Mariusz Benoit (ur. 23 listopada 1950 we Wrocławiu) – polski aktor teatralny, filmowy, telewizyjny, radiowy i dubbingowy; reżyser teatralny, pedagog.
Życiorys Jest synem pary aktorskiej Ludwika Benoit i Marii Zbyszewskiej. Już jako dziecko wystąpił w kilku filmach.
W 1974 ukończył studia na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi. Debiutował w teatrze 25 stycznia 1975, pracował w teatrach warszawskich: Powszechnym w Warszawie (1974–1990, 2005–2007), Narodowym (1997–2001), Rozmaitości (2001–2005), od 1 lutego 2009 roku, był aktorem Teatru Dramatycznego w Warszawie, a obecnie Powszechnym. Gra wiele ról z różnorodnego repertuaru, sprawdza się zarówno wcielając się w postacie dramatyczne, jak i komediowe. Jego praca jest wysoko oceniana przez krytyków, .
W 1982 został wykładowcą w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie (w latach 1995–1997 profesor nadzwyczajny).
Spektakle teatralne Role 1975: Sprawa Dantona jako komisarz I, Merlin (reż. Andrzej Wajda) 1975: Buffalo Bill jako Ned Buntline, Reporter (reż. Zygmunt Hübner) 1975: Bel-Ami i jego sobowtór jako Francois (reż. Giovanni Pampiglione) 1975: Żegnaj, Judaszu jako Judasz (reż. Wiesław Górski) 1976: Nie-Boska komedia jako Żebrak (reż. Lidia Zamkow) 1976: Barbarzyńcy jako Stiepan Łukin (reż. Aleksander Bardini) 1977: Lot nad kukułczym gniazdem jako Scanlon (reż. Z. Hübner) 1977: Dni Turbinów jako Aleksy Turbin (reż. Tomasz Zygadło) 1978: Na pełnym morzu jako listonosz (reż. Władysław Kowalski) 1978: Przed wschodem słońca jako inżynier Hoffmann (reż. Ernst Gunther) 1980: Kordian jako Astarot-Imaginacja (reż. Bohdan Cybulski) 1980: Świętoszek jako Tartuffe (reż. Marcel Kochańczyk) 1981, 1989: Audiencja jako Waniek (reż. Feliks Falk) 1981, 1989: Protest jako Waniek (reż. F. Falk) 1981: Wernisaż jako Waniek (reż. F. Falk) 1982: Volpone jako Corvino (reż. Piotr Cieślak) 1983: Awantura w Chioggi jako Toffolo (reż. Waldemar Śmigasiewicz, Maciej Wojtyszko) 1983: Iwona, księżniczka Burgunda jako Szambelan (reż. Z. Hübner) 1984: Nikiformy (reż. P. Cieślak) 1985: Miłość i gniew jako Cliff Lewis (reż. Z. Hübner) 1986: Garderobiany jako Oxenby (reż. Z. Hübner) 1987: Lekcja jako profesor (reż. Romuald Szejd) 1987: Skąpiec jako Walery (reż. Maria Kaniewska) 1987: Turandot jako Gogher Gogh (reż. P. Cieślak) 1988: Panna Julia jako Jean (reż. A. Wajda) 1988: Psie serce jako Szarik-Szarikow (reż. Rudolf Zioło) 1989: Wysocki (reż. Wojciech Młynarski) 1989: Wujaszek Wania jako Ilja Tielegin (reż. R. Zioło) 1990: Pan Tadeusz jako Ksiądz Robak, Asesor, Jankiel (reż. Jan Englert) 1990: Romeo i Julia jako Capuleti (reż. A. Wajda) 1992: Oni jako Seraskier Banga Tefuan (reż. R. Zioło) 1994: Wariacje Goldbergowskie jako Mr.Jay, reżyser (reż. R. Zioło) 1995: Wesele jako dziennikarz (reż. Krzysztof Nazar) 1996: Zmowa świętoszków jako Jean Baptiste Poquelin Molier (reż. J. Englert) 1996: Juliusz Cezar jako Marek Brutus (reż. Maciej Prus) 1997: Francis