Barbus – rodzaj słodkowodnych ryb karpiokształtnych z rodziny karpiowatych (Cyprinidae). Gatunki zaliczane do tego rodzaju często określane są w języku polskim nazwą brzana lub brzanka, choć terminy te – znane i stosowane w akwarystyce – obejmują również ryby z rodzajów Puntius i innych.
Występowanie Zasiedlają słodkie wody Europy, Afryki i Bliskiego Wschodu.
Cechy charakterystyczne Ryby zaliczane do tego rodzaju mają wydłużone ciało, zęby gardłowe ustawione w trzech szeregach.
Taksonomia Gatunkiem typowym rodzaju jest Cyprinus barbus (Barbus barbus).
W rodzaju Barbus sklasyfikowano dawniej liczne gatunki, nawet ponad 800. Wiele gatunków wydzielono następnie do osobnych rodzajów na podstawie cech morfologicznych. Badania molekularne wykazały parafiletyczność rodzaju Barbus i konieczność przeprowadzenia gruntownej rewizji rodzaju. Seria publikacji filogenetycznych i taksonomicznych doprowadziła do znaczącego okrojenia tego rodzaju i obecnie (2026) zalicza się do niego tylko 41 gatunków, włącznie z nowo opisanymi. Wśród populacji jednego z gatunków (B. petenyi) Kotlik i inni wykazali istnienie trzech odrębnych (B. petenyi, B. carpathicus i B. balcanicus). Występująca w Polsce brzana karpacka podnoszona jest do rangi nowego gatunkuBogutskaya et al. 2004. On Barbus waleckii Rolik, 1970 (Cyprinidae) in Ukraine with brief remarks on species from the genus Barbus Cuvier, 1816, distributed in the Dniestr and Vistula drainages. Vestnik Zoologii, Kiev, 38, 87–92. (format pdf w jęz. rosyjskim).
Klasyfikacja Gatunki zaliczane do tego rodzaju:
Gatunkiem typowym jest Cyprinus barbus (B. barbus).
Przypisy Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973 (występuje pod synonimiczną nazwą łacińską)
(pdf)
Bibliografia
Kategoria:Karpiowate