Kultura organizacyjna () – złożony zestaw wspólnych przekonań, wartości, norm, zachowań i praktyk, które charakteryzują sposób funkcjonowania i interakcji wewnątrz organizacji; swoisty „charakter” organizacji kształtowany przez jej historię, tradycje i zasoby ludzkie.
Definicja Wybrane definicje kultury organizacji w psychologii zarządzania:
„System znaczeń przyjmowanych przez członków organizacji, odróżniający tę organizację od innych”. Stephen P. Robbins
„Całość fundamentalnych założeń, które dana grupa wymyśliła, odkryła lub stworzyła, ucząc się adaptacji do środowiska i integracji wewnętrznej”. E. Schein
„Zbiór wierzeń, przekonań, szerzących się w firmie, dotyczących tego, jak prowadzić interesy, jak powinni zachowywać się pracownicy i jak powinni być traktowani”. L.W. Rue, P.G. Holland
„Właściwy klimat organizacyjny i sposób zarządzania, system zachęt, kwalifikacji, stosunki międzyludzkie”. E. Piętkiewicz, S. Kałużny
„Niepisane, przestrzegane często podświadomie zasady, które wypełniają lukę między tym, co napisane, a tym co się rzeczywiście dzieje. Kultura dotyczy wspólnych poglądów, ideologii, wartości, przekonań, oczekiwań i norm”. R. Deshapande, R. Parasurman
„Zespół wartości, tradycji, przekonań, postaw, które są istotą wszystkiego, co się robi i myśli w organizacji. Jest ona zasilana przez system obrzędów, rytuałów, wzorców komunikowania się, nieformalnych struktur”. L.J. Mullins
Czynniki wpływające na kulturę organizacyjną Badaniami nad kulturą organizacyjną instytucji zajmowała się m.in. amerykańska psycholog C.Anderson. Wyodrębniła 4 elementy, jakie mają wpływ na kulturę organizacyjną, każdy kolejny wymiar traktowany jest jako istotniejszy:
Ekologiczny zewnętrznyotoczenie, które wpływa na klimat instytucji: inny jest w stylowym budynku z tradycjami, inny w „pudełku” w środku blokowiska. wewnętrznyarchitektura, estetyka, kolorystyka, oświetlenie, rodzaj i jakość sprzętu
Skumulowane cechy zespołu Są to cechy zespołu, które przeważają w danej instytucji. Przykładowe cechy zespołu: płećJeśli instytucja ma przewagę jednej płci, mówi się wówczas o płci instytucji. Inaczej zarządza się kulturą kobiecą, inaczej męską, np. kobiety są bardziej komunikatywne, powodują szybkie rozładowanie konfliktów, są mniej skierowane na podejmowanie ryzyka. wiekGeneralnie należy liczyć się z tym, że firma zatrudniająca pracowników w starszym wieku będzie bardziej oporna na zmiany, wprowadzanie nowoczesnych technologii. generacjaDzisiejszy dwudziestolatek jest inny niż dawniej, mają na to wpływ np. wydarzenia historyczne, polityczne doświadczenieJuż nie generacyjne, ale ludzkie - inaczej zarządza się firmą, w której jest przewaga nowych pracowników niż stabilnym od lat zespołem.
System społeczny instytucji strukturaStruktura organizacyjna ma istotny wpływ na kulturę organizacji. Istnieją różne typy struktur o różnej hierarchii, jeśli w firmie jest nadmierna liczba szczebli, przepływ informacji może zostać znacznie ograniczony, ponieważ jest filtrowana (jest to bardzo częste zjawisko -blokowania informacji).
sposoby podejmowania decyzjiMniej lub bardziej scentralizowane, np. w niektórych instytucjach o wszystkim decyzję podejmuje dyrektor, w innych uprawnienia są delegowane.
procesy komunikacji: formalne (np. informacje są przekazywane wyłącznie na piśmie) interpersonalne
System normatywny normyreguły, zasady, jakie obowiązują w instytucji (pisane i niepisane) wartości (system wartości)co sobie dana instytucja ceni system znaczeńSystem znaczeń wiąże się z systemem wartości. W każdej instytucji jest on podobny, ale w zależności od charakteru instytucji, kładziony jest różny nacisk na poszczególne elementy, np. w centrum szkoły jest rozwój dziecka, policji – bezpieczeństwo. Ale bezpieczeństwo też może mieć różne znaczenia, np. w jednym miejscu zwiększenie liczby policjantów na ulicach może być traktowane jako zwiększenie poczucie bezpieczeństwa, a gdzie indziej wręcz przeciwnie. Również różnie buduje się szkołę, bo istnieją różne pojęcia rozwoju.
Zobacz też Typy kultury organizacyjnej Elliott Jacques Geert Hofstede
Przypisy
Kategoria:Kulturoznawstwo Kategoria:Zarządzanie