250px|right|thumb|Brekcja tektoniczna o spoiwie barytowym, (13 x 7 cm), Kielce-Ślichowice (rezerwat przyrody Ślichowice), Góry Świętokrzyskie Spoiwo (lepiszcze, materiał zespalający) – substancja zgromadzona pomiędzy okruchami ziaren skały, powodująca związanie składników, a tym samym przejście postaci luźnej (sypkiej) w zwięzłą. Przykładowo w wyniku pojawienia się lepiszcza między ziarnami piasku tworzy się piaskowiec.
Spoiwo w zależności od składu chemicznego może być m.in.: wapniste – składnikiem budującym jest kalcyt, żelaziste – składnikami budującymi są tlenki i wodorotlenki żelaza (np. limonit, goethyt), krzemionkowe – składnikiem budującym jest krzemionka, ilaste – składnikiem budującym są różne minerały ilaste np. kaolinit, margliste – składnikami budującymi są kalcyt i minerały ilaste, dolomityczne – składnikiem budującym jest dolomit, barytowe – składnikiem budującym jest baryt. mieszane
Pod względem wypełnienia przestrzeni rozróżnić można spoiwo: podstawowe, bazalne – ziarna mineralne są rozdzielone spoiwem porowe – spoiwo wypełnia pory kontaktowe, stykowe – spoiwo występuje tylko na kontaktach ziaren
Z genetycznego punktu widzenia można wyróżnić: spoiwo typu cement – jednorodne spoiwo (najczęściej skał osadowych), utworzone w wyniku procesów fizykochemicznych. Może tworzyć się syn-, dia- i epigenetycznie. Najczęściej spotyka się tu spoiwa: wapniste, krzemionkowe, margliste, żelaziste i dolomityczne. Dla skał węglanowych może być rozróżniane jako mikryt lub sparyt. spoiwo typu matriks (matrix, spoiwo wypełniające) – drobnoziarniste spoiwo okruchowe pochodzenia terygenicznego lub wietrzeniowego. Najczęściej ilasto-pyłowe lub ilaste. Nie zawiera materiału wytrąconego chemicznie (cementu). Dla skał magmowych oznacza ciasto skalne.
Literatura Ryka W., Maliszewska A., Słownik Petrograficzny, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa, 1991 (wyd. II popr. i uzup.),
Kategoria:Skały osadowe
en:Cementation (geology)