Bacon jako Tadeusz R. (reż. Jerzy Grzegorzewski) 1997: Ciałopalenie jako Adam (reż. W. Kowalski) 1997: Noc listopadowa. Sceny dramatyczne jako Makrot (reż. J. Grzegorzewski) 1998: Saragossa jako Serra, Penna Velez (reż. Tadeusz Bradecki) 1998: Ślub jako Władzio (reż. J. Grzegorzewski) 1999: Sędziowie jako dziad (reż. J. Grzegorzewski) 1999: Nowe Bloomusalem jako Leopold Bloom (reż. J. Grzegorzewski) 2000: Wesele jako Gospodarz (reż. J. Grzegorzewski) 2000: Operetka jako hrabia Hufnagiel (reż. J. Grzegorzewski) 2000: Noc listopadowa jako Wielki Książę Konstanty; Ares (reż. J. Grzegorzewski) 2003: Stosunki Klary jako Gotfryd (reż. Krystian Lupa) 2006: Miarka za miarkę jako Vincentio (reż. Anna Augustynowicz) 2007: Peer Gynt. Szkice z dramatu Henryka Ibsena jako Peer Gynt (reż. Paweł Miśkiewicz) 2007: Iwona jako Ignacy Król (reż. P. Cieślak) 2018: Burza Wiliama Szekspira jako Ariel/Kaliban (reż. Paweł Miśkiewicz)
Teatr Telewizji 1975: Aktor jako Kacper (reż. Ryszard Major) 1976: Morderstwo odkrywa prawdę jako Riber Jardin (reż. Barbara Sałacka) 1979: Kartoteka jako ojciec (reż. Krzysztof Kieślowski) 1981: Judasz z Kariothu jako Piotr (reż. Tadeusz Lis) 1981: Dziady część III jako Sobolewski (reż. Jan Kulczyński) 1982: Irydion jako Scypio (reż. J. Englert) 1987: Iwona, księżniczka Burgunda jako Szambelan (reż. Z. Hübner) 1988: To, co najpiękniejsze jako Cyprian (reż. Andrzej Łapicki) 1988: Miss samotnych serc jako Gates (reż. Tomasz Lengren) 1988: Księżyc świeci nieszczęśliwym jako Jim Tyrone (reż. J. Englert) 1989: Żywa Maska jako Andolfo (reż. M. Prus) 1991: Drewniana miska jako Glenn Dennison (reż. Tadeusz Worontkiewicz) 1991: Odchodzić jako Joe Green (reż. Robert Gliński) 1993: Miesiąc na wsi jako Szpigielski (reż. J. Englert) 1994: Uciekła mi przepióreczka jako Smugoń (reż. Agnieszka Glińska) 1994: Na dnie jako aktor (reż. Gustaw Holoubek) 1994: Kordian jako Konstanty (reż. J. Englert) 1995: Aszantka jako Romowski (reż. A. Łapicki) 1996: Mirandolina jako Markiz di Forlipopoli (reż. J. Englert) 1996: Cyd jako don Gomez (reż. Krystyna Janda) 1997: Śledztwo jako doktor Sciss (reż. Waldemar Krzystek) 1997: Adrienne Lecouvreur jako Markiz Abbe de Chazeuill (reż. Mariusz Treliński) 1998: Portret wenecki jako Barysta (reż. Agnieszka Lipiec-Wróblewska) 1998: Cesarski szaleniec jako Peeter von Mannteuffel (reż. W. Krzystek) 1999: Ciałopalenie jako Adam (reż. W. Kowalski) 1999: Druga matka jako Walter (reż. Izabella Cywińska) 2000: Temida jest kobietą jako Broument (reż. Tomasz Wiszniewski) 2000: Żywot Łazika z Tormesu jako Łazik (reż. Piotr Trzaskalski) 2006: Tajny agent jako Heat (reż. Krzysztof Zaleski) 2008: Kryptonim „Gracz” jako Robert (reż. A. Lipiec-Wróblewska)
Prace reżyserskie 1991: Iwona, księżniczka Burgunda 1994, 1996, 2008: Miłość i gniew (w 1996 w Teatrze Telewizji) 1997: Człowiek to coś więcej... (z M. Pęcikiewicz) 2006: Mp3, program składany
