Manipulacja językowa – forma zamierzonego i intencjonalnego działania wypowiedzią, mającego na celu wywarcie korzystnego dla manipulatora wpływu na odbiorcę. Manipulacja dotyczy jednak bardziej relacji między nadawcą i odbiorcą, nie zaś użytych środków jako takich. Działania manipulacyjne są ukryte dla świadomości odbiorcy.
Najczęstszymi środkami językowymi wykorzystywanymi do manipulacji językowej są: wyrazy wartościujące formy pierwszej osoby liczby mnogiej wprowadzane do tekstu w celu wywołania wrażenia tożsamości nadawcy i odbiorcy wyrazy zawierające pozytywną ocenę odbiorcy, które poprzedzają przekazywany komunikat wypowiedzi tak zbudowane, że nie da się im zaprzeczyć i przez to wydają się zawsze prawdziwe mówienie między wierszami eufemizmy zmienianie znaczenia wyrazów.
Należy pamiętać, iż niemal wszystko może zostać uznane za manipulacyjne. Termin ten jest silnie pejoratywny i oparty na subiektywnym odczuciu, w związku z czym brak w nim naukowości.
Zobacz też krytyczna analiza dyskursu łasicza mowa (weasel words) psi gwizdek percepcja podprogowa
Przypisy
Kategoria:Retoryka