Jerzy Stanisław Bolesławski (ur. 25 lutego 1940 w Przemyślu) – polski działacz samorządowy i PZPR, w latach 1986–1990 prezydent miasta stołecznego Warszawy, ostatni prezydent Warszawy okresu PRL.
Życiorys Urodzony w Przemyślu, 25 lutego 1940 jako syn Felicji i Stanisława Bolesławskiego, majora dowództwa Korpusu Ochrony Pogranicza w Warszawie. Po wybuchu II wojny światowej jego ojciec został skierowany na wschodnią granicę, w okolice Stanisławowa. Matka, będąc w ciąży, podjęła próbę dotarcia do męża, lecz po wkroczeniu wojsk radzieckich 17 września 1939 roku zatrzymała się w Przemyślu, odcięta od dalszej drogi. Dwa dni później, 19 września, jej mąż zginął pod Stanisławowem.
Absolwent Politechniki Warszawskiej. W latach 1965–1971 mistrz i kierownik oddziału w Hucie Warszawa. Był działaczem organizacji młodzieżowych, m.in. Związku Młodzieży Socjalistycznej (1961-1971), a następnie od 1966 PZPR. Był zastępcą kierownika (1972-1974) oraz kierownikiem (1974-1975) Wydziału Propagandy Komitetu Warszawskiego PZPR, od 1975 wchodził w skład egzekutywy Komitetu Warszawskiego PZPR. Od roku 1975 do 1979 przewodniczył Radzie Warszawskiej Federacji Socjalistycznej Związku Młodzieży Polskiej i Zarządowi Wojewódzkiemu Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej. W okresie 1979–1980 był pierwszym sekretarzem Komitetu Dzielnicowego PZPR Warszawa Śródmieście, a następnie sekretarzem Komitetu Warszawskiego PZPR. Od 1980 był przewodniczącym Zarządu Stołecznego, a w 1983 wszedł w skład Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Od 1980 był przewodniczącym Stołecznego Komitetu Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. W latach 1976–1980 radny Rady Narodowej miasta stołecznego Warszawy. W lipcu 1984 był członkiem Społecznego Komitetu Obchodów 40-lecia Polski Ludowej w WarszawieSkład Społecznego Komitetu Obchodów 40-lecia Polski Ludowej w Warszawie, "Trybuna Ludu", nr 162, 9 lipca 1984, s. 5.. W latach 1986–1990 był członkiem Centralnej Komisji Kontrolno-Rewizyjnej PZPR.
Od 1 sierpnia 1986 do 30 stycznia 1990 był prezydentem Warszawy.
Działalność jako prezydent Warszawy Polityka zagraniczna i partnerstwa
Choć działania dyplomatyczne i polityka zagraniczna nie leżały w gestii prezydentów Warszawy w czasach PRL, Jerzy Bolesławski był bardzo aktywny w tym zakresie. W 1987 za kadencji Jerzego Bolesławskiego Warszawa otrzymała od Organizacji Narodów Zjednoczonych „Medal Międzynarodowego Roku Pokoju”. Było to następstwo inicjatywy z 1986 roku, gdy przyjęty został przez władze miejskie tzw. „Apel Pokoju”. Został on oficjalnym dokumentem ONZ„Tydzień w Stolicy”, Stolica: warszawski tygodnik ilustrowany, R. 42 (1987), nr 18 (2041), s. 18..