Filmografia 1961: Bitwa o Kozi Dwór jako Kuba 1964: Agnieszka 46 jako pomocnik kowala 1977: Ostatnie okrążenie jako Janusz Kusociński 1979: Racławice. 1794 jako Józef Pawlikowski 1979−1981: Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy jako Karol Marcinkowski (odc. 1-4) 1980: Królowa Bona jako Jan Radziwiłł, krajczy litewski (odc. 10 i 11) 1980: Olimpiada ’40 jako Piotr 1980: Przed odlotem jako Wiktor Siennicki 1980: Powstanie Listopadowe. 1830–1831 1981: Debiutantka jako inżynier Radecki 1981: Wielka majówka jako pan młody, sprzedawca w sklepie „Mody Polskiej" 1981: Przypadki Piotra S. 1981: Cień jako pacjent zakładu dla nerwowo chorych 1983: Kartka z podróży jako sklepikarz Cwibel 1983: Przeznaczenie jako Kazimierz Przerwa-Tetmajer 1983: Widziadło jako Mariusz, kuzyn Oli Strumieńskiej 1984: O-bi, o-ba. Koniec cywilizacji jako lekarz 1985: Ga, ga. Chwała bohaterom jako właściciel domu dla bohaterów 1985: Medium jako ekspedient w sklepie Orwicza 1986: Cudowne dziecko jako tata Piotra 1986: Zmiennicy jako pisarz Jan Oborniak, autor Krzyku ciszy (odc. 10 i 11) 1987: Komediantka jako Stefan Witowski 1988: Alchemik jako ojciec Hieronim 1988: Alchemik Sendivius jako ojciec Hieronim 1988: Mistrz i Małgorzata jako Asasello, członek świty Wolanda), 1988: Piłkarski poker jako Józef Grundol, piłkarz „Czarnych” 1992: Wielka wsypa jako oddziałowy Zenon Walasek 1992: Zwolnieni z życia jako mąż Elżbiety, kapitan SB 1994: Szczur jako Clochard 1994: Śmierć jak kromka chleba jako górnik Krasucki 1997: Czas zdrady jako monsignore Alberti 2000: Nie ma zmiłuj jako Roman Winkler, wysłannik prezesa „Vin-Netu” 2000: Weiser jako dzielnicowy 2000: Prymas. Trzy lata z tysiąca jako Kozyra 2001: Marszałek Piłsudski jako Kazimierz Świtalski, współpracownik Piłsudskiego (odc. 4, 7 i 8) 2003: Psie serce – pies Tungo (głos, odc. 13) 2009: Handlarz cudów jako Zbyszek 2010: Mistyfikacja jako pułkownik SB 2011: 80 milionów jako „Stary” 2011: Wielkanoc jako Tadeusz Marzec, ojciec Lilki 2012: Wszystkie kobiety Mateusza jako Józef Mięciel
Polski dubbing 1975−1983: Pszczółka Maja – chrząszcz pływak 1976: Ja, Klaudiusz – Postumus 1978: Władca Pierścieni – narrator 1985–1991: Gumisie (druga wersja dubbingowa) – duch Sir Gallanta (odc. 32a) 1994: Opowieść wigilijna Flintstonów – Mikołaj 1997: Ostatni rozdział – Bertold 1999–2001: Batman przyszłości – Derek Powers / Pomór 2001: Misiaki 2001: Harry Potter i Kamień Filozoficzny – Severus Snape 2002: Harry Potter i Komnata Tajemnic – Severus Snape 2002: Księżniczka na ziarnku grochu – Alfred 2003: Country Miśki – Ted Bedderhead 2003: Księga dżungli 2 – ojciec Ranjana 2003–2005: Kaczor Dodgers 2004: Lucky Luke – El Tarlo 2004: Harry Potter i więzień Azkabanu – Severus Snape 2005: Harry Potter i Czara Ognia – Severus Snape 2005: Szeregowiec Dolot – Generał Von Szpon 2005: Lassie – Rowlie 2005: Oliver Twist 2006: Karol. Papież, który pozostał człowiekiem – abp. Oscar Romero 2006: Ciekawski George – Ivan 2007: Harry Potter i Zakon