Siergiej Nieczajew (ros. Сергей Геннадиевич Нечаев, ur. 2 października 1847, zm. 3 grudnia 1882) – rosyjski rewolucjonista, pochodził z rodziny mieszczańskiej. Był uczestnikiem ruchów studenckich.
Życiorys W 1869 roku poznał na emigracji Michaiła Bakunina i zdobył jego poparcie dla nieistniejącej, a wymyślonej przez Nieczajewa rosyjskiej organizacji rewolucyjnejEdward Radzinski, Aleksander II. Ostatni wielki car, Warszawa, Magnum, 2005, s. 247.. Po powrocie do kraju założył organizację o nazwie „Zemsta Ludu”, która została wykryta po zamordowaniu przez samego Nieczajewa studenta Iwana Iwanowa (20/21 XI 1869). Sam założyciel uciekł znów do Szwajcarii, skąd po krótkim czasie został porwany przez carskich agentów, przewieziony do Rosji i skazany na dwadzieścia lat katorgi. Wyrok zmienił car Aleksander II dopisując na sentencji wyroku: „na zawsze w twierdzy”Tamże, s. 255.. Zmarł w Twierdzy Pietropawłowskiej.
Jest autorem słynnego Katechizmu rewolucjonistyWyd. pol.: Katechizm rewolucyjny, [w:] Karol Marks, Fryderyk Engels, Dzieła, t. 18, Warszawa, Książka i Wiedza, 1969, s. 467–474..
Obecność w kulturze Stał się pierwowzorem postaci Piotra Stiepanowicza Wierchowieńskiego w powieści Fiodora Dostojewskiego pt. Biesy. Występuje jako postać drugoplanowa w powieści Johna Maxwella Coetzeego Mistrz z Petersburga (1994), opisującej fikcyjny epizod z życia Fiodora Dostojewskiego. Pojawia się także w powieści Stanisława Brzozowskiego zatytułowanej Płomienie (1908).
Przypisy
Kategoria:Rosyjscy rewolucjoniści Kategoria:Działacze I Międzynarodówki Kategoria:Pierwowzory postaci literackich Kategoria:Urodzeni w 1847 Kategoria:Zmarli w 1882