W 1989 roku za prezydentury Jerzego Bolesławskiego podpisane zostały z kolei pierwsze cztery umowy partnerskie Warszawy. Pierwszą z nich podpisano dnia 24 września 1989 roku z Toronto, kolejną z niemieckim Düsseldorfem 27 września 1989 roku, następną 22 października z japońskim Hamamatsu, zaś czwartą 22 listopada z francuskim regionem Île de France, stanowiącym, w sensie urbanistycznym, „Wielki Paryż”. Było to pokłosie wcześniejszych ustaleń i działań. Rok wcześniej, bo w 1988 r. Bolesławski odwiedził m.in. Düsseldorf, gdzie otworzył wystawę poświęconą Warszawie oraz toczył rozmowy o współpracy kulturalnej i infrastrukturalnej. W tym samym roku prowadził również rozmowy z przedstawicielami HagiFaliński Stanisław, Aktywność międzynarodowa Warszawy, ,,Kwartalnik Naukowy Uczelni Vistula”, nr 45, 2015, s. 149.. W trakcie swojej prezydentury Jerzy Bolesławski prowadził również negocjacje z przedstawicielami Ministerstwa Budownictwa Mieszkaniowego i Planowania Przestrzennego Szwecji, w celu pozyskania nowych partnerów do budowy, innowacyjnych w owym czasie, zakładów utylizacji odpadówKronika Warszawy, 3-4, R.1988 (75-76), wpis nr 8.. Według historyków Warszawa nie wykazała później takiej dynamiki zawierania umów partnerskich.
Decyzje infrastrukturalne Jerzego Bolesławskiego
Podjęcie decyzji o rozpoczęciu budowy nowego odcinka Trasy Łazienkowskiej – od pomnika Lotnika do Al. Jerozolimskich. Budowa była odpowiedzią na społeczne potrzeby ówczesnych mieszkańców Warszawy. Za kadencji prezydenta Bolesławskiego podjęto decyzje o rozbudowie lotniska Okęcie o tzw. Okęcie II„Tydzień w Stolicy”, Stolica: warszawski tygodnik ilustrowany, R. 42 (1987), nr 5 (2080), s. 18.. Warszawa w latach 80. XX wieku borykała się z poważnym kryzysem infrastrukturalnym i brakiem odpowiednich inwestycji w zakresie zagospodarowania przestrzennego. Jerzy Bolesławski częściowo próbował zmitygować ten problem, poprzez realną aktywizację społeczną. W 1987 r. otworzył Bank Inicjatyw Społecznych, w celu promocji lokalnych inwestycji w zakresie remontów kamienic, ulic czy nasadzenia zieleniKronika Warszawy, 2, R. 1988 (74), wpis nr 27.. Podjęcie decyzji w sprawie budowy pomnika Bohaterów Powstania Warszawskiego, według projektu Wincentego Kućmy i Jacka Budyna. Monument został odsłonięty 1 sierpnia 1989 przez prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego i poświęcony przez prymasa Józefa GlempaKrzyżakowa Krystyna, „Kres pomnikowych rozważań”, Stolica: warszawski tygodnik ilustrowany, R. 43 (1988) „nr 18 (2093), s. 2–3.. W trakcie kadencji Bolesławskiego trwała budowa pierwszej linii metra warszawskiego, zapoczątkowana w 1983 roku. W 1986 roku podjęto decyzję o budowie odcinka Kabaty–Politechnika, co wyznaczyło kierunek realizacji tej kluczowej inwestycji komunikacyjnej. W kwietniu 1988 roku władze Warszawy podpisały kontrakt z jugosłowiańskim konsorcjum Generalexport/Giposs na dokończenie budowy wieżowca przy placu Bankowym (dawnego Złotego Wieżowca, ob. Błękitnego Wieżowca) – inwestycji przerwanej kilkakrotnie od lat 60. Inwestycji towarzyszył wymiar symboliczny: trzy kondygnacje budynku przekazano Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie, a na fasadzie od strony ulicy Tłomackie umieszczono tablicę upamiętniającą Wielką Synagogę, zniszczoną przez Niemców w 1943 roku. W 1988 roku z inicjatywy władz miejskich wzniesiono Pomnik Umschlagplatz przy ul. Stawki – upamiętniający miejsce, z którego w latach 1942–1943 Niemcy deportowali do obozów zagłady ponad 300 tysięcy Żydów z warszawskiego getta. Monument według projektu Hanny Szmalenberg i Władysława Klamerusa odsłonięto 18 kwietnia 1988 roku, w przeddzień 45. rocznicy wybuchu powstania w getcie. Pomnik stanowi zakończenie otwartego tego samego dnia Traktu Pamięci Męczeństwa i Walki Żydów.
