Zdzisław Zygmunt Żandarowski (ur. 23 sierpnia 1929 w Warszawie, zm. 4 lipca 1994 w Radomiu) – polski prawnik i działacz komunistyczny, poseł na Sejm PRL VI, VII i VIII kadencji, sekretarz Komitetu Centralnego PZPR (1975–1980), w 1980 członek Rady Państwa.
Życiorys Syn Franciszka i Marianny. W 1948 przystąpił do Polskiej Partii Robotniczej i wraz z nią do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, działał też w Związku Walki Młodych i w Związku Młodzieży Polskiej. Od 1950 do 1951 uczył w łódzkim liceum ogólnokształcącym, a następnie – do 1952 – był aplikantem w Prokuraturze Łódzkiej.
Ukończył studia na Uniwersytecie Łódzkim (1952) i na Uniwersytecie Warszawskim (1954). W 1953 współpracował z redakcją „Po prostu”. W latach 1954–1956 był I sekretarzem komitetu uczelnianego PZPR na UW, od 1956 pracował w aparacie partyjnym Komitetu Warszawskiego. Był w nim instruktorem Wydziału Oświaty, zastępcą kierownika i kierownikiem Wydziału Propagandy oraz kierownikiem Wydziału Nauki i Oświaty, a w latach 1960–1969 sekretarzem tego komitetu. Od 1968 członek Komitetu Centralnego PZPR, w latach 1969–1970 zastępca kierownika Wydziału Organizacyjnego KC i redaktor naczelny „Życia Partii”, w latach 1971–1977 kierownik Wydziału Organizacyjnego KC; w latach 1972–1975 członek Sekretariatu KC, w latach 1975–1980 sekretarz KC, w 1980 członek Rady Państwa i zastępca członka Biura Politycznego KC PZPR. Był posłem na Sejm PRL VI, VII i VIII od 1972 i przewodniczącym Komisji Mandatowo-Regulaminowej w VI i VII kadencji.
6 października 1980 został odwołany z KC, a 15 lipca 1981 wykluczony z partii przez IX Zjazd (jako członek kierownictwa związanego z Edwardem Gierkiem). W grudniu 1980 zrezygnował z mandatu poselskiego na wezwanie VII Plenum KC PZPR. W lipcu 1981 został pozbawiony przez Radę Państwa PRL dwóch najwyższych odznaczeń państwowych. Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 internowany wraz z innymi czołowymi członkami ekipy Edwarda Gierka. Zwolniony w 1982. Następnie na emeryturze.
Zmarł w Radomiu, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera G-1-56)Wyszukiwarka grobów w Warszawie.. W pogrzebie uczestniczyli między innymi: Stanisław Kania, Kazimierz Barcikowski, Henryk Jabłoński, Edward Babiuch, Józef Kępa, Józef Pińkowski, Tadeusz Wrzaszczyk, Jerzy Waszczuk i inni działacze polityczni. W imieniu przyjaciół przemawiał Stanisław Kociołek. mały|Grób Zdzisława Żandarowskiego na Powązkach Wojskowych Ordery i odznaczenia Order Budowniczych Polski Ludowej (1979, pozbawiony w 1981) Order Sztandaru Pracy I klasy (pozbawiony w 1981)Będą pozbawieni odznaczeń, „Trybuna Robotnicza”, nr 139, 14 lipca 1981, s. 1. Order Sztandaru Pracy II klasy (1969) „Głos Słupski”, nr 185, 18 lipca 1969, s. 2. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż ZasługiProfil na stronie Biblioteki Sejmowej. Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974)Medale 30-lecia dla czołowych działaczy partyjnych i państwowych, „Trybuna Robotnicza”, nr 170, 19 lipca 1974, s. 1. Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Złote Odznaczenie im. Janka Krasickiego (1967)Spotkanie aktywu warszawskiego ZMS, „Trybuna Ludu”, nr 116, 28 kwietnia 1967, s. 7. Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1970)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 3, 30 kwietnia 1970, s. 15. Medal pamiątkowy 30-lecia Apelu Wincentego Pstrowskiego (1977)Współzawodnictwo pracy symbolem socjalistycznego patriotyzmu, „Głos Pracy”, nr 302, 22 grudnia 1977, s. 1. Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR, 1975)Medale radzieckie dla polskich przywódców, „Dziennik Bałtycki”, nr 106, 9–11 maja 1975, s. 1. Medal 90-lecia urodzin Georgi Dymitrowa (Bułgaria, 1972)Medale Georgi Dymitrowa dla członków kierownictwa PZPR, „Trybuna Robotnicza”, nr 266, 8 listopada 1972, s. 1. Medal 50-lecia Komunistycznej Partii Czechosłowacji (Czechosłowacja, 1971)Medale 50-lecia KPCz dla kierowniczych działaczy PZPR, „Trybuna Robotnicza”, nr 174, 24–25 lipca 1971, s. 2.
Przypisy
Bibliografia Tadeusz Mołdawa, Ludzie władzy 1944–1991, Warszawa 1991. „Trybuna Ludu”, 13–14 grudnia 1975, s. 2. Informacje w BIP IPN.
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego Kategoria:Członkowie Rady Państwa PRL Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej Kategoria:Działacze Związku Walki Młodych Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Instruktorzy PZPR Kategoria:Kierownicy wydziałów Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Nauczyciele związani z Łodzią Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni odznaczeniem im. Janka Krasickiego Kategoria:Osoby pozbawione członkostwa w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Pierwsi sekretarze Komitetu Uczelnianego PZPR na Uniwersytecie Warszawskim Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni bułgarskimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni czechosłowackimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni sowieckimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Posłowie z okręgu Iława (PRL) Kategoria:Posłowie z okręgu Olsztyn (PRL) Kategoria:Pozbawieni Orderu Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Sekretarze Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Sekretarze Komitetu Warszawskiego PZPR Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zastępcy członków Biura Politycznego KC PZPR Kategoria:Zastępcy kierowników wydziałów KC PZPR Kategoria:Zmarli w 1994