Feniksa – Severus Snape 2008: Stich! – Gantu 2009: Harry Potter i Książę Półkrwi – Severus Snape 2009: Prawdziwa historia Kota w Butach – Charles Perrault 2010: Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część I – Severus Snape 2011: Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część II – Severus Snape 2011: Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część II (gra) – Severus Snape 2017: Gwiezdne wojny: Ostatni Jedi – Luke Skywalker
Słuchowiska radiowe 2006: Gdzie jest ten tani kupiec (reż. Waldemar Modestowicz) 2007: Rozmowa przed bitwą jako Józef Piłsudski (reż. Andrzej Piszczatowski) 2008: Ballada o schowku jako pułkownik Wojska Polskiego (reż. A. Piszczatowski) 2012: Gate 2012/2013 Teatru Tworzenia jako Głos Pierwszy - Głos Przeznaczenia - premiera 21.12.2012 w Polskim Radiu Pomorza i Kujaw (reż. Jarosław Pijarowski).
Nagrody i wyróżnienia 1978: nagroda „Panoramy Północy” za walory patriotyczne odtwarzane w głównej roli w filmie Ostatnie okrążenie na II FFiWTV w Olsztynie 1980: wyróżnienie za rolę Tartuffe'a w Świętoszku Moliera w Teatrze Powszechnym w Warszawie na XX KST w Kaliszu 1984: nagroda za rolę w przedstawieniu Nikiformy według Edwarda Redlińskiego w Teatrze Powszechnym w Warszawie na XXIV FPSW we Wrocławiu 1989: nagroda za rolę Szarika-Szarikowa w Psim sercu Michaiła Bułhakowa w Teatrze Powszechnym w Warszawie na XV OKT w Opolu 1991: Nagroda specjalna (zespołowa) przewodniczącego Rady Miejskiej Kalisza za udział w spektaklu Pan Tadeusz na XXXI KST w Kaliszu 1993: nagroda za rolę Seraskiera Bangi w Onych Stanisława Ignacego Witkiewicza w Teatrze Powszechnym w Warszawie na XVIII OKT w Opolu 1995: nagroda zespołowa (telewizyjna rejestracja i emisja) dla przedstawienia Miłość i gniew Johna Osborne’a (PWST Warszawa) na XIII Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi 1997: nagroda za rolę Adama w przedstawieniu Ciałopalenie Marka Bukowskiego w Teatrze Powszechnym w Warszawie na III OKNWPSW w Warszawie 1999: nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza (przyznawana przez miesięcznik „Teatr”) za rolę Władzia w Ślubie Witolda Gombrowicza w Teatrze Narodowym w Warszawie 2003: Złoty Mikrofon, nagroda PR dla radiowej osobowości (Warszawa) 2006: Wielki Splendor - Nagroda Teatru Polskiego Radia za wybitne kreacje w słuchowiskach 2006: nagroda za rolę w słuchowisku Gdzie jest ten tani kupiec na VI Festiwalu Teatru PR i Teatru TVP w Sopocie 2024 nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza dla najlepszego aktora za rolę Estragona w spektaklu „Czekając na Godota” według dramatu Samuela Becketta w reżyserii Piotra Cieplaka w Teatrze Narodowym w Warszawie
Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2011) Srebrny Krzyż Zasługi (1988) Zasłużony Działacz Kultury (1996) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2025) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2015)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi