Zbójnikowate (Caenolestidae) – rodzina małych, naziemnych ssaków z rzędu skąpoguzkowców (Paucituberculata).
Ewolucja Zbójnikowate należą do prymitywnych torbaczy, oddzieliły się wcześnie od swych krewnych. Ich linia w zapisie kopalnym spotykana jest od oligocenu.
Budowa Zbójnikowate są niewielkimi torbaczami. Przypominają ryjówkowate.
Wzór zębowy I C P M 46-48 = 4 1 3 4 3-4 1 3 4
Zwierzęta te mają zaokrągloną czaszkę o niezbyt wykształconych łukach jarzmowych, niewielkie oczy, zapewniające im słaby wzrok, i długi, spiczasty pysk, na którym znajdują się wibryssy. Cechują się dobrym słuchem. Uzębienie u tego taksonu różni się od spotykanego u innych torbaczy. Mniej jest siekaczy, a siekacze środkowe dolne osiągają znaczne rozmiary i pochylają się ku przodowi. Samica nie ma torby lęgowej. Zarówno pochwa, jak i macica samicy są parzyste. Jako parzyste określa się też plemniki tych zwierząt, przypominające spotykane u dydelfokształtnych. Kończyny zbójnikowatych są cienkie. Nie występują ani syndaktylia, ani przeciwstawne palce. Ciało zakończone smukłym ogonem porośniętym włosami. Zwierzę nie potrafi nim chwytać.
Zasięg występowania Rodzina obejmuje zwierzęta zamieszkujące w zachodniej części Ameryki Południowej, w Andach, dokładniej w północnej części tych gór.
Tryb życia i pożywienie Zwierzęta te wiodą nocny tryb życia. Chronią się w podziemnych korytarzach znacznej długości. Niedysponująca marsupium samica pozostawia swe potomstwo w gnieździe.
Zbójnikowate odżywiają się pokarmem mięsnym. Zazwyczaj spożywają owady, dżdżownicowate, ale niekiedy też niewielkich rozmiarów kręgowce.
Systematyka Zbójnikowate obejmują 3 rodzaje zawierające w sumie 7 gatunków.
Do rodziny należą następujące występujące współcześnie rodzaje: Caenolestes – zbójnik Lestoros – rozbójnik – jedynym przedstawicielem jest Lestoros inca – rozbójnik inkaski Rhyncholestes – zbójek – jedynym przedstawicielem jest Rhyncholestes raphanurus – zbójek długonosy
Opisano również rodzaje wymarłe: Caenolestoides – jedynym przedstawicielem był Caenolestoides miocaenicus Gaimanlestes Pliolestes Stilotherium
Cały czas opisuje się nowe gatunki, czego przykładem Caenolestes sangay z 2013.
thumb|Holotyp Caenolestes sangay Kreatorzy Caenolestes sangay zaprezentowali w swej pracy następujące kladogramy, bazując w pierwszym wypadku na sekwencjonowaniu białka, a w drugim także na cechach morfologicznych:
Uwagi
Przypisy
Bibliografia