakumbach cmentarza Powązkowskiego (rząd 184-4).
Ważniejsze projekty Willa własna przy placu Trzech Krzyży Królikarnia Kościół św. Karola Boromeusza w Warszawie (przebudowany w 2 poł. XIX wieku) przebudowa pałacu Borchów Pałac w Jabłonnie Brama Grodzka w Lublinie Cerkiew i monaster Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w Warszawie Pałac w Opolu Lubelskim Trybunał Główny Koronny w Lublinie (przebudowa w latach 1781–1787) W warszawskich Łazienkach Biały Domek (1774–1776) (prawdopodobnie) Pałac Myślewicki (1775–1779) Wodozbiór (1777–1778) Ermitaż (po pożarze w 1777) Nowa Kordegarda (1779–1780) Stara Pomarańczarnia (1786–1788) Pałac Na Wyspie (rozbudowa w latach 1788–1793) z Janem Chrystianem Kamsetzerem
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne Dominik Merlini na Warszawikii
Kategoria:Architekci polskiego klasycyzmu Kategoria:Architekci związani z Warszawą (I Rzeczpospolita) Kategoria:Artyści związani z Augustem III Sasem Kategoria:Artyści związani z Krakowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Artyści związani ze Stanisławem Augustem Poniatowskim Kategoria:Członkowie Komisji Skarbowej Koronnej Kategoria:Konfederaci targowiccy Kategoria:Ludzie związani z Jabłonną (powiat legionowski) Kategoria:Ludzie związani z Lublinem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Nadworni architekci władców Polski Kategoria:Pochowani w katakumbach cmentarza Powązkowskiego w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1730 Kategoria:Włoscy architekci Kategoria:Włosi w I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1797