Stanisław Jan Arczyński (ur. 24 czerwca 1895 w Luboszewach, pow. Brzeziny, zm. 3 stycznia 1958 w Londynie) – pułkownik saperów Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Stanisław Jan Arczyński urodził się 24 czerwca 1895 w Luboszewach, w rodzinie Mirosława i Jadwigi z Szelągowskich. W latach 1907–1914 uczęszczał do Gimnazjum Mariana Rychłowskiego w Warszawie, które ukończył z wyróżnieniem (cum eximia laude). Po wybuchu I wojny światowej wstąpił w 1915 do Aleksandrowskiej Szkoły Inżynierii w Kijowie. Od 1916 do grudnia 1917 służył jako oficer w rosyjskim 4 batalionie saperów. Następnie wstąpił do I Korpusu Polskiego w Rosji, w którym służył w 1 baonie pontonowym. Uczestniczył wówczas w walkach z bolszewikami. Po rozwiązaniu Korpusu był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej i należał do organizacji „Zarzewie”.

14 listopada 1918 wstąpił do odrodzonego Wojska Polskiego. Początkowo został dowódcą plutonu, a potem kompanii pontonowej w 1 pułku inżynieryjnym. W 1919 brał udział w walkach o Lwów i Małopolskę Wschodnią jako dowódca grupy pontonowej w 3 Dywizji Piechoty Legionów. Następnie wraz ze swoim pododdziałem został przerzucony na północno-wschodni odcinek frontu, gdzie wyróżnił się szybkim wybudowaniem mostów na Świsłoczy i Niemnie, za co po wojnie odznaczono go Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.

Po zakończeniu działań wojennych przeszedł w 1921 kurs uzupełniający oficerów sztabu. Od 1922 do 1925 był dowódcą III batalionu w 2 pułku saperów Kaniowskich, a następnie do 1927 zastępcą dowódcy tegoż pułku. W latach 1927–1929 dowodził batalionem szkolnym saperów w Modlinie. W 1929 ukończył kurs dla oficerów sztabu saperów w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Do 5 grudnia 1934 był szefem saperów przy II wiceministrze spraw wojskowych. Otrzymał wówczas podziękowanie od I wiceministra spraw wojskowych gen. bryg. Tadeusza Kasprzyckiego za podniesienie poziomu wyszkolenia wojsk saperskich i sprawne kierowanie nimi podczas powodzi oraz odbudowę mostów, dróg i regulację rzek. Ze względu na swoje zasługi został mianowany komendantem Szkoły Podchorążych SaperówDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 14 z 22 grudnia 1934., a w 1936 został komendantem Wyższej Szkoły Inżynierii w Warszawie. Funkcję tę sprawował do wybuchu wojny obronnej 1939.

Po klęsce wrześniowej przedostał się do Francji, gdzie został komendantem polskiego Centrum Wyszkolenia Saperów przy francuskim 6 pułku saperów w Angres. Po upadku Francji ewakuował się do Wielkiej Brytanii. Był dowódcą saperów w sztabie Najwyższego Wodza. Po zakończeniu wojny i demobilizacji osiedlił się w Anglii. Zmarł 3 stycznia 1959 w Londynie.

Opinie Charakter twardy. Umie zaparcie dążyć do celu. Umie rozkazywać i wymusić posłuszeństwo. Jako saper taktycznie przygotowany na dcę saperów armii. Technicznie b.dobry. Jako Komendant Wojskowej Szkoły Inżynieryjnej b.dobry. Nadaje się na dowódcę grupy saperów. W czasie wojny na dowódcę saperów armii. Wyróżnia się jako dowódca. Byłoby bardzo dobrze, żeby mógł ukończyć Centrum Wyższych Studiów Wojskowych co by rozwinęło i ugruntowało jego przygotowanie do współpracy ze sztabami wyższych dowództw i jego zdolności dowódcy. /13 września 1937r. / /-/ gen. Dąbkowski. Doskonały dowódca o silnym charakterze i spokojnym usposobieniu. Nadaje się również dobrze do pracy w sztabach. Na obecnym stanowisku b.dobry. Nadaje się na dowódcę grupy saperów i dowódcę saperów armii. 14 grudnia 1938/. /-/ gen. Dąbkowski.

Awanse kapitan – zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919Rocznik Oficerski 1923, s. 907. major – ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 32 z 2 kwietnia 1924, s. 170. podpułkownik – ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 pułkownik – ze starszeństwem z dniem 19 marca 1937Rocznik oficerski 1939, s. 242.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 140 (1921)Dekret Wodza Naczelnego L. 2980 z 17 maja 1921, Dziennik Personalny z 1921, nr 21, poz. 820. Krzyż Niepodległości (15 czerwca 1932) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr. 8 z 4 lipca 1932. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1936) „za zasługi w służbie wojskowej”.Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 2 z 11 listopada 1936. Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”.Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 15 z 11 listopada 1928. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa, zezwolenie 1929)Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 12 z 6 sierpnia 1929 r.

Przypisy

Bibliografia Rocznik Oficerski 1923, s. 907. Rocznik Oficerski 1924, s. 800, 829. Rocznik Oficerski 1928, s. 582, 592. Rocznik Oficerski 1932, s. 248, 442.

Kategoria:Absolwenci i uczniowie szkoły imienia Tadeusza Reytana w Warszawie Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Dowódcy III Batalionu Saperów Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Inżynieryjnego (WP na Wschodzie) Kategoria:Oficerowie 2 Pułku (batalionu) Saperów Kaniowskich Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Pułkownicy saperów II Rzeczypospolitej Kategoria:Pułkownicy saperów Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1959 Kategoria:Żołnierze jednostek polskich na Wschodzie – uczestnicy walk z bolszewikami 1918–1920 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej