Chur (fr. Coire, wł. Coira, rm. Cuira) – miasto i gmina w Szwajcarii, stolica kantonu Gryzonia oraz siedziba administracyjna regionu Plessur. Najstarsze miasto w Szwajcarii oraz największa gmina pod względem liczby mieszkańców w regionie. 1 stycznia 2020 do miasta przyłączono gminę Maladers, a 1 stycznia 2021 gminę HaldensteinHaldenstein.
Planetoida (269550) Chur otrzymała nazwę pochodzącą od tego miasta.
Geografia Miasto położone jest w Alpach Retyckich, w dolinie rzeki Plessur, w pobliżu jej ujścia do Renu.
Historia Osadnictwo w tym rejonie prawdopodobnie zaczęło się około 5 tys. lat p.n.e. W 15 r. p.n.e. ten obszar należący do plemienia Retów podbili Rzymianie tworząc prowincję Raetia prima. Wówczas na terenie obecnego miasta powstała twierdza Curia Raetorum. W roku 451 powstało biskupstwo, okolica stała się lennem należącym do kościoła, dopiero w 1465 r. Chur uniezależniło się otrzymując status wolnego miasta. Rok przed tym wydarzeniem w mieście wybuchł wielki pożar, który zniszczył dużą część wcześniejszej zabudowy http://www.echodnia.eu/swietokrzyskie/turystyka/art/8559602,szwajcaria-chur-najstarsze-miasto-helwetow,id,t.html.
Demografia W Chur mieszkają 38 123 osoby. W 2020 roku 20,9% populacji gminy stanowiły osoby urodzone poza Szwajcarią.
Najważniejsze obiekty katedra Najświętszej Marii Panny (St. Mariä Himmelfahrt) - romańska świątynia z XII i XIII wieku, w którą wkomponowano fragmenty z VI i IX wieku. W środku uwagi warta jest krypta oraz gotycki ołtarz główny w formie tryptyku z XV w. kościół św. Marcina (Martinskirche) - protestancki kościół, obecną późnogotycką formę (1491) otrzymał po pożarze miasta. Przy kościele barokowa fontanna z 1716 r. barokowy pałac biskupi (Bischöfliches Schloss) kościół św. Lucjusza z kryptą merowińską (St. Luziuskirche) kościół św. Regula (Regulakirche) - późnogotycki, zbudowany przez mistrza Baltazara Bilgeriego w latach 1494–1500. W kościele znajduje się fresk Chrystusa na krzyżu z roku 1504 oraz malowane okna, dzieło Hansa Studera z lat 60. XX wieku. ratusz liczne wieże i bramy oraz fragmenty murów obronnych miasta Muzeum Retyckie (Rätisches Museum) - mieszczące się w dawnym arsenale, który został przekształcony w 1675 roku na prywatną rezydencję barona Paula von Buol-Strassberga. W XIX wieku budynek stał się miejscem spotkań i dyskusji na temat problemów dotyczących ówczesnej kultury i polityki. W obawie przed utratą cennych dóbr kultury, stworzono pierwszą kolekcję historyczną, która dała impuls do powstania muzeum. Współcześnie wystawa prezentuje archeologiczne, kulturalne i ludowe dzieła sztuki, pochodzące z regionu całej Gryzonii stacja kolejowa Chur wchodząca w skład kolei Rhätische Bahn – wpisanej na listę światowego dziedzictwa UNESCO; trasy charakteryzują się pięknymi widokami http://www.polenka.pl/podroze/chur-jedno-z-najstarszych-miast-szwajcarii.html
Osoby urodzone w Chur Daniel Salis-Soglio, austro-węgierski generał broni, baron, budowniczy twierdzy Przemyśl Hans Rudolf Giger, autor postaci i scenografii do filmu Obcy - ósmy pasażer Nostromo. Od jego nazwiska pochodzi nazwa baru Giger Bar.
Gospodarka W mieście rozwinął się przemysł precyzyjny, maszynowy i spożywczy. Dodatkowo, w pobliżu miasta znajduje się browar, warzący piwo tradycyjnymi metodami. Infrastruktura turystyczna jest dobrze rozwinięta (ponad 20 hoteli)
Sport EHC Chur – klub hokeja na lodzie
Współpraca Miejscowości partnerskie: Bad Homburg vor der Höhe, Niemcy Cabourg, Francja Mayrhofen, Austria Mondorf-les-Bains, Luksemburg Terracina, Włochy
Transport Przez teren gminy przebiegają autostrada A13 oraz drogi główne nr 3, nr 13 i nr 740.
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne Szwajcarski Urząd Statystyczny
Kategoria:Miasta w kantonie Gryzonia Kategoria:Gminy w kantonie Gryzonia