mały|Rosyjski łubok z lat 1860–1880 przedstawiający dwóch mężczyzn tańczących kamarinską przy akompaniamencie bałałajki
Kamarinskaja () – rosyjska ludowa melodia taneczna, występująca w wariantach instrumentalnych i śpiewanych, oraz nazwa wykonywanych do niej tańców. Tradycyjny taniec męski miał charakter improwizowany i nie miał ustalonego układu choreograficznego.
Melodia ma szybkie tempo i metrum 2/4. Należy do rosyjskich instrumentalnych melodii tanecznych zwanych (); charakteryzuje ją trzytaktowa fraza, powtarzana w kolejnych wariantach. Grano ją tradycyjnie na skrzypcach, bałałajce lub koncertynie. Taniec wykonywali tradycyjnie mężczyźni. Nie miał ustalonego układu : uczestnicy improwizowali i współzawodniczyli ze sobą, starając się przewyższyć pozostałych pomysłowością i sprawnością; jednym z jego elementów były przysiady. Do melodii tańczono solo, urządzano improwizowane pojedynki taneczne, a jej nazwę nadawano również tańcom grupowym wykonywanym do pieśni. Bohaterem wariantów śpiewanych jest niepokorny chłop, przedstawiany jako hulaka i pijak drwiący z panów. Pieśń występowała w licznych odmianach, niekiedy o rubasznym lub obscenicznym charakterze.
Melodię zapisano w XVIII wieku i opublikowano w pierwszych zbiorach rosyjskich pieśni ludowych. Jej związki intonacyjne z bylinami i pieśniami skomorochów bywają uznawane za świadectwo starszej tradycji. Pochodzenie kamarinskiej jako pieśni nie zostało jednoznacznie wyjaśnione. Hipotezy formułowane na przełomie XIX i XX wieku wiązały jej powstanie z : albo z oporem miejscowych chłopów wobec Borysa Godunowa, albo z ucieczkami ludności chłopskiej przed poddaństwem. W obu interpretacjach traktowano ją jako pieśń protestu.
W 1848 Michaił Glinka połączył temat kamarinskiej z rosyjską pieśnią weselną w fantazji orkiestrowej znanej jako „”. Fantazja upowszechniła melodię w kulturze artystycznej i stała się punktem odniesienia dla rozwoju rosyjskiej muzyki symfonicznej.
Zobacz też kamarinskaja jako forma taneczna w muzyce
Przypisy
Kategoria:Kamarinskaja Kategoria:Rosyjskie pieśni ludowe Kategoria:Taniec w Rosji