Luka anionowa, LA – różnica stężenia i sumy stężeń i (głównych kationów i anionów osocza) lub różnica pomiędzy sumą stężeń nieoznaczonych kationów i nieoznaczonych anionów . Przez symbol rozumiemy sumę stężeń kationów innych niż (, ), a poprzez sumę stężeń anionów innych niż i (białek, fosforanów, siarczanów, kreatyniny, kwasów organicznych). W warunkach homeostazy organizmu sumy stężeń kationów i anionów są sobie równe. Oznaczenie stężeń wszystkich kationów i anionów jest kłopotliwe, dlatego przyjęto oznaczanie 3 najważniejszych – sodu, wodorowęglanów i chlorków.
W warunkach prawidłowych luka anionowa wynosi 8–14 mEq/l. Wzrasta w stanach, kiedy w organizmie rośnie liczba anionów białkowych, anionów kwasów organicznych i nieorganicznych lub na skutek hipomagnezemii. Służy różnicowaniu kwasic metabolicznych. Dzieli się je na kwasice z niepodwyższoną luką anionową i hiperchloremią i przebiegające z podwyższoną luką anionową i hipochloremią.
Skład elektrolitowy osocza Przykładowa zawartość elektrolitów w osoczu: Kationy AnionySodu139 mEq/LWodorowęglanowe22 mEq/LPotasu4 mEq/LChlorkowe104 mEq/LWapnia5 mEq/LFosforanowe1 mEq/LMagnezu2 mEq/LSiarczanowe1 mEq/LKwasów organicznych6 mEq/LBiałek16 mEq/LSuma150 mEq/LSuma150 mEq/L
Obliczanie Luka anionowa jest wartością wyliczoną. Oznacza to, że nie da się jej zmierzyć żadnym specyficznym testem laboratoryjnym, lecz jest wyliczona na podstawie wyników kilku niezależnych testów, mierzących stężenia anionów i kationów.
gdzie: – kationy nieoznaczone – aniony nieoznaczone Stąd można obliczyć, że suma stężeń kationów jest równa sumie stężeń anionów:
Zastosowanie Zmniejszenie wyliczonej w luki anionowej występuje w następujących sytuacjach: zwiększenie stężenia kationów innych niż sód (np. potas, wapń, magnez, paraproteiny) zmniejszenie stężenia anionów innych niż chlorkowe i wodorowęglanowe (np. aniony fosforanowe, białczanowe, siarczanowe, mleczanowe, pirogronianowe) Zwiększona luka anionowa powstaje w sytuacjach odwrotnych to znaczy zmniejszenia liczby odpowiednich kationów lub zwiększenia anionów.
Oznaczanie luki anionowej ma znaczenie przede wszystkim w diagnostyce kwasic nieoddechowych, które dzieli się na: kwasice nieoddechowe z prawidłową luką anionową (kwasice hiperchloremiczne, wywołane głównie utratą zasad) kwasice nieoddechowe ze zwiększoną luką anionową (kwasice normochloremiczne, wywołane obecnością kwasów nielotnych, zmniejszoną resorpcją wodorowęglanów lub zmniejszonym wydalaniem )
Pojęcia „nieoznaczane aniony” i „nieoznaczane kationy” straciły obecnie nieco na aktualności, gdyż duża część z nieoznaczanych kiedyś jonów jest obecnie oznaczana standardowo.
Zobacz też gazometria kwasica metaboliczna nadmiar zasad równowaga kwasowo-zasadowa zasadowica metaboliczna
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Diagnostyka laboratoryjna Kategoria:Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i równowagi kwasowo-zasadowej