Otwarcie gospodarcze Warszawy Schyłek kadencji Bolesławskiego przypadł na czas postępującej liberalizacji gospodarczej, która umożliwiła wejście zagranicznych inwestorów na polski rynek. W tym okresie w Warszawie rozpoczęły działalność pierwsze zachodnie sieci hotelarskie, takie jak Holiday Inn, Sobieski i Mercure, co przyczyniło się do rozwoju infrastruktury turystycznej i biznesowej miasta. Szczególne znaczenie miało otwarcie hotelu Marriott w kompleksie Centrum LIM przy Alejach Jerozolimskich – pierwszego obiektu tej sieci w Europie Środkowej i Wschodniej – 2 października 1989 roku. W uroczystości uczestniczył prezydent Warszawy Jerzy Bolesławski oraz ambasador USA. Hotel szybko stał się miejscem spotkań dyplomatycznych i biznesowych oraz symbolem przemian ustrojowych.
Jedną z pierwszych zachodnich sieci handlowych, które podjęły w tym okresie decyzje inwestycyjne dotyczące Warszawy, była szwedzka IKEA. Pierwszy sklep sieci w Polsce – otwarty we wrześniu 1990 roku na warszawskim Ursynowie – był efektem rozmów i przygotowań prowadzonych jeszcze w schyłkowym okresie PRLhttps://www.ikea.com/pl/pl/newsroom/corporate-news/ikea-juz-od-30-lat-urzadza-w-warszawie-lepsze-zycie-pub9e315c50/. Życie prywatne Jest mężem Ireny i ojcem Michała Bolesławskiego.
Przypisy
Bibliografia
Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 111 Becela Lidia, Kto jest Kim w Polsce: Informator Biograficzny, 1989, Interpress Brzostek Błażej, Wstecz: Historia Warszawy do początku, 2021, Muzeum Warszawy Dziennik Urzędowy Województwa Stołecznego Warszawskiego, nr 4-22, 1987 Dziennik Urzędowy Województwa Stołecznego Warszawskiego, nr 1-14, 16-24, 1988 Faliński Stanisław, Aktywność międzynarodowa Warszawy, „Kwartalnik Naukowy Uczelni Vistula”, nr 45, 2015, s. 145–160. Kalendarz Warszawski, „Kronika Warszawy” nr 1/73, 1988 Kalendarz Warszawski, „Kronika Warszawy” nr 2/74, 1988 Kalendarz Warszawski, „Kronika Warszawy” nr 3/4 75-76, 1988 Kalendarz Warszawski, „Kronika Warszawy” nr 3/4 71-72, 1987 Kochański Aleksander, Polska 1944-1991: Informator Historyczny, 2005, Wydawnictwo Sejmowe Paziewska Elżbieta, Warszawa i Jej Prezydenci, 2009, Vipart Petrozolin-Skowrońska Barbara, Encyklopedia Warszawy, 1994, PWN Ruszkowski Paweł, Socjolog przemysłu w warunkach stanu wojennego: przyczynek autobiograficzny, „Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne”, nr 2, 2008, s. 20–41.
Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji Kontrolno-Rewizyjnej PZPR Kategoria:Członkowie Komitetu Warszawskiego PZPR Kategoria:Członkowie Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej Kategoria:Członkowie Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Działacze Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej Kategoria:Działacze Związku Młodzieży Socjalistycznej Kategoria:Ludzie urodzeni w Przemyślu Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaczeniem im. Janka Krasickiego Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Pierwsi sekretarze Komitetów Dzielnicowych PZPR Kategoria:Prezydenci miast Polski Ludowej Kategoria:Prezydenci Warszawy Kategoria:Radni Rady Narodowej miasta stołecznego Warszawy Kategoria:Urodzeni w 1940 Kategoria:Wojewodowie warszawscy (Polska Rzeczpospolita Ludowa)